Δύο άρθρα στην Καθημερινή

«Ελληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι Tου Τάκη Καμπύλη, στην Καθημερινή.

O Κλείτος, παρά το γεγονός ότι γεννήθηκε πριν από 20 χρόνια στην Ελλάδα (από Αλβανούς γονείς), στην οδό Πέρση στα Ανω Πετράλωνα, δεν είναι Ελληνας.

Για την ακρίβεια, ούτε είναι ούτε δεν είναι. Ο Κλείτος είναι μία αναπάντητη εδώ και χρόνια αίτηση που αραχνιάζει στην αρμόδια διεύθυνση Ιθαγένειας του υπουργείου Εσωτερικών.

Η συγκεκριμένη διεύθυνση είναι ως προς τη λειτουργία της ένα κράτος εν κράτει που δεν υπάγεται στους στοιχειώδεις κανόνες μιας σύγχρονης δημοκρατίας. Ενας θεματοφύλακας «ελληνικότητας» αλλά με όρους κοινωνιοβιολογίας: Μία κιβωτός «ελληνικού DNA». Δικαιούταιμε το νόμονα μην απαντά μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες στις αιτήσεις απόκτησης ελληνικής ιθαγένειες ή καιόταν απαντάνα μην τις αιτιολογεί! Ετσι η συγκεκριμένη υπηρεσία ουσιαστικά δεν υπόκειται σε κανέναν δικαστικό έλεγχο.

Σένα σύγχρονο κράτος δικαίου μπορεί να υπάρχουν αποφάσεις που είτε μας αρέσουν είτε δεν μας αρέσουν. Οπως άλλωστε και σε κάθε ολοκληρωτικό κράτος. Η διαφορά του πρώτου από το δεύτερο είναι η αντιπροσωπευτικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών.

Ευτυχώς το σύγχρονο Ελληνικό κράτος δεν έχει (και) στον τομέα αυτό καμιά σχέση με ολοκληρωτικά καθεστώτα. Με μοναδική εξαίρεση την υπηρεσία Ιθαγένειας.

Υπάρχουν ιστορικοί λόγοι που εξηγούν το γιατί. Από το 1923 μέχρι το 1978, η «ελληνικότητα», η ιθαγένεια χρησιμοποιήθηκε ως όπλο από το Κράτος για να ξεκαθαρίσει μαυτούς που κάθε εποχή θεωρούσε ως εχθρούς του. Ο αποκλεισμός του κομμουνιστή ή του μειονοτικού από την ελληνική κοινωνία (διά της αφαίρεσης ιθαγένειας) ήταν κοινή πρακτική της δημόσιας διοίκησης.

Υπάρχει όμως και η πραγματικότητα που ξεπερνά τους ιστορικούς λόγους. Περίπου 1.200.000 άνθρωποι ζουν μαζί μας τα τελευταία 20 χρόνια. Ανάμεσά τους αρκετές δεκάδες χιλιάδες που γεννήθηκαν εδώ, τέλειωσαν το Λύκειο και εργάζονται δίπλα μας.

Προφανώς το ζήτημα δεν είναι αν πρέπει ή δεν πρέπει να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια. Το ζήτημα είναι να μπουν κανόνες ώστε να μην υποβάλλονται στην ταπεινωτική αυθαιρεσία οποιασδήποτε υπηρεσίας (η οποία μάλιστα έχει εξασφαλίσει το προνόμιο της ατιμωρησίας).

Χρειάζονται να μπουν κανόνες ώστε αυτό το γραφειοκρατικό Γκουαντάναμο να μην κρατάει ομήρους χιλιάδες ανθρώπους έχοντάς τους σένα διαρκές «περίμενε».

Αυτό ουσιαστικά προτείνει και η Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που θα παρουσιάσει αύριο στην ΕΣΗΕΑ τις προτάσεις της για έναν νέο Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας.

