Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Αρθρογραφια’ Category

12295387_934809849940533_1526475260732395493_n

via odysseus.culture.gr

Ο αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού αποτελεί μικρό μόνο μέρος του αρχαίου αττικού δήμου των Κεραμέων, ενός από τους μεγαλύτερους της αρχαίας Αθήνας, ο οποίος βρισκόταν στη βορειοδυτική παρυφή της πόλης. Ο χώρος του Κεραμεικού περιβάλλεται σήμερα από τις οδούς Ερμού, Πειραιώς και Ασωμάτων. Όπως υποδηλώνει το όνομά του, υπήρξε περιοχή εγκατάστασης αγγειοπλαστών και αγγειογράφων και ο κύριος τόπος παραγωγής των περίφημων αττικών αγγείων. Η παραποτάμια περιοχή του Κεραμεικού πλημμύριζε συνεχώς και δεν ευνοούσε την κατοίκηση. Άρχισε έτσι να χρησιμοποιείται ως χώρος ταφής, και σταδιακά έγινε το σημαντικότερο νεκροταφείο της αρχαίας Αθήνας.

Οι τεχνίτες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Κεραμεικού χάρις στα κατάλληλα για την κατασκευή αγγείων αργιλώδη εδάφη που περιβάλλουν τον μικροσκοπικό ποταμό Ηριδανό. Ο Ηριδανός, που ρέει σήμερα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, είχε εξαφανιστεί επί αιώνες, θαμμένος από επιχώσεις 8-9 μ. έως δηλαδή τη σημερινή στάθμη της οδού Ερμού. Έμεινε θαμμένος μέχρι το 1960 και αποκαλύφτηκε με τις ανασκαφές.

Οι αρχαιότεροι τάφοι χρονολογούνται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (2700-2000 π.Χ.). Από την υπομυκηναϊκή περίοδο (1100-1000 π.Χ.) και εξής το νεκροταφείο αναπτύσσεται συνεχώς. Κατά τη γεωμετρική (1000-700 π.Χ.) και αρχαϊκή (700-480 π.Χ.) περίοδο οι τάφοι πληθαίνουν, εντάσσονται σε ταφικούς τύμβους ή σημαίνονται με επιτάφια μνημεία. Από την ελληνιστική περίοδο έως τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους (Από το 338 π.Χ. έως περίπου τον 6ο αι. μ.Χ.) συνεχίστηκε αδιάκοπα η λειτουργία του νεκροταφείου στον ίδιο χώρο.

Τα σημαντικότερα αθηναϊκά αγγεία της εποχής έχουν βρεθεί σε τάφους του Κεραμεικού. Μεταξύ αυτών και η περίφημη «οινοχόη του Διπύλου?, με την αρχαιότερη ελληνική αλφαβητική επιγραφή (δεύτερο ήμισυ του 8ου π.Χ. αι.). Οι ανασκαφές στον Κεραμεικό άρχισαν από την εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία το 1870 με διευθυντή τον Στ. Κουμανούδη. Κατά τις επόμενες δεκαετίες οι ανασκαφές συνεχίστηκαν σε συνεργασία με τους Γερμανούς A. Brueckner και F. Noack ενώ από το 1913 μέχρι σήμερα συνεχίζονται από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο.

Στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού πραγματοποιούνται περιοδικές αποψιλώσεις και καθαρισμοί. Πρόσφατα (2004) ολοκληρώθηκε κατασκευή δικτύου διαδρομών επισκεπτών, κτιριακή βελτίωση και επανέκθεση του Μουσείου Κεραμεικού, τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων, διαμόρφωση αμφιθεατρικού χώρου θέασης. Με πρόσφατες (από το έτος 2000 και εξής) απαλλοτριώσεις οικοπέδων ομόρων προς τον αρχαιολογικό χώρο η έκτασή του αναμένεται να διευρυνθεί και να πραγματοποιηθούν εν καιρώ νέες ανασκαφές.

Το μικρό μουσείο μέσα στο χώρο φιλοξενεί ευρήματα μόνον από τις έρευνες στον Κεραμεικό.

Read Full Post »

1 2 3 4 5 6 7 8

Read Full Post »

Του Δημήτρη Ρηγόπουλου, στην Καθημερινή

Χαυτεία, στη συμβολή των οδών Αιόλου και Σταδίου: το κενό οικόπεδο του «Κατράντζου» χάσκει στην καρδιά της πρωτεύουσας.

Χαυτεία, στη συμβολή των οδών Αιόλου και Σταδίου: το κενό οικόπεδο του «Κατράντζου» χάσκει στην καρδιά της πρωτεύουσας.

Ηταν ξημερώματα της 19ης Δεκεμβρίου του 1980, στην καρδιά των εορτών, όταν η Αθήνα ξύπναγε υπό το σοκ της είδησης των ταυτόχρονων εμπρησμών σε δύο κραταιά πολυκαταστήματα του αθηναϊκού εμπορίου: στο «Μινιόν» της οδού Πατησίων και στον «Κατράντζο» στα Χαυτεία.

«Αμαθη» ακόμα η ελληνική κοινωνία σε τρομοκρατικά χτυπήματα αυτής της κλίμακας, παρακολουθούσε με δέος τις εικόνες της τεράστιας καταστροφής. Η φωτιά είχε τέτοια ένταση, που από το «Μινιόν» απέμεινε μόνο ο σκελετός, ενώ το κτίριο του «Κατράντζου» κατέρρευσε. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 22 Δεκεμβρίου, την ευθύνη για τους εμπρησμούς ανέλαβε η πρωτοεμφανιζόμενη «Επαναστατική Οργάνωση Οκτώβρης ’80», που αργότερα αποδείχθηκε παρακλάδι του ΕΛΑ. Δυστυχώς, τους επόμενους μήνες ακολούθησαν νέα χτυπήματα, με στόχο, πάντα, μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης: «Κλαουδάτος» και «Ατενέ» πυρπολούνται στις 3 Ιουνίου, ο «Δραγώνας» στις 4 Ιουλίου και τρεις ημέρες αργότερα το πολυκατάστημα «Λαμπρόπουλος» στον Πειραιά.

Αυτό που κατάφεραν οι τρομοκράτες ήταν να κατεδαφίσουν τους πυλώνες του ελληνικού λιανικού εμπορίου και να υπογράψουν τον αφανισμό του. Ταυτόχρονα, οι εμπρησμοί στις αρχές της δεκαετίας του ’80 σηματοδοτούν την αρχή της κρίσης του κέντρου της πρωτεύουσας, που κορυφώθηκε με την οικονομική κρίση του 2010-2013.

Οσο για την Αθήνα του 2014, διαθέτει απτές, «φυσικές» αποδείξεις εκείνων των καταστροφών: το οικόπεδο του «Κατράντζου» χάσκει για 33 ολόκληρα χρόνια σαν μια τεράστια ουλή στο σώμα της πόλης. Η παλιά, ξεθωριασμένη διαφήμιση των τσιγάρων Cooper είναι πια κομμάτι της καλτ μυθολογίας της πόλης, ενώ ο περιφραγμένος χώρος υπήρξε υπαίθρια χωματερή και εύφορη γη για ξερόχορτα. Σήμερα φιλοξενεί ένα σπιτάκι σκύλου και ορισμένες εικαστικές παρεμβάσεις μικρής κλίμακας. Πολύ χειρότερη είναι η κατάσταση εκτός της περίφραξης: στο αναπτυγμένο πεζοδρόμιο μπροστά από τον «Λαμπρόπουλο». Η λέξη «χάος» δεν περιγράφει με ακρίβεια την πραγματικότητα: ένα κανονικό περίπτερο δίπλα σε έναν πάγκο με εφημερίδες και περιοδικά που θυμίζει επίσης περίπτερο, σταθμευμένα δίτροχα, μια υπαίθρια τουαλέτα, ένας πωλητής φρούτων, ένα εγκαταλελειμμένο (και ελεεινό) σημείο πώλησης εισιτηρίων αστικών συγκοινωνιών, ένας υπαίθριος βιβλιοπώλης.

