«Κατεδάφιση» τιμών με επίκεντρο το Κέντρο

Του Βασίλη Κανέλλη, στο e-go.gr

Η υποβάθμιση, η έκρηξη της εγκληματικότητας, η μετατροπή ολόκληρων συνοικιών σε γκέτο και η εγκατάλειψη χιλιάδων διαμερισμάτων από τους Ελληνες ιδιοκτήτες τους έχουν οδηγήσει σε δραματική υποχώρηση των τιμών των ακινήτων στο κέντρο της Αθήνας. Το αποτέλεσμα είναι οι κατοικίες στις υποβαθμισμένες περιοχές σε σύγκριση με τις λεγόμενες «καλές» ή αναβαθμισμένες γειτονιές της πρωτεύουσας να είναι τέσσερις φορές φθηνότερη.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος που δόθηκε την περασμένη εβδομάδα στη δημοσιότητα, με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει οι τράπεζες, οι τιμές των διαμερισμάτων στις υποβαθμισμένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας (Πατήσια, Μεταξουργείο κ.α.) αλλά και του Πειραιά (Δραπετσώνα, Νίκαια κ.α.) παρουσίασαν τετραπλάσια μείωση σε σχέση με τις αντίστοιχες τιμές των πιο αναβαθμισμένων περιοχών της Αθήνας (Κολωνάκι, Πλάκα κ.ά.).

Παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία της ΤτΕ δείχνουν ότι τα παλαιά διαμερίσματα στην Αθήνα έχουν υποχωρήσει κατά 3,5% το 2010 και 6,3% το 2011, εντούτοις η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι μεσίτες κάνουν λόγο για μειώσεις στα παλαιά σπίτια από 15% έως 25% μέσα στην προηγούμενη χρονιά. Οσο πιο υποβαθμισμένη είναι η περιοχή και όσο μεγαλύτερη είναι η προσφορά ακινήτων από Ελληνες που εγκαταλείπουν το Κέντρο, τόσο πιο απότομη είναι η πτώση των τιμών. Εξάρχεια, Μεταξουργείο, Πατήσια, Αγιος Παντελεήμονας, Κυψέλη κρατούν τα πρωτεία της υποχώρησης, με τα ποσοστά να κινούνται ακόμη και πάνω από 20%. Αντίθετα, στο Κολωνάκι, στην Πλάκα, στο Θησείο, στους Αμπελοκήπους κ.α. η μείωση κινείται σε μονοψήφια ποσοστά.

Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες σπιτιών σε περιοχές όπου κυριαρχεί η υποβάθμιση βλέπουν την περιουσία τους να έχει απαξιωθεί και να μη μπορώντας να την πουλήσουν, ουσιαστικά την έχουν εγκαταλείψει. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τα καταστήματα και γραφεία στις ίδιες γειτονιές που «αραχνιάζουν» και δεν αποδίδουν κανένα εισόδημα, αφού δεν υπάρχουν επιχειρηματίες να δραστηριοποιηθούν στις περιοχές αυτές.

Αλλωστε, οι περιπτώσεις προσφοράς ακινήτων σε τιμές κάτω από την αντικειμενική αξία έχουν πολλαπλασιαστεί, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας.Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), κ. Στράτο Παραδιά, «υπάρχουν περιπτώσεις που ο ιδιοκτήτης δίνει το κατάστημα ακόμη και? δωρεάν στον έμπορο, διότι ο τελευταίος λειτουργεί ως φύλακας στην περιουσία μας. Αν το εγκαταλείψει, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες να γίνει κατάληψη από αλλοδαπούς και να υποστεί μεγάλες ζημιές, τις οποίες φυσικά θα επωμιστεί ο ιδιοκτήτης».

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι εκατοντάδες παλαιά και σε κακή κατάσταση διαμερίσματα στο Κέντρο ενοικιάζονται παράνομα σε δεκάδες μετανάστες, οι οποίοι πληρώνουν ακόμη και 100 ευρώ ο καθένας. Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων στα Σεπόλια, στο Μεταξουργείο, στον Κολωνό κ.α. υπάρχουν σπίτια 70-100 τ.μ. που ενοικιάζονται σε 20 αλλοδαπούς με 70 ευρώ στον καθένα. Δηλαδή ο ιδιοκτήτης μπορεί να εισπράττει πάνω από 1.500 ευρώ μηνιαίως.Η παράνομη αυτή δραστηριότητα έχει μπει στο στόχαστρο της αστυνομίας, η οποία ήδη πραγματοποιεί εφόδους σε τέτοια διαμερίσματα και στους ιδιοκτήτες ασκούνται ποινικές διώξεις.

