Αλλάζει όψη και η Ακαδημία Πλάτωνος

Της Μαριάννας Τζάννε, στο Πρώτο Θέμα
Παρεμβάσεις σε δημόσια κτίρια, με στόχο την προσέλκυση του κέντρου της Αθήνας από τους κατοίκους της πόλης σχεδιάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος, «ξεπατικώνοντας» το μοντέλο άλλων ευρωπαϊκών χωρών που παρείχαν κίνητρα απόκτησης στέγης ή ενοικίασης σε ευάλωτες και όχι μόνο ομάδες πληθυσμού.
Το υπουργείο αναζητά ολοκληρωμένες λύσεις πολεοδομικού σχεδιασμού και οικονομικής πολιτικής  που θα αναβαθμίσουν το ιστορικό κέντρο της Αθήνας αλλά και άλλα αστικά κέντρα της πόλης λαμβάνοντας όμως υπόψη τους και τον μεγάλο αριθμό μεταναστών που ζουν σε αυτά και ο οποίος είναι μια πραγματικότητα που διαβιώνει κάτω από άθλιες συνθήκες.
Το ΥΠΕΚΑ κάνει λόγο για ένα πιλοτικό σχέδιο αναπλάσεων που θα έχει κοινωνικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα και θα υλοποιηθεί με την σύμπραξη του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα αλλά και τη συμμετοχή Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και Κοινωφελών Ιδρυμάτων.
Άποψη της υπουργού κυρίας Τίνας Μπιρμπίλη είναι ότι οι αναπλάσεις για να είναι πετυχημένες θα πρέπει να έπονται άλλων παρεμβάσεων που έχουν σχέση με την καθαριότητα των κοινόχρηστων χώρων, τη φροντίδα του πρασίνου, το φωτισμό και την συνεχής αστυνόμευση αλλά και μέτρα όπως η απομάκρυνση των αυθαίρετων τραπεζοκαθισμάτων και των διαφημιστικών πινακίδων, η αστυνόμευση της στάθμευσης κ.α. Σύμφωνα με την κυρία Μπιρμπίλη στη Γερμανία υλοποιήθηκαν περισσότερα από 300 προγράμματα Κοινωνικών Πόλεων με στόχο την ανάταση υποβαθμισμένων περιοχών ενώ στη Δανία εφαρμόστηκαν μέτρα πώλησης κοινωνικών κατοικιών σε ανταγωνιστικές τιμές για να συγκρατηθεί το κύμα φυγής από την πόλη.
Η υπουργός Περιβάλλοντος δεν προσήλθε χθες στη βουλή κατά την προγραμματισμένη συζήτηση για την ανασυγκρότηση των πόλεων που διοργάνωσε η Επιτροπή Περιβάλλοντος, συνεργάτες της όμως διένειμαν την ομιλία της, από την οποία εξάγονται τα παραπάνω συμπεράσματα.
Το πρόγραμμα του υπουργείου περιλαμβάνει επίσης σημαντικές κυκλοφοριακές παρεμβάσεις στο κέντρο της πόλης ενώ στόχος είναι η επικαιροποίηση μελετών για πέντε περιοχές της Αθήνας: την Πλάκα, το Θησείο, του Ψυρρή, το Μεταξουργείο και το Γεράνι.
Ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων
Τη συνέχιση του προγράμματος ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας στα δυτικά και προς την Ακαδημία Πλάτωνος, στηρίζει και ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, μιλώντας χθες στη Βουλή.
Ο κ. Γερουλάνος έκανε λόγο για οπισθοδρόμηση της Αθήνας μετά το 2004 και ανακοίνωσε ότι θα γίνουν σημαντικές απαλλοτριώσεις στην Ακαδημία Πλάτωνος ύψους 2,3 εκ. ευρώ στην οποία θα εγκατασταθεί το Μουσείο της πόλης. Τόνισε πάντως ότι η πόλη αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα. «Οι πολίτες δεν είναι εύκολο να αγκαλιάσουν μια πόλη γεμάτη με ναρκωτικά, πορνεία, κυκλοφοριακό, ρύπανση» υπογράμμισε.
Στις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ υπουργείων, φορέων του δημοσίου και της τοπικής αυτοδιοίκησης και στην «Βαβέλ των συναρμοδιοτήτων», αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος κ. Κώστας Καρτάλης.
Ο κ. Καρτάλης επεσήμανε ότι εάν δεν επιλυθούν αυτά τα προβλήματα δεν θα γίνει  καμία ουσιαστική πρόοδος για το ιστορικό κέντρο. Παρουσίασε επίσης στοιχεία για την κατάσταση του περιβάλλοντος στην Αθήνα υπογραμμίζοντας ότι ο αριθμός των διαδοχικών ωρών με θερμοκρασίες πάνω των 30ο C σημείωσε αύξηση κατά 40 % κατά την περίοδο  1990-2004 συγκριτικά με την περίοδο 1977-1989.
Από την πλευρά της η Υπερνομάρχης κ. Ντίνα Μπέη τόνισε ότι η πόλη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ενιαίο σύνολο χωρίς να διαχωρίζονται τα προβλήματα του ιστορικού κέντρου τα οποία ίσως απλώς να μεταφερθούν σε άλλες περιοχές.