Το οικόπεδο ανήκει στο Ιδρυμα Μαρία Κασιμάτη, στο οποίο προεδρεύει ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος, επομένως βρίσκεται επί της ουσίας στα χέρια της Εκκλησίας. Το 1982, ο χώρος χαρακτηρίσθηκε με Προεδρικό Διάταγμα «κοινόχρηστο πράσινο» και αποφασίσθηκε η απαλλοτρίωσή του υπέρ του Δήμου Αθηναίων. Ωστόσο, ο δήμος δεν προχώρησε στην καταβολή της αποζημίωσης με αποτέλεσμα να μην ολοκληρωθεί ποτέ η σχετική διαδικασία. Υστερα από σενάρια οικοδόμησης ενός νέου εξαώροφου κτιρίου, ο Δήμος Αθηναίων επανέρχεται το καλοκαίρι του 2009 με νέα πρόταση απαλλοτρίωσης. Στα σχέδια του δήμου ήταν να δημιουργηθεί ελεύθερος χώρος πρασίνου 560 τ.μ. και να κατασκευαστεί δημοτικό κτίριο που θα φιλοξενήσει δραστηριότητες αναψυκτηρίου και κέντρου πληροφόρησης πολιτών.

Τοιχογραφία

Το σχέδιο δεν θα προχωρήσει ποτέ και σήμερα ο Δήμος Αθηναίων σχεδιάζει μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα παρέμβαση στο οικόπεδο «Κατράντζου» με τη συνεργασία γνωστού καλλιτέχνη, ο οποίος θα επιμεληθεί τη μία από τις δύο «τυφλές» μεσοτοιχίες. Οσοι γνωρίζουν την πρόταση κάνουν λόγο για εντυπωσιακή τοιχογραφία. Στόχος του δήμου είναι η σημειακή ανάπλαση να επεκταθεί και στο έδαφος (αυτό επιβάλλεται), όμως αυτό θα εξαρτηθεί από την καλή συνεργασία με την Εκκλησία της Ελλάδος. Αλλά πριν προχωρήσει ο δήμος με το οικόπεδο, έχει αρκετή δουλειά να κάνει και στα όρια της απόλυτα δικής του αρμοδιότητας.

Read Full Post »

Του Τάσου Σαραντή, στην Εφημερίδα των Συντακτών

1

Στη σημερινή συγκυρία της οικονομικής κρίσης, ένας από τους τομείς που πλήττονται σημαντικά είναι το μικρομεσαίο τοπικό εμπόριο σε πολλές περιφερειακές και κεντρικές γειτονιές των πόλεων. Στον κυρίαρχο δημόσιο λόγο, οι εμπορικές ζώνες των κεντρικών περιοχών της Αθήνας και του Πειραιά παρουσιάζονται ως «κατεστραμμένες ζώνες», όπου κυριαρχεί η εικόνα των κλειστών ισόγειων καταστημάτων.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα της μελέτης «Επιπτώσεις της κρίσης στην εμπορική δραστηριότητα κεντρικών περιοχών Αθήνας και Πειραιά. Αντιστάσεις και δυναμικές», που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) κατά τη διάρκεια του 2012 και επικαιροποιήθηκε το 2013, οι επιπτώσεις της κρίσης στην εμπορική δραστηριότητα σε αυτές τις περιοχές δεν είναι δυνατόν να περιγραφούν μέσα από μία ενιαία και αδιαφοροποίητη εικόνα «εμπορικής καταστροφής».

Ο αριθμός των «λουκέτων», αδιαμφισβήτητα μεγάλος και ανησυχητικός, παρουσιάζει διακυμάνσεις μεταξύ διαφορετικών κεντρικών περιοχών, ακόμη και μεταξύ διαφορετικών εμπορικών δρόμων. Παράλληλα, διαφέρουν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των καταστημάτων που κλείνουν, όσων καταφέρνουν να παραμείνουν ανοικτά και όσων νέων ανοίγουν, ανάλογα με το είδος της εμπορικής τους δραστηριότητας και τη θέση τους.

Παλιές και νέες «πιάτσες»

Εξάλλου, ιδιαίτερο ρόλο για τα φαινόμενα ύφεσης ή αντοχής των καταστημάτων φαίνεται να διαδραματίζουν τα ιδιαίτερα χωρο-κοινωνικά χαρακτηριστικά τής κάθε περιοχής αλλά και τοπικά εδραιωμένες ή νέες εμπορικές «πιάτσες».

Η έρευνα που δημοσιοποιήθηκε στο Συνέδριο «Μεταβολές και ανασημασιοδοτήσεις του χώρου στην Ελλάδα της κρίσης» στον Βόλο (Νοέμβριος 2013) από την επιστημονική ομάδα του ΕΜΠ στην οποία συμμετείχαν οι Βίβιαν Γλένη, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Νίκος Μπελαβίλας, Ιρις Πολύζου και Πολίνα Πρέντου, εστιάζει στις περιοχές των Εξαρχείων, της Κυψέλης και του Μεταξουργείου στην Αθήνα, καθώς επίσης στην κεντρική εμπορική ζώνη του Πειραιά, περιοχές που παρουσιάζονται συχνά με όρους απόλυτης «καταστροφής» της εμπορικής τους δραστηριότητας.

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΜΠ. Ο αριθμός των κλειστών μαγαζιών παρουσιάζει διακυμάνσεις μεταξύ διαφορετικών κεντρικών περιοχών, ακόμη και μεταξύ διαφορετικών δρόμων σε Αθήνα και Πειραιά. Υπάρχουν περιοχές που ακόμα αντιστέκονται.

ΚΥΨΕΛΗ

■ Η Κυψέλη είναι μια ιστορική γειτονιά, κοντά στο κέντρο της πόλης και με καλή συγκοινωνιακή σύνδεση, ιδιαιτέρως πυκνοκατοικημένη, κοινωνικά μεικτή επί δεκαετίες και εθνοτικά πολυσυλλεκτική πιο πρόσφατα.

Η καταγραφή των κλειστών καταστημάτων από τους ερευνητές, καθώς και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους αφορά τρεις βασικούς εμπορικούς δρόμους: την οδό Δροσοπούλου, παράλληλη στη λεωφόρο Πατησίων, την οδό Αγίας Ζώνης, στην καρδιά της γειτονιάς και πεζοδρομημένη στο μεγαλύτερο μέρος της, και την οδό Κύπρου, που τέμνει τις δύο προηγούμενες, από τη λεωφόρο Πατησίων μέχρι την κεντρική πλατεία Κυψέλης.

Στους παραπάνω εμπορικούς δρόμους, οι κάτοικοι της περιοχής εξυπηρετούνται από 251 ανοικτά καταστήματα, που προσφέρουν μεγάλη ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών. Κυριαρχούν τα καταστήματα με είδη διατροφής, το λιανικό εμπόριο ειδών ένδυσης, υπόδησης και σπιτιού και τα συνεργεία, ενώ ακολουθούν, σε σημαντικούς αριθμούς, υπηρεσίες ομορφιάς, εστίασης και αναψυχής και άλλες υπηρεσίες, όπως γραφεία, τηλεφωνικά κέντρα και ανταλλακτήρια συναλλάγματος.