Μέχρι σήμερα η ιθαγένεια συνδεόταν σχεδόν αποκλειστικά με το «αίμα». Αν λόγου χάρη ο Τόνι Μπάλτσις από το Οχάιοου δεν μιλάει ελληνικά και που δεν έχει έρθει ποτέ του αυτός και ο πατέρας του στην Ελλάδα) αποδείξει πως πριν από τέσσερις γενιές ξεκίνησε ο Αντώνης Μπάλτσης από το Αγρίνιο για τις ΗΠΑ, τότε σαφέστατα προκρίνεται στην απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας από τον Κλείτο.

17-02-09_267751_141

«Δυσμενέστερη η δικαστική μεταχείριση των μεταναστών«, ο εγκληματολόγος Βασίλης Καρύδης, μιλάει στο kathimerini.gr.

 Την εγκληματοποίηση ορισμένων κοινωνικών στρωμάτων και δη των μεταναστών περιγράφει στο kathimerini.gr ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Βασίλης Καρύδης. «Δεν ξέρω αν αυτο αποτελεί μια λανθάνουσα, μη ομολογημένη πολιτική», λέει χαρακτηριστικά.

Ο φόβος που προκαλείται στο αόριστο μόρφωμα και νεωτερικό δημιούργημα της «κοινής γνώμης» από την συμμετοχή των μεταναστών στην εγκληματικότητα, είναι σε αρκετές περιπτώσεις λανθασμένος και κυρίως αποτέλεσμα της ανυπαρξίας ορθής μεταναστευτικής πολιτικής.

Ο εγκληματολόγος Βασίλης Καρύδης, μιλώντας στο kathimerini.gr σχολιάζει την ανεπάρκεια των ερμηνειών που προκύπτουν από την ανάγνωση των επίσημων στοιχείων που παρέχει η Αστυνομία.

«Με την τεχνική κατά συνέπεια έννοια του ‘νομικού εγκλήματος’ οι Έλληνες πολίτες εγκληματούν σε μεγαλύτερο βαθμό από τους αλλοδαπούς γενικά και τους λαθρομετανάστες ειδικότερα. Αυτή όμως η διαπίστωση διακρίνεται από προχειρότητα», έχει γράψει στο παρελθόν ο κ. Καρύδης.

«Ωστόσο», συνεχίζει, «αν πάμε στην εγκληματικότητα του δρόμου η εικόνα περιπλέκεται. Για παράδειγμα στην ανθρωποκτονία με πρόθεση, στις ληστείες και στους βιασμούς, το ποσοστό των αλλοδαπών είναι πολύ μεγαλύτερο από τον αριθμό που αντιπροσωπεύουν στο γενικό πληθυσμό, περίπου στο 30%-35%».

«Είναι μεθοδολογικό σφάλμα να συγκρίνουμε τα ποσοστά συμμετοχής της μεταναστευτικής κοινότητας στο έγκλημα επί του γενικού πληθυσμού».

Σε πρόσφατη εργασία του που βρίσκεται υπό δημοσίευση ο κ. Καρύδης αναφέρεται εκτενώς στην «υπερεκπροσώπηση» των μεταναστών στην εικόνα της εγκληματικότητας, αναλύοντας κρίσιμες παραμέτρους που δεν λαμβάνονται υπόψη στα επίσημα στοιχεία.

Στο γεγονός ότι οι μετανάστες αντιστοιχούν στο 10% του συνολικού πληθυσμού, προστίθεται και η παράμετρος της ηλικιακής κατανομής. Συγκεκριμένα, το 60% των μεταναστών ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 20-44 ετών, ομάδα στην οποία εντοπίζεται παραπάνω από το 90% των ανθρωποκτονιών (ληστειών και βιασμών). Την ίδια στιγμή, το αντίστοιχο ποσοστό των Ελλήνων (γηγενών) ανέρχεται στο 40%.

«Σ’ αυτήν την περίπτωση», γράφει ο κ. Καρύδης «το ποσοστό των μεταναστών στη ‘συνολικό πληθυσμό των εγκληματούντων’ ανεβαίνει στο 15%, συνεπώς η υπερεκπροσώπησή τους χρειάζεται στάθμιση».

Η «επιλεκτικότητα» της ελληνικής κοινωνίας

Ο Βασίλης Καρύδης μιλά για την εγκληματοποίηση ορισμένων κοινωνικών στρωμάτων και δη των μεταναστών η οποία αφορά όχι μόνο τις διωκτικές αρχές αλλά και το ποινικό σύστημα της χώρας.