Αναπλάσεις σε κέντρο, Γουδή και Κυψέλη

Του Γιώργου Λιάλιου, στην Καθημερινή

Με παρεμβάσεις, όπως η πεζοδρόμηση της οδού Βασιλίσσης Ολγας, θα επιχειρηθεί σειρά πολεοδομικών «διορθωτικών κινήσεων» στην πρωτεύουσα, ενώ στο επίκεντρο θα βρεθούν υποβαθμισμένες γειτονιές, όπως η Κυψέλη και ο Αγιος Παντελεήμονας, καθώς και μεγάλοι πλην «προβληματικοί» χώροι πρασίνου, όπως το Πάρκο Γουδή. Βασικό εμπόδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος είναι -τι άλλο;- η έλλειψη πόρων, ιδίως για μεγάλου βεληνεκούς παρεμβάσεις όπως η δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου στο Ελληνικό.

Πάντως, το 2010, προμηνύεται έτος εξελίξεων για την πρωτεύουσα, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος φέρεται αποφασισμένο να ανοίξει μια σειρά από «καυτά» ζητήματα που αφορούν στους δημόσιους χώρους και τη λειτουργία της πόλης, όπως είναι τα μεγάλα πάρκα και οι αναπλάσεις στο κέντρο. Στο πλαίσιο αυτό, η υπουργός κ. Τίνα Μπιρμπίλη ανέθεσε στη νέα γενική γραμματέα Χωροταξίας και Αστικής Ανάπλασης, κ. Μαρία Καλτσά, τη μελέτη των πιο υποβαθμισμένων περιοχών του κέντρου, όπως ο Αγιος Παντελεήμονας και η Κυψέλη, προς αναζήτηση «τόπου και τρόπου» σημειακών παρεμβάσεων.

Ταυτόχρονα, αναζητείται τρόπος (και κονδύλια) για να ενεργοποιηθεί και πάλι το πρόγραμμα ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της πρωτεύουσας, το οποίο σταμάτησε μετά την ολοκλήρωση (με πολυετή καθυστέρηση) της πλατείας Μοναστηρακίου. Στο πλαίσιο αυτό έγινε και η αλλαγή φρουράς στην Εταιρία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, με νέα πρόεδρο την πολεοδόμο (και μέχρι χθες διευθύντρια του οργανισμού), κ. Ντόρα Γαλάνη. Ανάμεσα στα έργα που πρόκειται άμεσα να προωθηθούν είναι η πεζοδρόμηση της οδού Βασιλίσσης Ολγας, ώστε να «ενωθεί» το Ζάππειο με τον αρχαιολογικό χώρο των Στύλων του Ολυμπίου Διός. Υπενθυμίζεται ότι η Εταιρία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων ξεκίνησε τη δράση της το 1998 και υλοποίησε, μεταξύ άλλων, την πιο επιτυχημένη παρέμβαση που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στην πρωτεύουσα, τη δημιουργία του «μεγάλου περιπάτου» (πεζοδρόμηση οδών Ερμού, Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Αποστόλου Παύλου και Αδριανού).