Πρόκειται, δηλαδή, για καταστήματα και υπηρεσίες «τοπικού χαρακτήρα», που εξυπηρετούν τις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων, ενώ γεωγραφικά κατανέμονται ανάλογα με την εμπορική σημασία του εκάστοτε δρόμου.

Τα κλειστά καταστήματα ανέρχονται σε 161, δηλαδή στο 40% του συνόλου, αγγίζοντας τα μεγαλύτερα ποσοστά «λουκέτων» που έχουν καταγραφεί για το εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Οι διάφορες κατηγορίες καταστημάτων πλήττονται εξίσου, ενώ γεωγραφικά τα «λουκέτα» είναι λιγότερα στον κεντρικό πεζόδρομο της Αγίας Ζώνης και στον βασικό εμπορικό άξονα της Δροσοπούλου από εκείνα στη δευτερεύουσας εμπορικής σημασίας οδό Κύπρου.

Κρίσιμο στοιχείο για την εμπορική δραστηριότητα στην Κυψέλη αποτελεί η συμβολή των μεταναστών, η οποία κυμαίνεται (σε καταστήματα μεταναστών επί του συνόλου) από 10% στην Αγίας Ζώνης μέχρι 25% στη Δροσοπούλου.

Οι μετανάστες καταστηματάρχες επενδύουν κυρίως σε μίνι μάρκετ, κομμωτήρια, καταστήματα ρούχων, καφέ, τηλεφωνικά κέντρα και ανταλλακτήρια συναλλάγματος, καταστήματα τα οποία απευθύνονται τις περισσότερες φορές σε μεικτή πελατεία. Μεταξύ των κλειστών καταστημάτων «ντόπιων» και μεταναστών πλήττονται όλα εξίσου, σε ποσοστό που κυμαίνεται από 25% έως 35%, ανάλογα με τον δρόμο στον οποίο βρίσκονται.

ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ

■ Το Μεταξουργείο βρίσκεται στο δυτικό κέντρο πόλης, σε γειτνίαση με την πλατεία Ομόνοιας και την οδό Πειραιώς. Ο παραδοσιακός βιοτεχνικός χαρακτήρας της περιοχής διαφοροποιεί σημαντικά τις χρήσεις εμπορίου και υπηρεσιών, σε σχέση με την Κυψέλη και τα Εξάρχεια. Συνοπτικά, οι τρεις κύριες κατηγορίες εμπορικών δραστηριοτήτων που καταγράφονται στην περιοχή είναι η ένδυση-υπόδηση χονδρικής πώλησης, οι υπηρεσίες εστίασης και αναψυχής, τα οικοδομικά είδη και τα συνεργεία.

Η καταγραφή των επιχειρήσεων επικεντρώθηκε στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου, η οποία διασχίζει κάθετα το Μεταξουργείο και καταλήγει στην πλατεία Καραϊσκάκη, στην οδό Αγησιλάου, η οποία είναι παράλληλη της οδού Πειραιώς και καταλήγει στην ευρύτερη περιοχή της Ομόνοιας, και στην οδό Κολοκυνθούς, η οποία τέμνει κάθετα τις δύο προηγούμενες.

Στους παραπάνω δρόμους καταγράφηκαν 183 ανοιχτές και 54 κλειστές εμπορικές επιχειρήσεις και υπηρεσίες. Ενώ η οδός Μεγάλου Αλεξάνδρου συγκεντρώνει εμπόριο τοπικού χαρακτήρα, κυρίως καταστήματα ειδών διατροφής και υπηρεσίες, η οδός Αγησιλάου παρουσιάζει έντονη εμπορική ομοιογένεια, κυρίως με καταστήματα ένδυσης χονδρικής πώλησης. Σε σύνολο 59 ανοιχτών καταστημάτων της οδού, 41 ανήκουν στην τελευταία κατηγορία.

Συνολικά, το ποσοστό των κλειστών καταστημάτων είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο που καταγράφεται στο κέντρο της Αθήνας και υπολογίζεται σε 23%. Ειδικότερα, το μεγαλύτερο ποσοστό κλειστών καταστημάτων καταγράφεται στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου, η οποία συγκεντρώνει εμπόριο τοπικού χαρακτήρα, ενώ το μικρότερο ποσοστό στην οδό Αγησιλάου, η οποία συγκεντρώνει τον κύριο όγκο του χονδρικού εμπορίου.

Προκύπτει, λοιπόν, πως το χονδρικό εμπόριο παρουσιάζει μεγαλύτερη «ανθεκτικότητα», παρόλο που πρόκειται για μια «νέα» εμπορική δραστηριότητα, η οποία εμφανίζεται μετά το 2000 στην περιοχή. Κι ακόμα, πως το εμπόριο και οι υπηρεσίες τοπικού χαρακτήρα εμφανίζονται σημαντικά πιο περιορισμένες: μόνο 16 καταστήματα ειδών διατροφής στο Μεταξουργείο, έναντι 80 στην περίπτωση της Κυψέλης.

Η συμβολή των μεταναστών είναι και εδώ καθοριστική, αν και διαφοροποιείται γεωγραφικά: ενώ στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου καταγράφονται μόνο 6 καταστήματα μεταναστών σε σύνολο 79, κυρίως καταστήματα εστίασης και τηλεφωνικά κέντρα, στην οδό Κολοκυνθούς τα καταστήματα μεταναστών είναι σχεδόν τα μισά και στην οδό Αγησιλάου πλειοψηφούν. Και στους δύο αυτούς δρόμους, οι Κινέζοι καταστηματάρχες επενδύουν κυρίως στη χονδρική πώληση, συμπαρασύροντας μετά το 2009 άλλες 40 ίδιες επιχειρήσεις Ελλήνων καταστηματαρχών.

ΕΞΑΡΧΕΙΑ

■ Στην περιοχή των Εξαρχείων, γειτονιά κατοικίας του κέντρου της Αθήνας, ιδιαίτερη σημασία έχει η λειτουργία δύο σημαντικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων εντός των ορίων της, του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, επισημαίνεται στην έρευνα.

Η έντονη παρουσία μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, διανοουμένων και καλλιτεχνών έχει οδηγήσει στη δημιουργία και ανάπτυξη μιας αγοράς ειδικού εμπορίου (βιβλίο, εκδόσεις, μουσική, είδη σχεδίου, είδη υπολογιστών) υπερτοπικού χαρακτήρα.

Σύμφωνα με καταγραφές της Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, στην περιοχή εντοπίζονται, για το 2012, 453 κλειστά ισόγεια καταστήματα, 86 κενά κτίρια, κυρίως μονώροφα και διώροφα, και 21 κενά οικόπεδα. Τα κλειστά ή ερειπωμένα κτίρια, στην πλειονότητά τους νεοκλασικές κατοικίες, είναι σημάδια προηγούμενης κρίσης και άλλων αιτιών, και δεν σχετίζονται άμεσα με τη σημερινή κρίση. Η συνέχιση όμως της κρίσης μονιμοποίησε το πρόβλημα.

Η επικαιροποίηση της καταγραφής, για το 2013, εντοπίζει 467 κλειστά καταστήματα, κυρίως στους εμπορικούς δρόμους Χαριλάου Τρικούπη και Ζωοδόχου Πηγής και στις κάθετές τους, Ερεσού και Μεθώνης.