Μια από τις καθοριστικές παραμέτρους στην στατιστική καταγραφή της εγκληματικότητας και στην επακόλουθη εξαγωγή συμπερασμάτων είναι η ένταση και η ποιότητα της αστυνομικής επιτήρησης. «Ο στενότερος ποσοτικά και ποιοτικά αστυνομικός έλεγχος και η έμφαση στην επιτήρηση ορισμένων κοινωνικών ομάδων καταλήγει στην μοιραία στην αποκάλυψη περισσότερων εγκλημάτων και κατά συνέπεια στην στατιστική υπερεκπροσώπησή τους», αναφέρει στο βιβλίο του «Η αθέατη εγκληματικότητα-Εθνική Θυματολογική Έρευνα», ο κ. Καρύδης.

«Οι μετανάστες ελέγχονται από την αστυνομία περίπου 15 φορές περισσότερο από τους Έλληνες», επισημαίνει και εξηγεί: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν διακρίσεις και παραβίασης δικαιωμάτων σε μεγάλη κλίμακα εναντίον των μεταναστών. Ωστόσο, δεν ξέρω αν είναι ζήτημα προκαταλήψεων ή αποτελεί μια λανθάνουσα, μη ομολογημένη πολιτική. Επιφυλάσσομαι παρόλα αυτά είναι κάτι που με απασχολεί».

Έχει πολλάκις υποστηριχτεί ότι τα στερεότυπα των «κακών» μεταναστών που εντάχθηκαν στο συλλογισμό της ελληνικής κοινωνίας με την έλευση μεταναστών τη δεκαετία του ’90, έχει συμβάλλει στα μέγιστα στη διαμόρφωση μιας στρεβλής εικόνας της κοινωνικής πραγματικότητας.

Την ίδια στιγμή, οι αντιλήψεις που έθεταν σε δυσμένεια τον «άλλο» Αλβανό, Ρουμάνο, Βούλγαρο κλπ., αποτυπώνονται και στη δικαστική μεταχείριση των μεταναστών.

«Αυτό που φαίνεται είναι ότι πράγματι, κυρίως ως προς τη βαρύτητα των ποινών υπάρχει μια σαφής διαφοροποίηση εκ μέρους των δικαστών, ως προς τη δυσμενέστερη μεταχείριση των μεταναστών -ιδιαίτερα στα βαριά εγκλήματα, στα κακουργήματα».

Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την αδημοσίευτη έρευνα (2004-2006) που παραχώρησε στο kathimerini.gr o κ. Καρύδης, υποδεικνύουν την δικαστική μεταχείριση των μεταναστών. Σε δείγμα 767 εγκληματούντων (351 Έλληνες και 416 αλλοδαπών, 45,8% και 54,2% αντίστοιχα), εξετάστηκε ποιοτικά η διάρκεια και η βαρύτητα των ποινών.

Για παράδειγμα οι Έλληνες που συλλαμβάνονταν για σχετικά μικρή ποσότητα «ελαφρών» ναρκωτικών, έρχονταν αντιμέτωποι με ποινή φυλάκισης (κατά μέσο όρο) από 3 έως 5 χρόνια. Στον αντίποδα, οι μετανάστες αντιμετώπιζαν φυλάκιση από 6,5 έως 10 χρόνια. Στην κατηγορία της μεγάλης ποσότητας «σκληρών» ναρκωτικών οι Έλληνες τιμωρούνταν με 7 έως 10 χρόνια ενώ οι μετανάστες από 10 έως 23.

«Στην περίπτωση των Ελλήνων εγκληματούντων, υπάρχει μια ‘φυσιολογική’ κλιμάκωση των ποινών, ανάλογα με την βαρύτητα του εγκλήματος, το είδος και τη ποσότητα των ναρκωτικών. Ωστόσο, στην περίπτωση των αλλοδαπών φαίνεται ότι η ποσότητα και το είδος των ναρκωτικών δεν παίζει σημαντικό ρόλο…μ’ αυτόν τον τρόπο, η σύνθεση του πληθυσμού της φυλακής προφανώς επηρεάζεται από τη δικαστική προκατάληψη απέναντι στους μετανάστες», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έρευνα.