Οσον αφορά τους μεγάλους χώρους πρασίνου της πρωτεύουσας, το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει θέσει ως προτεραιότητα τη δημιουργία του μητροπολιτικού Πάρκου Γουδή. Ηδη έχει οριστεί ομάδα επιστημόνων του υπουργείου η οποία ασχολείται με την επικαιροποίηση της μελέτης του ΕΜΠ (που είχε γίνει από την ομάδα Πολύζου). Σύμφωνα με πληροφορίες, προτεραιότητα του υπουργείου είναι να σταματήσει ο «τεμαχισμός» του χώρου, ανεξάρτητα με το αν οι εκτάσεις αποσπώνται για κοινωφελείς ή όχι χρήσεις.

Στην περίπτωση του Πάρκου Γουδή, τα περιθώρια παρεμβάσεων είναι ευκολότερα, αν υπάρξει η πολιτική βούληση, καθώς το κύριο ζητούμενο είναι η «νομική οχύρωση» του πάρκου. Δεν ισχύει το ίδιο για το μητροπολιτικό πάρκο στο Ελληνικό, η δημιουργία του οποίου συνδέεται με την ύπαρξη γενναίας χρηματοδότησης. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», την κ. Μπιρμπίλη προβληματίζει το «πώς» η δημιουργία ενός τεράστιου και «ακριβού» χώρου πρασίνου θα ωφελήσει ολόκληρη την πρωτεύουσα. Ωστόσο, το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη πόρων.

Με αυτές τις πρώτες κινήσεις, αλλά και την αναθεώρηση… της αναθεώρησης του Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας, το υπουργείο επιθυμεί να διαφοροποιηθεί σε σχέση με τις πολιτικές που ώς σήμερα ακολουθήθηκαν και οδήγησαν στη γιγάντωση του οικιστικού ιστού της πρωτεύουσας. Είναι ενδεικτική, στο πλαίσιο αυτό, η τοποθέτηση του καθηγητή Πολεοδομίας – Χωροταξίας στο τμήμα Αρχιτεκτόνων – Μηχανικών, κ. Ιωάννη Πολύζου, στη θέση του νέου προέδρου στον Οργανισμό Αθήνας. Το υπουργείο, πλέον, μιλάει ανοιχτά για αποτροπή νέων παρεμβάσεων (δυσεπίλυτος γρίφος τι θα πράξει με τις εκκρεμούσες επεκτάσεις των 200.000 στρεμμάτων στην Αττική που βρίσκονται σήμερα σε διαφορετικά στάδια προόδου) και ανάσχεση της επέκτασης της πόλης.

Σε νέα βάση το Ρυθμιστικό Σχέδιο για την ανάπτυξη της Αττικής

Το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας αποτυπώνει τις βασικές κατευθύνσεις στην ανάπτυξη της Αττικής. Η αναθεώρηση του πρώτου Ρυθμιστικού του 1985, ξεκίνησε πέρυσι με τη δημοσιοποίηση της μελέτης του ΥΠΕΧΩΔΕ, η οποία περιλαμβάνει τα εξής βασικά σημεία:

-Μητροπολιτική Αθήνα

Βασική προτεραιότητα, η αναγέννηση του αστικού ιστού και η αναβάθμιση των υποδομών.

– Ανατολική Αττική/ Μεσόγεια

Θα αποτελέσει το δεύτερο πόλο ανάπτυξης στην Αθήνα. με οργανωμένες περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων.

– Νότια Αττική/ Λαυρεωτική

Περιοχή υποδοχής α και β κατοικίας, που θα προωθηθούν στο εσωτερικό των υφιστάμενων οικισμών.

– Βόρεια Αττική

Θα παίξει ρόλο φυσικού αποθέματος και θα ληφθούν ισχυρά μέτρα για την προστασία των φυσικών, παράκτιων και εκτός σχεδίου περιοχών.

– Δυτική Αττική

Περιοχή υποδοχής νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με προφύλαξη ενός «αποθέματος» γης για μελλοντικές οικιστικές επεκτάσεις.

Μεταξύ των σημείων που δέχθηκαν τη σφοδρότερη κριτική ήταν οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού στη νότια Αττική και στον κάμπο των Μεσογείων, η γιγάντωση του εμπορικού πόλου δίπλα στο αεροδρόμιο των Σπάτων και η απουσία οποιουδήποτε περιορισμού στη δόμηση (λ.χ. μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση της εκτός σχεδίου). Η νέα ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος έχει δεσμευθεί ότι θα εξετάσει το ρυθμιστικό σχέδιο σε νέα βάση.