Στη μελέτη, επιλέχθηκαν τρεις χαρακτηριστικοί εμπορικοί δρόμοι (οδοί Στουρνάρη, Εμμανουήλ Μπενάκη και Ερεσού), που συγκεντρώνουν σημαντικό μέρος του ειδικού εμπορίου της περιοχής, το είδος του οποίου διαφοροποιείται και ανά δρόμο. Συγκεκριμένα, στην οδό Στουρνάρη συγκεντρώνονται καταστήματα εμπορίου κυρίως ηλεκτρονικών ειδών και ειδών υπολογιστών, καθώς και καταστήματα σχετικά με το βιβλίο και τις εκτυπώσεις. Ειδικά στο τμήμα της προς την πλατεία Εξαρχείων, συγκεντρώνονται και καταστήματα εστίασης-αναψυχής.

Στην οδό Εμμανουήλ Μπενάκη συγκεντρώνεται σημαντικός αριθμός καταστημάτων εστίασης-αναψυχής αλλά και υπηρεσιών (επισκευών) και εμπορίου τοπικού χαρακτήρα. Επίσης εντοπίζονται καταστήματα σχετικά με το ειδικό εμπόριο (βιβλίο, μουσική). Τέλος, η οδός Ερεσού αποτελεί χαρακτηριστικό δρόμο με καταστήματα σχετικά με το βιβλίο και τις εκτυπώσεις.

Τα καταστήματα ειδικού εμπορίου

Από την καταγραφή των κλειστών καταστημάτων στους τρεις παραπάνω δρόμους, προκύπτει ότι τα καταστήματα υπερτοπικού και ειδικού εμπορίου (βιβλίο, εκδόσεις, μουσική, είδη σχεδίου), που αποτελούν χαρακτηριστικό της περιοχής, συρρικνώνονται αλλά εξακολουθούν να έχουν σημαντική παρουσία. Στο σύνολο των 64 καταστημάτων της οδού Στουρνάρη, είναι κλειστά τα 20 (ποσοστό 31%). Πρόκειται κυρίως για καταστήματα ηλεκτρονικών ειδών και ειδών υπολογιστών. Στο σύνολο των 77 καταστημάτων της οδού Εμμανουήλ Μπενάκη, είναι κλειστά τα 28 (ποσοστό 36%).

Πρόκειται κυρίως για καταστήματα αναψυχής, ενώ σε σημαντικό αριθμό κλειστών καταστημάτων δεν είναι εμφανής η προηγούμενη χρήση τους. Στην οδό Ερεσού, από τα 26 καταστήματα είναι κλειστά τα 16 (ποσοστό 62%). Στην πλειονότητα των κλειστών καταστημάτων δεν είναι εμφανής η προηγούμενη χρήση τους, ωστόσο λόγω του χαρακτήρα της οδού, φαίνεται να ήταν καταστήματα βιβλίου και εκτυπώσεων.

Οπως επισημαίνουν συμπερασματικά οι επιστήμονες που πραγματοποίησαν τη μελέτη, στην Κυψέλη παραμένουν ανοιχτά καταστήματα που προσφέρουν πλήθος προϊόντων και υπηρεσιών, ανταποκρινόμενα κυρίως στις απαραίτητες καθημερινές ανάγκες ενός μεγάλου αριθμού κατοίκων. Στο Μεταξουργείο, εμφανίζει εντυπωσιακή ανθεκτικότητα μία νέα αγορά χονδρικού εμπορίου ενδυμάτων, υπερτοπικού χαρακτήρα, χάρη στον παραδοσιακό βιοτεχνικό χαρακτήρα της περιοχής και τους κατάλληλους διαθέσιμους αποθηκευτικούς χώρους.

Read Full Post »

Στη LIFO

(Μ)Πάγκειον: Το χάνι των "χαμένων"ποιητών

(Μ)Πάγκειον: Το χάνι των «χαμένων»ποιητών

Στην πλατεία Ομονοίας κυκλοφορούν πολλά φαντάσματα – και δεν εννοώ τα ζόμπι συμπολίτες μας που κατασπαράζουν ανελέητα τις σάρκες τους, ξεχασμένοι από θεούς και διαβόλους, τραγικοί δραπέτες από ταινία του Ρομέρο. Οι ραγιάδες, βέβαια, διαφωνούν. Όπως, άλλωστε, διαφωνούσαν και δεκαετίες πριν. Κουκουλώνοντας την πνευματική ιστορία του τόπου με πάχνη καθωσπρεπισμού, επιτροπές του υπουργείου Παιδείας, αποσπάσεις στο Δημόσιο, διπλωμάτες πρώτης γραμμής, πανεπιστημιακές καμαριέρες και χαρτογιακάδες «των γραμμάτων και των τεχνών». Κι όμως, επειδή υπάρχει ακόμα η αόρατη γραμμή που συνδέει το βίωμα με το αδύνατο και την υπόσταση με τη φαντασίωση, εδώ, σήμερα, στην πλατεία Ομονοίας, κυκλοφορούν αλλόκοτα πλάσματα που κρατούν το νήμα του ελληνικού μοντερνισμού, ένα σχοινί που φτάνει υπόγεια μέχρις τις μέρες μας. Παλαιότερα τα παιδιά έπαιζαν ένα παιχνίδι που εκνεύριζε τους ενήλικους οδηγούς. Σε έναν αφώτιστο δρόμο χωριζόντουσαν σε δύο ομάδες εκατέρωθεν της ασφάλτου κι έκαναν πως τραβούν ένα σχοινί, πανικοβάλλοντας τους ανυποψίαστους διερχόμενους οδηγούς. Ακόμα, λοιπόν, όλοι σκοντάφτουμε σε αυτό το αόρατο σχοινί που δεν φαίνεται, αλλά υπάρχει.

Έξω από το ξενοδοχείο Μπάγκειον, πλατεία Ομονοίας 18 & Αθηνάς Το ξενοδοχείο Μπάγκειον, επί της πλατείας Ομονοίας, στο νο18, ήταν έργο του αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλερ και χτίστηκε την περίοδο 1889-1894, εκεί που πριν βρισκόταν το θέατρο του θιασάρχη… θιάσου σκύλων Μιχάλη Αρνιωτάκη. Στο υπόγειό του έμελλε να γραφτεί η ανείπωτη ιστορία των ωραίων και καταραμένων της ελληνικής λογοτεχνίας που, σαν συνειδητά τετελεσμένοι, τράβηξαν με ενατένιση κι ευχαρίστηση, θριαμβευτικά θα πρόσθετα, την απόλυτη κατηφόρα της ζωής τη δεκαετία του ’20. Εκεί, άλλωστε, λέγεται πως ηχογραφήθηκε -φωνογραφήθηκε, για να είμαι ακριβής- το πρώτο τραγούδι με μπουζούκι στην ελληνική δισκογραφία. Ήταν το «Καραντουζένι» του Μάρκου Βαμβακάρη. «Έπρεπε να ‘ρχόσουνα μάγκα / μες τον τεκέ μας / και ν’ άκουγες τον μπαγλαμά / και τις διπλοπενιές μας». Στο υπόγειο λουκουματζίδικο του Μπάγκειον. Φυματίωση και αφροδίσια, πνευματικά νοσήματα, ένδεια, ποτό, χασίς και όπιο, καταδικασμένες σχέσεις του αγοραίου έρωτα και μεγάλα πάθη για τα γράμματα και την πατρίδα. Πόρνες, τεκνά και διανοούμενοι του δρόμου -τότε τους λέγανε «μποέμ»-, σε μια παρτίδα με προκαθορισμένο τέλος. Μια αλλόκοτη φάρα ανθρώπων που, κόντρα σε όλες τις συνθήκες -κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές-, τραβούσαν τη δική τους κάθοδο σε μια αλήθεια που ακόμα μας διαφεύγει, σαν ανεκπλήρωτος έρωτας.