Oι μαύρες τρύπες του αθηναϊκού κέντρου

Tου Δημήτρη Ρηγόπουλου, στην Καθημερινή

Η κυρία Ε. Β. από τα Εξάρχεια ακούγεται στο τηλέφωνο πραγματικά ανακουφισμένη: «Για 15–20 ημέρες θα περνάμε από την πλατεία χωρίς πρόβλημα». Αυτό είναι το προβλεπόμενο διάστημα έως ότου ένα νέο κύμα χρηστών και εμπόρων ναρκωτικών ξεβραστεί για άλλη μια φορά στην πλατεία Εξαρχείων. Προσπαθώ να συμμεριστώ την αισιοδοξία της. Στις δύσκολες γειτονιές της Αθήνας εκπαιδεύεις τον εαυτό σου να εκτιμά τις μικρές ανάπαυλες ηρεμίας και κανονικότητας. «Τώρα που καθάρισε η πλατεία, μετά το “ντου” των αναρχικών, γέμισε ξανά η Τοσίτσα. Ετσι συμβαίνει, ένας κύκλος…».

Μακάρι να ήταν ένας ο κύκλος. Aλλεπάλληλοι κύκλοι εκτροπής και εκκαθάρισης διαδέχονται ο ένας τον άλλο στο αθηναϊκό κέντρο σαν βαριεστημένο τρενάκι του τρόμου που πηγαινοέρχεται νωχελικά από την κόλαση στον παράδεισο χωρίς κανείς να δίνει μεγάλη σημασία.

Σήμερα στον παράδεισο βρίσκεται η πλατεία Εξαρχείων αλλά και το επονομαζόμενο γκέτο, όπισθεν του δημαρχείου της Αθήνας, Ευριπίδου, Σωκράτους, όλη η περιοχή από Αθηνάς μέχρι την πλατεία Κουμουνδούρου.

Βάλτε τη λέξη «παράδεισος» μέσα σε πολλά εισαγωγικά. «Απλώς υπάρχει αστυνόμευση και τα πράγματα δεν γίνονται τόσο απροκάλυπτα όπως στο παρελθόν», μας λέει ένας επαγγελματίας της περιοχής. Μέσα σ’ ένα βράδυ εξαφανίστηκαν οι έγχρωμες πόρνες από τα υπαίθρια πόστα τους στη Σωκράτους. Αυτό δεν σημαίνει ότι σταμάτησε και το «νταραβέρι», κυρίως όσον αφορά στα ναρκωτικά. «Η αστυνομία είναι Δημόσιο και λειτουργεί λίγο σαν αυτό», τονίζει ιδιοκτήτης γνωστού μπαρ της πλατείας Θεάτρου. «Ενώ τις πρωινές ώρες και το βράδυ υπάρχει έντονη αστυνόμευση, τις πρώτες απογευματινές ώρες παρατηρείται μια χαλάρωση, με αποτέλεσμα να επιστρέφουν οι γνωστές καταστάσεις του πρόσφατου παρελθόντος. Και φυσικά τα Σαββατοκύριακα».

Ο εφιάλτης του απροκάλυπτου εμπορίου ναρκωτικών (και της χρήσης, πολλές φορές) έφυγε από τη «νεκρή ζώνη» του δημαρχείου και μετακόμισε, παρακαλώ, στο Μεταξουργείο. Μια εκπαιδευτικός, η κ. Ρ. Π., κάτοικος της οδού Κολοκυνθούς εδώ και πολλά χρόνια, ξύπνησε πάλι μέσα στη νύχτα από την οσμή του καπνού. Το παλιό, ερειπωμένο σπίτι στην οδό Ιάσονος, που έγινε τις τελευταίες εβδομάδες στέκι εμπόρων και χρηστών, πήρε φωτιά το βράδυ. Ο ιδιοκτήτης το είχε περιφράξει αλλά οι συμμορίες των εμπόρων ξέρουν πολύ καλά να παραβιάζουν και τα πιο εξελιγμένα συστήματα προστασίας. Το επόμενο πρωί, το καμένο, πια, σπίτι ήταν πάλι γεμάτο.