«Καμπανάκι» 

Η ΤτΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σε ό,τι αφορά τη φορολόγηση των ακινήτων, ειδικά για ακίνητα που δεν αποδίδουν κανένα εισόδημα. «Ποια είναι η εμπορική τιμή σε μια αγορά που δεν υπάρχει; Οι τιμές για απαξιωμένα ακίνητα δεν υπάρχουν. Δεν μπορούν να θεωρούνται φορολογητέα ύλη» επισημαίνει ο κ. Παραδιάς. Αναφορικά με την αύξηση των αντικειμενικών αξιών, η ΤτΕ τονίζει ότι δεν πρέπει να γίνει με «οριζόντιο» τρόπο, δηλαδή με ισοποσοστιαία μεταβολή, εξαιτίας ακριβώς των διαφοροποιήσεων στη μείωση των εμπορικών τιμών ανά περιοχή.


Αναπλάσεις σε κέντρο, Γουδή και Κυψέλη

Του Γιώργου Λιάλιου, στην Καθημερινή

Με παρεμβάσεις, όπως η πεζοδρόμηση της οδού Βασιλίσσης Ολγας, θα επιχειρηθεί σειρά πολεοδομικών «διορθωτικών κινήσεων» στην πρωτεύουσα, ενώ στο επίκεντρο θα βρεθούν υποβαθμισμένες γειτονιές, όπως η Κυψέλη και ο Αγιος Παντελεήμονας, καθώς και μεγάλοι πλην «προβληματικοί» χώροι πρασίνου, όπως το Πάρκο Γουδή. Βασικό εμπόδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος είναι -τι άλλο;- η έλλειψη πόρων, ιδίως για μεγάλου βεληνεκούς παρεμβάσεις όπως η δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στο Ελληνικό.

Πάντως, το 2010, προμηνύεται έτος εξελίξεων για την πρωτεύουσα, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος φέρεται αποφασισμένο να ανοίξει μια σειρά από «καυτά» ζητήματα που αφορούν στους δημόσιους χώρους και τη λειτουργία της πόλης, όπως είναι τα μεγάλα πάρκα και οι αναπλάσεις στο κέντρο. Στο πλαίσιο αυτό, η υπουργός κ. Τίνα Μπιρμπίλη ανέθεσε στη νέα γενική γραμματέα Χωροταξίας και Αστικής Ανάπλασης, κ. Μαρία Καλτσά, τη μελέτη των πιο υποβαθμισμένων περιοχών του κέντρου, όπως ο Αγιος Παντελεήμονας και η Κυψέλη, προς αναζήτηση «τόπου και τρόπου» σημειακών παρεμβάσεων.

Ταυτόχρονα, αναζητείται τρόπος (και κονδύλια) για να ενεργοποιηθεί και πάλι το πρόγραμμα ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της πρωτεύουσας, το οποίο σταμάτησε μετά την ολοκλήρωση (με πολυετή καθυστέρηση) της πλατείας Μοναστηρακίου. Στο πλαίσιο αυτό έγινε και η αλλαγή φρουράς στην Εταιρία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, με νέα πρόεδρο την πολεοδόμο (και μέχρι χθες διευθύντρια του οργανισμού), κ. Ντόρα Γαλάνη. Ανάμεσα στα έργα που πρόκειται άμεσα να προωθηθούν είναι η πεζοδρόμηση της οδού Βασιλίσσης Ολγας, ώστε να «ενωθεί» το Ζάππειο με τον αρχαιολογικό χώρο των Στύλων του Ολυμπίου Διός. Υπενθυμίζεται ότι η Εταιρία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων ξεκίνησε τη δράση της το 1998 και υλοποίησε, μεταξύ άλλων, την πιο επιτυχημένη παρέμβαση που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στην πρωτεύουσα, τη δημιουργία του «μεγάλου περιπάτου» (πεζοδρόμηση οδών Ερμού, Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Αποστόλου Παύλου και Αδριανού).