«Κάτω απ’ τα τόξα του υπογείου με τις τεφρές σκιές των / και μες στην κούφια ατμόσφαιρα που μια σιγή αντηχεί / της Κοινωνίας οι άχρηστοι κηφήνες, μοναχοί / στο περιθώριον της ζωής διαγράφουν τις τροχιές των». Αυτά έγραφε στο ομότιτλο ποίημά του ο Ορέστης Λάσκος, τότε, νεαρός θαμώνας -«νέος ποιητής στο υπόγειο ζαχαροπλαστείο»- και μετέπειτα σπουδαίος κινηματογραφικός σκηνοθέτης.

Δεν τους γνωρίζει η «Μπάγκειος Επιτροπή» -κι όμως, υπάρχει ακόμη- που δίνει μέχρι σήμερα υποτροφίες στο όνομα του Τσίλερ. Προσποιείται πως δεν τους γνωρίζει το φιλολογικό κατεστημένο της εποχής μας, μνημονιακό και μη. Ούτε, βέβαια, οι απερχόμενοι χαρτογιακάδες. Κι έχουν πεθάνει πλέον ο Θωμάς Γκόρπας και ο Λεωνίδας Χρηστάκης για να βάλουν τα πράγματα στη θέση τους. Υπάρχουν, βέβαια, οι ραγιάδες.

Κι όμως, οι διανοούμενοι από το Μπάγκειον ακόμη κυκλοφορούν ανάμεσά μας, έστω κι αν δεν τους αναγνωρίζουμε. Μαζί τους και το γκαρσόνι. Τον έλεγαν Γιάννη. Αγνώστων λοιπών στοιχείων.

Ποιοι ήταν; Πού είναι;

Ήταν εκεί, στο φουαγέ του ξενοδοχείου, πυλωροί ενός αγοραίου πολιτισμού σε βρόμικο, ζεματιστό λάδι που έκαψε το κοινωνικό μας «εθνικό» DNA, αφήνοντας στο υποσυνείδητο μαύρες τρύπες εξερεύνησης. Και ανάγνωσης. Ίσως και κάθαρσης. Από τα πλουμιστά φιλολογικά στολίδια των μετρίων. Και τις πολιτικές τους.

Ένα επίγραμμα του Στέφανο Μπολέτσι (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του σατυρικού λυπημένου ποιητή Στέφανου Μπολέτση): «Με φωνές δυνατές συζητούνε / για την τέχνη, δυο τρεις νεογνοί / μα την πίστη μου, είναι αγνοί / και την τέχνη πονούνε / Βλέποντάς τους μονάχα φοβούμαι / με του λόγου την έξαψη, εκεί / καθώς είναι κι οι τρεις νηστικοί / μην τυχόν φαγωθούνε».

Συναντούσες εκεί αταξινόμητους ανθρώπους, όπως ο Μήτσος Παπανικολάου, ο Ναπολέων Λαπαθιώτης, ο Τέλλος Άγρας, που ντρεπόταν λίγο μέσα στην τσικνίλα, έναν νεαρό που τον έλεγαν Ρίτσο, συφιλιδικές πόρνες, παράνομους κομμουνιστές, νταβατζήδες, χασικλήδες, τον Μάρκο Βαμβακάρη. Ο Νίκος Σαράβας, «ο πρώτος ίσως έλληνας σουρεαλιστής πεζογράφος», καθώς τον έλεγε ο Εμπειρίκος προτού εξαφανιστεί στο Άγιον  Όρος. Ο θνησιγενής νεαρός ποιητής Μίνος Ζώτος (1905-1932) μέσα στον αυτοσαρκασμό και το αψέντι. «Ν’ αποξεχνιέμαι / κι ώρες να σε κοιτάζω εκστατικός / σε μύρο, σε αύρα, σε όνειρο, σε φως / να πνέω και να διαλυέμαι / Να μην ταράσσει / την αίσθησή μου, ουδ’ όσο φύλλων θρος / τα ησυχασμένα δάση». Ο Ντόλης Νίκβας που σπατάλησε τη ζωή του στην κραιπάλη. Γιώργος Κοτζιούλας, Γιώργος Δενδρινός, Θέμος Κορνάρος και άλλοι ακόμη, πολλοί από αυτούς αγνοούμενοι, μη καταγεγραμμένοι και, φυσικά, απόντες από ανθολογίες.

Εδώ βρίσκεται το καταραμένο απόθεμα των ελληνικών γραμμάτων.

Ανάμεσά τους ξεχώριζε ο αιρετικός Νίκος Βέλμος. Όπως έγραφε ο Θωμάς Γκόρπας «είχε ζωή τρικυμιώδη και καταραμένη, ζωή αλήτη (απ’ τα 12 χρόνια του) και μουσόπληκτου, μουσηγέτη και αναρχικού επαναστάτη. Αυτός ο ασπούδαχτος με όψη Μετόβεν, αυτός ο ιδιοφυής με τα μεγάλα πάθη, ναρκωτικά και Σαίξπηρ, έρωτας και λαϊκή τέχνη…». Κάθε Σάββατο βράδυ, από το 1927 μέχρι το 1929, εκδίδει το φυλλάδιο «Φραγγέλιο» και το διανέμει μόνος, αρχίζοντας πάντα από τους θαμώνες στο Μπάγκειον.

Όταν, λοιπόν, μου ξαναπείς να πάμε για εφημερίδες στην Ομόνοια, ξέρεις πού θα με βρεις.

Read Full Post »

Στο daysart.gr

Ήταν Οκτώβριος του 1889 όταν η Σοφία Δωροθέα Αλίκη του Οίκου Χοεντσόλερν, αδελφή του μετέπειτα Γερμανού Αυτοκράτορα Φρειδερικού Γ΄, χαιρετούσε συγκινημένη τον ενθουσιώδη λαό της Αθήνας, που είχε συγκεντρωθεί στην πλατεία Συντάγματος μπροστά στα ανάκτορα για να υποδεχθεί την γαλαζοαίματη γερμανίδα πριγκίπισσα.

Λίγες ημέρες μετά στεκόταν νύφη στο πλευρό του διαδόχου Κωνσταντίνου, τον άνθρωπο με τον οποίο ένωσε την τύχη της. Δίπλα του γνώρισε στιγμές εθνικής  ευτυχίας, όπως οι θρίαμβοι των βαλκανικών πολέμων, αλλά και δύσκολες μέρες, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή και η εξορία. Πέθανε στη Φλωρεντία το 1932 και κηδεύτηκε δίπλα στο σύζυγό της.

Ο Δήμος Αθηναίων, λίγο μετά το θάνατό της, έδωσε το όνομά της στην Οδό Κηφισιάς που ένωνε την Αθήνα με το εξοχικό, τότε, προάστιο. Αφού κάθε πλούσια οικογένεια της εποχής ήθελε να βρίσκεται κοντά στα ανάκτορα, η οδός Κηφισιάς αρχικά και στη συνέχει η Βασιλίσσης Σοφίας έγινε ο δρόμος στην οποίο προτιμούσαν να χτίζουν τις πολυτελείς οικίες τους.