Δύο βήματα παρακάτω γινόταν μπροστά στα μάτια μας κανονικό εμπόριο ουσιών. Μετά την Κεραμεικού πέσαμε πάνω σε μια πεζή περιπολία αστυνομικών. Είχαν σταματήσει δύο εικοσάχρονους και τους ζητούσαν χαρτιά. Μια ιερόδουλος έκανε το τσιγάρο της στο κατώφλι ενός παλιού σπιτιού: «Ο ένας κάνει εμπόριο. Μπορεί να το ξεφορτώθηκε όμως και να μην του βρούνε τίποτα».

Υστερα από ξενάγηση μισής ώρας στους δρόμους του Μεταξουργείου είχα κουραστεί. Είχα δει εμπόριο, είχα δει χρήση, είχα δει αυτοσχέδιους τεκέδες, είχα δει εξαθλιωμένους ανθρώπους να ξετρυπώνουν σαν τα ποντίκια από χορταριασμένους ακάλυπτους. Ηταν σαν να έβλεπα σε εικόνες την ανατριχιαστική έκθεση της Νομαρχίας Aθηνών, της 30ής Σεπτεμβρίου, για την έρευνά της σε μια τεράστια περιοχή από την Πατησίων και την Ηπείρου έως την Κωνσταντινουπόλεως, την Αιόλου, τη Θερμοπυλών, την Ευριπίδου.

Aποκαλυπτική έκθεση

Τι λέει αυτή η έκθεση; Στις καλύτερες περιπτώσεις 30 – 40 αλλοδαποί συνωστίζονται σε άθλιες συνθήκες, μεταξύ των οποίων και παιδιά. Και στη χειρότερη έως 100 (!) άτομα ανά διαμέρισμα με μία τουαλέτα. Οι ένοικοι συμβιούν με πληθυσμούς από ζωντανές κατσαρίδες (σε αριθμό τέτοιο ώστε να αλλοιώνεται το χρώμα των τοίχων), τρωκτικά, κοριούς και ψύλλους. Κοιμούνται στο πάτωμα, στα μπαλκόνια, στον ακάλυπτο, ανάμεσα σε απορρίμματα, πάνω σε βρώμικες κουρελούδες. Πολλά από αυτά τα κτίρια χρησιμοποιούνται ως ξενοδοχεία ύπνου έναντι πέντε ευρώ την ημέρα. Οι ακάλυπτοι χώροι και οι φωταγωγοί χρησιμεύουν ως χωματερές απορριμμάτων, σε ορισμένες από τις οποίες ξεσπούν συχνά πυρκαγιές. Υπό αυτές τις συνθήκες, απειλείται άμεσα η δημόσια υγεία, εξαιτίας της μετάδοσης σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών όπως η βουβωνική πανώλη, ο ενδημικός τύφος και η λεπτοσπείρωση.

Στην ευρύτερη περιοχή της Ομόνοιας (και όχι μόνο) το φαινόμενο της διακίνησης και χρήσης τοξικών ουσιών δείχνει να έχει φύγει από κάθε έλεγχο. Ακόμα: Η πορνεία στον δρόμο με νεαρά κορίτσια από την Αφρική που κανείς δεν ξέρει ούτε το όνομά τους. Με δεδομένο το μεγάλο ποσοστό έιτζ και άλλων λοιμωδών νοσημάτων στις χώρες προέλευσης και την ανυπαρξία μέτρων προφύλαξης και ιατρικού ελέγχου, γίνεται σαφής ο κίνδυνος μετάδοσης σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων. Το φαινόμενο της μαστροπείας ανήλικων κοριτσιών δίνει και παίρνει. Τα περισσότερα κορίτσια είναι θύματα trafficking και οι προαγωγοί τους προκαλούν συχνά σοβαρά επεισόδια.

Εφιάλτης που κάνει κύκλους, από γειτονιά σε γειτονιά. Είναι τέτοιο το μέγεθος, τέτοιο το βάθος της κρίσης, τόσο μεγάλη η απόγνωση, που δεν έχει να πεις τίποτε. Μόνο να σκεφτείς βαθιά.