Οσον αφορά τους μεγάλους χώρους πρασίνου της πρωτεύουσας, το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει θέσει ως προτεραιότητα τη δημιουργία του μητροπολιτικού Πάρκου Γουδή. Ηδη έχει οριστεί ομάδα επιστημόνων του υπουργείου η οποία ασχολείται με την επικαιροποίηση της μελέτης του ΕΜΠ (που είχε γίνει από την ομάδα Πολύζου). Σύμφωνα με πληροφορίες, προτεραιότητα του υπουργείου είναι να σταματήσει ο «τεμαχισμός» του χώρου, ανεξάρτητα με το αν οι εκτάσεις αποσπώνται για κοινωφελείς ή όχι χρήσεις.

Στην περίπτωση του Πάρκου Γουδή, τα περιθώρια παρεμβάσεων είναι ευκολότερα, αν υπάρξει η πολιτική βούληση, καθώς το κύριο ζητούμενο είναι η «νομική οχύρωση» του πάρκου. Δεν ισχύει το ίδιο για το μητροπολιτικό πάρκο στο Ελληνικό, η δημιουργία του οποίου συνδέεται με την ύπαρξη γενναίας χρηματοδότησης. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», την κ. Μπιρμπίλη προβληματίζει το «πώς» η δημιουργία ενός τεράστιου και «ακριβού» χώρου πρασίνου θα ωφελήσει ολόκληρη την πρωτεύουσα. Ωστόσο, το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη πόρων.

Με αυτές τις πρώτες κινήσεις, αλλά και την αναθεώρηση… της αναθεώρησης του Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας, το υπουργείο επιθυμεί να διαφοροποιηθεί σε σχέση με τις πολιτικές που ώς σήμερα ακολουθήθηκαν και οδήγησαν στη γιγάντωση του οικιστικού ιστού της πρωτεύουσας. Είναι ενδεικτική, στο πλαίσιο αυτό, η τοποθέτηση του καθηγητή Πολεοδομίας – Χωροταξίας στο τμήμα Αρχιτεκτόνων – Μηχανικών, κ. Ιωάννη Πολύζου, στη θέση του νέου προέδρου στον Οργανισμό Αθήνας. Το υπουργείο, πλέον, μιλάει ανοιχτά για αποτροπή νέων παρεμβάσεων (δυσεπίλυτος γρίφος τι θα πράξει με τις εκκρεμούσες επεκτάσεις των 200.000 στρεμμάτων στην Αττική που βρίσκονται σήμερα σε διαφορετικά στάδια προόδου) και ανάσχεση της επέκτασης της πόλης.

Σε νέα βάση το Ρυθμιστικό Σχέδιο για την ανάπτυξη της Αττικής

Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας αποτυπώνει τις βασικές κατευθύνσεις στην ανάπτυξη της Αττικής. Η αναθεώρηση του πρώτου Ρυθμιστικού του 1985, ξεκίνησε πέρυσι με τη δημοσιοποίηση της μελέτης του ΥΠΕΧΩΔΕ, η οποία περιλαμβάνει τα εξής βασικά σημεία:

-Μητροπολιτική Αθήνα

Βασική προτεραιότητα, η αναγέννηση του αστικού ιστού και η αναβάθμιση των υποδομών.

– Ανατολική Αττική/ Μεσόγεια

Θα αποτελέσει το δεύτερο πόλο ανάπτυξης στην Αθήνα. με οργανωμένες περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων.

– Νότια Αττική/ Λαυρεωτική

Περιοχή υποδοχής α και β κατοικίας, που θα προωθηθούν στο εσωτερικό των υφιστάμενων οικισμών.

– Βόρεια Αττική

Θα παίξει ρόλο φυσικού αποθέματος και θα ληφθούν ισχυρά μέτρα για την προστασία των φυσικών, παράκτιων και εκτός σχεδίου περιοχών.

– Δυτική Αττική

Περιοχή υποδοχής νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με προφύλαξη ενός «αποθέματος» γης για μελλοντικές οικιστικές επεκτάσεις.

Μεταξύ των σημείων που δέχθηκαν τη σφοδρότερη κριτική ήταν οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού στη νότια Αττική και στον κάμπο των Μεσογείων, η γιγάντωση του εμπορικού πόλου δίπλα στο αεροδρόμιο των Σπάτων και η απουσία οποιουδήποτε περιορισμού στη δόμηση (λ.χ. μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση της εκτός σχεδίου). Η νέα ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος έχει δεσμευθεί ότι θα εξετάσει το ρυθμιστικό σχέδιο σε νέα βάση.