Σήμερα τα μεγαλοπρεπή αυτά μέγαρα έχουν μετατραπεί σε πρεσβείες, υπουργεία και μουσεία ή έχουν δώσει τη θέση τους σε αντιπροσωπευτικά δείγματα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Ας  κάνουμε λοιπόν έναν περίπατο σε αυτό τον δρόμο, στον οποίο τα κτίρια έχουν ενδιαφέρουσες ιστορίες να μας πουν για το παρελθόν και το παρόν της Αθήνας.

Βουλή των Ελλήνων

Παρόλο που η πιο γνωστή όψη της Βουλής είναι στην οδό Αμαλίας, η είσοδος της Βασιλίσσης Σοφίας είναι η πιο πολυσύχναστη αφού από αυτή εισέρχονται στο κτίριο οι υπουργοί, οι βουλευτές και οι πολίτες. Μέσα από τον περιβάλλοντα χώρο του Κοινοβουλίου κοιτά το δρόμο«η Μάνα» ένα σπουδαίο χάλκινο άγαλμα του γλύπτη Χρήστου Καπράλου που τοποθετήθηκε στο προαύλιο της Βουλής το 2003.

Στην ίδια πλευρά του περιβόλου της Βουλής βρίσκεται και το «Παλατάκι».  Ο αμερικανός αρχιτέκτονας St. Thomson έδωσε στο μικρό κτίριο την εικόνα δωρικού ναού. Το «Παλατάκι» οικοδομήθηκε το 1925 και χρησιμοποιήθηκε ως πρατήριο των εργόχειρων και κεντημάτων των προσφύγων. Την ανέγερσή του ανέλαβε η οργάνωση «Εν Αμερική Φίλοι της Ελλάδος» πρόεδρος της οποίας ήταν η Πηνελόπη Δέλτα. Μετά την εγκατάσταση της Βουλής στα παλιά Ανάκτορα, το «Παλατάκι» μετατράπηκε σε αποθηκευτικό χώρο.  Σήμερα χρησιμοποιείται από τον τηλεοπτικό σταθμό της Βουλής.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Το Βυζαντινό Μουσείο στεγάζεται στην πανέμορφη Villa«Ιλίσσια» που σχεδίασε ο Σταμάτης Κλεάνθης στη Δούκισσα της Πλακεντίας Sophie de Marbois-Lebrun στα μέσα του 19ου αιώνα. Το μέγαρο χρησιμοποιήθηκε ως χειμερινή κατοικία από τη φιλελληνίδα Γαλλίδα που είχε εγκατασταθεί στην Αττική μόλις λίγα χρόνια μετά την ανακήρυξη της Αθήνας σε πρωτεύουσα.

Μετά το θάνατό της το κτίριο πέρασε στο δημόσιο και  χρησιμοποιήθηκε από το στρατό.  Από το 1930 στη Villa  Ιλίσσια στεγάζεται το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο το οποίο είχε συσταθεί ήδη από το 1914.

Μουσείο Μπενάκη

Όταν ο Εμμανουήλ Μπενάκης απέκτησε το μέγαρο Χαροκόπου προχώρησε σε ριζική αρχιτεκτονική επαναδιαμόρφωση του κτιρίου δίνοντας του περίπου τη σημερινή του μορφή. Στις επόμενες δεκαετίες έγιναν επιπλέον προσθήκες  υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Μεταξά που είχε αναλάβει και την αναστήλωση του Παναθηναϊκού Σταδίου. Το 1931 ο Αντώνιος Μπενάκης δώρισε στο ελληνικό κράτος το Μουσείο και την πλούσια συλλογή του.

Πολεμικό Μουσείο

Το 1975 εγκαινιάστηκε το Πολεμικό Μουσείο το οποίο φιλοξενεί συλλογές από την αρχαία και τη σύγχρονη πολεμική ιστορία της χώρας μας. Ξεχωρίζει η συλλογή όπλων του Πέτρου Σάρογλου. Το κτίριο, έργο του αρχιτέκτονα Θουκυδίδη Βαλέντη αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του αρχιτεκτονικού ρυθμού Μπαουχάουζ στην Αθήνα.

Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη

Το Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη έχει στόχο του Ιδρύματος την ανάδειξη της σύγχρονης τέχνης. Το κτίριο στο οποίο στεγάζεται το ίδρυμα ήταν το μέγαρο της οικογένειας Ρέντη που κατασκευάστηκε το 1928 και βρισκόταν στην προνομιακή θέση ακριβώς απέναντι από τα ανάκτορα.

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Το νεοκλασικό κτίριο του Μεγάρου Σταθάτου σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτοναErnst Ziller στα τέλη του 19ου αιώνα. Χρησιμοποιήθηκε ως οικία του Όθωνα και της Αθηνάς Σταθάκου αλλά κατά τον 20ο αιώνα γνώρισα διάφορες χρήσεις. Αγοράστηκε από το ελληνικό δημόσιο το 1981 με σκοπό να φιλοξενεί υψηλούς καλεσμένους. Ωστόσο, δεν κρίθηκε τελικά κατάλληλο για αυτό τον σκοπό και έτσι παραχωρήθηκε στο Ίδρυμα Νικολάου και Ντόλλης Γουλανδρή που τα αξιοποίησε στεγάζοντας σε αυτό τη μια από τις σημαντικότερες συλλογές κυκλαδικής τέχνης στον κόσμο.

Εθνική Πινακοθήκη

Η Εθνική Πινακοθήκη παρουσιάζει με τη συλλογή της ένα πανόραμα της ελληνικής ζωγραφικής από τη μεταβυζαντινή τέχνη μέχρι τη σύγχρονη χωρίς να λείπουν τα έργα σημαντικών δυτικών καλλιτεχνών. Το κτίριο της Πινακοθήκης, σε σχέδια των αρχιτεκτόνων-καθηγητών Παύλου Μυλωνά και Δημήτρη Φατούρου, εγκαινιάστηκε το 1976 δίνοντας λύση στο χρόνιο πρόβλημα στέγασης που αντιμετώπιζε. Πρόσφατα ξεκίνησαν εργασίες επέκτασης και εκσυγχρονισμού των εγκαταστάσεων.

Μουσείο Ελευθερίου Βενιζέλου

Το Μουσείο «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων οργανώθηκε το 1986 με βάση τη συλλογή των Κρητικών Ζαχαρία και Αντωνίου Μακατούνη. Το πέτρινο κτίριο στο οποίο στεγάζεται το μουσείο, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας ήταν τα κρατητήρια της ΕΑΤ – ΕΣΑ που βρίσκεται στο καταπράσινο πάρκο Ελευθερίας. Το εκθεσιακό υλικό παρουσιάζεται σε δύο ορόφους του κτιρίου και περιλαμβάνει προσωπικά κειμήλια του Βενιζέλου, τεκμήρια γεγονότων  που συνέβησαν από τη γέννηση ως το θάνατό του (έγγραφα, επιστολές), όπως επίσης φωτογραφίες και λιθογραφίες.

Μέγαρο Μουσικής

Πριν από 60 χρόνια ήταν το όνειρο μιας ομάδας ανθρώπων που είχαν συστήσει τον σύλλογο «Οι φίλοι της μουσικής». Από το 1991 όμως αποτελεί έναν θεσμό που με μεθοδικότητα και σταθερότητα προωθεί τη μουσική δημιουργία στη χώρα μας και φέρνει το ελληνικό κοινό σε επαφή με σπουδαίες καλλιτεχνικές παραστάσεις του εξωτερικού. Επιπλέον στους υπερσύγχρονους χώρους του Μεγάρου Μουσικής φιλοξενείται και η μεγάλη μουσική βιβλιοθήκη Λίλιαν Βουδούρη.

Ξενοδοχείο Hilton

Φέτος το ξενοδοχείο Hilton συμπληρώνει 50 χρόνια παρουσίας στην Αθήνα. Υπήρξε το πρώτο ξενοδοχείο μεγάλης αλυσίδας που άνοιξε στην πόλη και από την αρχή της λειτουργίας του έγινε τόσο ισχυρό τοπόσημο ώστε ολόκληρη η γύρω περιοχή να ονομαστεί από αυτό.

Τα σχέδια υπέγραψαν οι αρχιτέκτονες Εμμανουήλ Βουρέκας, Προκόπης Βασιλειάδης, Σπύρος Στάικος και Αντώνης Γεωργιάδης και παρά τον μοντέρνο σχεδιασμό του διατηρεί έντονα ελληνικά στοιχεία λόγω της χρήσης πεντελικού μαρμάρου. Το ξενοδοχείο Hilton φιλοξενεί σημαντικά έργα τέχνης ελλήνων καλλιτεχνών. Ωστόσο, το πιο γνωστό από αυτά παραμένει η αφαιρετική αρχαϊκή σύνθεση του Γιάννη Μόραλη που κοσμεί τον τοίχο του ξενοδοχείου προς τη Βασιλίσσης Σοφίας. Στα εγκαίνια του ξενοδοχείου, ο ιδιοκτήτης της αλυσίδας C. Hilton δήλωσε: «Συμφωνώ με όσους πιστεύουν ότι ξενοδοχείο Hilton Αθηνών είναι το ωραιότερο Hilton του κόσμου». Σήμερα, μισό αιώνα μετά, το ξενοδοχείο Ηilton έχει πλέον καταλάβει τη θέση νεώτερου μνημείου στην Αθήνα και στη συνείδηση των κατοίκων της.

Μνημείο Εκτέλεσης Ίωνα Δραγούμη

Στις 31 Ιουλίου 1920 έγινε γνωστή στην Αθήνα η απόπειρα δολοφονίας κατά του Ελ. Βενιζέλου. Οργισμένοι οπαδοί του πρωθυπουργού και παρακρατικοί προχώρησαν σε πράξεις αντεκδίκησης που στρέφονταν εναντίον των πολιτικών αντιπάλων του πολιτικού. Παρά το έκρυθμο κλίμα και τον κίνδυνο που γνώριζε ότι διέτρεχε, ο Ιώνας Δραγούμης δε δίστασε να κινηθεί με το αυτοκίνητο του κέντρο της Αθήνας. Στο ύψος των Αμπελοκήπων συνελήφθη από ομάδα ενόπλων που σταμάτησαν το αυτοκίνητό και με τη βία τον μετέφεραν στη συμβολή των οδών Κηφισιάς και Ρηγίλλης. Αφού τον υποχρέωσαν να σταθεί σε ένα μαντρότοιχο, τον εκτέλεσαν με τουφεκισμό.

Σήμερα στο σημείο της εκτέλεσης, περίπου απέναντι από το Hilton, έχει τοποθετηθεί κολόνα – μνημείο με χαραγμένους τους στίχους που έγραψε ο Κωστής Παλαμάς:

Λευκή ας βαλθεί όπου έπεσες, Κολώνα
(Πώς έπεσες, γραφή να μη το λέη)
Λευκή με της Πατρίδας την εικόνα
Μόνο εκείνη ταιριάζει να σε κλαίη,
Βουβή, μαρμαρωμένη να σε κλαίη!

Ο Δρομέας

Ο γυάλινος δρομέας του Κώστα Βαρώτσου βρίσκεται στην πλατεία Μεγάλης του Γένους Σχολής, ακριβώς απέναντι από το Hilton. Σχεδιάστηκε για να τοποθετηθεί στην πλατεία Ομονοίας αλλά μεταφέρθηκε στη Βασιλίσσης Σοφίας, ό που βρίσκεται σήμερα, όταν ξεκίνησαν  τα έργα κατασκευής του Μετρό στην πλατεία.  Υπήρξε το πρώτο δημόσιο έργο τέχνης μεγάλων διαστάσεων που τοποθετήθηκε στην Αθήνα αν και όταν μετακινήθηκε το ύψος του αυξήθηκε επιπλέον φτάνοντας τα 12 μέτρα προκειμένου να ενταχθεί ομαλά στη νέα του θέση.

Ιεροί Ναοί

Ο Ναός απέναντι από το Πολεμικό Μουσείο είναι του Αγίου Νικολάου του Πτωχοκομείου. Ο περίβολος του ναού εφάπτεται με τον περιβάλλοντα χώρο της Βρετανικής πρεσβείας, ενώ λίγα μέτρα μακριά, δίπλα στο πάρκο της Ριζαρείου, βρίσκεται ο Ναός του Αγίου Γεωργίου. Και οι δύο ναοί είναι νεοβυζαντινού ρυθμού που επικράτησε στα τέλη του 19ου αιώνα.

Σαρόγλειο Μέγαρο – Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων

Στην πρόσοψη της ΛΑΕΔ έχει τοποθετηθεί η επιγραφή «Σαρόγλειο» προς τιμήν του αξιωματικού του πυροβολικού Πέτρου Σαρόγλου ο οποίος με διαθήκη του κληροδότησε  το μεγαλύτερο μέρος της σημαντικής περιουσίας του στη Γενική Λέσχη Αξιωματικών ξηράς και θαλάσσης.

Πρεσβείες

Πρεσβεία της Γαλλίας

Το μέγαρο Μέρλιν κατασκευάστηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Μεταξά  από τον πλούσιο Άγγλο Charles Merlin που ζούσε στην Αθήνα, με σκοπό να το νοικιάσει στη γαλλική πρεσβεία. Η θέση του ακριβώς απέναντι από τα Ανάκτορα και στο κέντρο της πρωτεύουσας έκανε το κτίριο ιδανική επιλογή. Πράγματι η πρεσβεία της Γαλλίας εγκαταστάθηκε σε αυτό στα τέλη του 19ουαιώνα ενώ το 1914 το αγόρασε γαλλικό δημόσιο. Ονομάζεται HOTEL MERLIN de DOUA  προς τιμήν του γάλλου επαναστάτη,  προπάππου του αρχικού ιδιόκτητη.

Πρεσβεία της Ιταλίας

Το Μέγαρο Ψυχά στο οποίο σήμερα η Ιταλική πρεσβεία κατασκευάστηκε σε σχέδια του Ε. Τσίλλερ κατόπιν παραγγελίας του τραπεζίτη Στέφανου Ψυχά. Αγοράστηκε από τον τρίτο γιο του Βασιλιά Κωνσταντίνου και της Σοφίας πρίγκιπα Νικόλαο, ώστε να το χρησιμοποιήσει ως προσωπική του κατοικία. Μετά την εξορία της βασιλικής οικογένειας το μέγαρο νοικιάστηκε στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία και μετατράπηκε σε  ξενοδοχείο με την ονομασία «Petit- Palais». Στα μέσα του 20ου αιώνα, το αγόρασε το ιταλικό κράτος για να μεταφέρει εκεί την πρεσβεία του.

Πρεσβεία της Αιγύπτου

Δίπλα  στην οικία του αδερφού του Στέφανου Ψυχά, κατασκείασε το δικό του μέγαρο ο αδερφός του Νικόλας Ψυχάς. Τα σχέδια και για αυτό το μεγάρο ανήκουν στον Ε. Τσίλλερ. Από τα μέσα του 20ου αιώνα στεγάζεται σε αυτό η αιγυπτιακή πρεσβεία.

Πρεσβεία των ΗΠΑ

Η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα αποτελεί κατασκευάστηκε στα μέσα του 20ου αιώνα από τον διάσημο αρχιτέκτονα, Γουόλτερ Γκρόπιους και αποτελεί ακόμα ένα παράδειγμα της αρχιτεκτονικής σχολής Μπαουχάουζ.  Ο ίδιος ο αρχιτέκτονας  είπε ότι έμπνευση για το κτίριο αποτέλεσε ο Παρθενώνας.

Read Full Post »

Της Ηρώς Κουνάδη στο in2life.gr

Πόσο καλά (νομίζετε ότι) ξέρετε την Αθήνα; Τι σκέφτεστε όταν ακούτε κάποιον να μιλά για τα Χαυτεία; Κάτι κοντά στην Ομόνοια, ναι, σωστά, πού ακριβώς όμως; Κι αν σας δίναμε ραντεβού στο Δουργούτι, πού θα ερχόσασταν να μας βρείτε; Εκτός από τα Αναφιώτικα, μπορείτε να σκεφτείτε άλλη «νησιώτικη» γειτονιά στην Αθήνα; Ακολουθήστε μας, σε μια σύντομη βόλτα ανάμεσα στα ξεχασμένα ονόματα των αθηναϊκών γειτονιών.

1

Δουργούτι: Απλούστερα γνωστό και ως «τα προσφυγικά του Νέου Κόσμου», είναι η γειτονιά πίσω από το Intercontinental της λεωφόρου Συγγρού. Θα την αναγνωρίσετε εύκολα από τις γιγάντιες εργατικές πολυκατοικίες που χτίστηκαν την δεκαετία του ’60, για να αντικαταστήσουν τα (άνευ αποχετεύσεως, νερού και ρεύματος) παραπήγματα που στέγαζαν από το 1922 τους πρόσφυγες από τη Σμύρνη. Μια πολύ ωραία φωτογραφική βόλτα στο Δουργούτι έχει εδώ το blog του Πιγκουίνου.

Γεράνι: Αυτό που οι περισσότεροι εξ ημών αποκαλούμε «τα δρομάκια κάτω από την Ομόνοια», και πιο συγκεκριμένα το τρίγωνο που περικλείουν οι οδοί Επικούρου, Ευριπίδου, Αθηνάς και Πειραιώς. Πήρε το όνομά του από τους μικρούς γερανούς που χρησιμοποιούσαν οι παλιοί Αθηναίοι για να αντλούν νερό από τα πηγάδια που βρίσκονταν εδώ.

Χαυτεία: «Δεν ζη κανείς εις τας Αθήνας αν δεν περνά μίαν τουλάχιστον ώραν την ημέραν εις τα Χαυτεία» γράφει ο Γρηγόριος Ξενόπουλος στην «Εφημερίς» τον Ιούλιο του 1913. Η γειτονιά που πήρε το όνομά της από το καφενείο του Ιωάννη Χάφτα (και άρα έπρεπε να γράφεται Χαφτεία, αντί του Χαυτεία που επικράτησε) αντιστοιχεί αρχικά στα τετράγωνα της Πατησίων από την οδό Βερανζέρου μέχρι τη Σταδίου. Σήμερα, το όνομα χρησιμοποιείται για το κομμάτι της Αιόλου ανάμεσα στην Πανεπιστημίου και τη Σταδίου (ή, για να το θέσουμε απλούστερα, τα τετράγωνα γύρω από το καφεκοπτείο του Λουμίδη).

2

 

Τζιτζιφιές: Η γειτονιά που παλιότερα λεγόταν «Αράπικα» απλώνεται εκεί όπου η Παραλιακή διασταυρώνεται με την λεωφόρο Θησέως. Πήρε το όνομά της από τα ομώνυμα δέντρα που φύτρωναν στην γειτονιά –η οποία κάποτε ήταν ολόκληρος συνοικισμός: το 1955 είχε 2.843 κατοίκους. Υπήρξε θρύλος τη δεκαετία του ’70 για τα νυχτερινά κέντρα όπως η Νοσταλγία.

3

Αέρηδες: Κι όμως, είναι και επίσημα όνομα γειτονιάς –το ποιας γειτονιάς υποθέτουμε το μαντεύετε εύκολα: εκείνης γύρω από το Λουτρό των Αέρηδων. Τόσο επίσημα, που αναφέρεται και στο Google Map της Αθήνας. Κατά την περίοδο της βασιλείας του Όθωνα, εδώ ήταν το κέντρο της πόλης, με την κεντρική αγορά και τον στρατώνα όπου στρατοπέδευε ο βαυαρικός στρατός. Το 1904 με Βασιλικό Διάταγμα «περί αλλαγής ονομάτων τοποθεσιών» η γειτονιά μετονομάσθηκε σε συνοικία Αδριανού, όνομα που δεν επικράτησε ποτέ.

4

 

Και ακόμα…

Σούρμενα: Είναι η γειτονιά του Ελληνικού πάνω από την λεωφόρο Βουλιαγμένης. Πήρε το όνομά της από τους πρόσφυγες από την Σούρμενα του Πόντου που εγκαταστάθηκαν εδώ το 1922.

Θυμαράκια: Η γειτονιά γύρω από την ομώνυμη πλατεία, η οποία είναι επίσημα γνωστή ως πλατεία Αθανασίου Διάκου. Βρίσκεται ανάμεσα στα Σεπόλια, τον Λόφο Σκουζέ και την Πλατεία Αμερικής, κάτω από τις γραμμές του τραίνου.

Μυκονιάτικα: Τι νομίζατε, ότι υπάρχουν μόνο «Αναφιώτικα»; Τα Μυκονιάτικα είναι γειτονιά των Αγίων Αναργύρων, πολύ κοντά στη λεωφόρο Κηφισού. Υποθέτουμε ότι περιττεύει να εξηγήσουμε από πού πήραν το όνομά τους.

Γούβα: Είναι η «γούβα» ανάμεσα στις λεωφόρους Ηλιουπόλεως και Βουλιαγμένης. Αν έχετε κατέβει από το Παγκράτι την Υμηττού με κατεύθυνση προς Νέο Κόσμο, σίγουρα μπορείτε να μαντέψετε από πού πήρε το όνομά της.

Μπύθουλας: Μπούθουλα ή Μπύθουλα ονόμαζαν οι παλιοί Αθηναίοι μια γειτονιά του Κολωνού, όπου λίμναζαν στάσιμα νερά σε ξεροπόταμο. Το όνομα της γειτονιάς όπου έμενε η Μαντάμ Σουσού κάνει ωραία ηχητική αντίθεση με τον Βούθουλα, τη γειτονιά δίπλα στην Αγία Φωτεινή. Σε αντίθεση με τον Μπύθουλα, τα νερά του Βούθουλα ήταν τρεχούμενα: Εκεί βρισκόταν μια λιμνούλα στα νερά της οποία κατέληγε ένας μικρός καταρράκτης. Η λαϊκή φράση «ο Βούθουλας κι ο Μπούθουλας» χρησιμοποιούταν για να εκφράσει διαφορετικότητα –όπως λέμε «λαός και Κολωνάκι».

Read Full Post »

Older Posts »