Μάρτιν Κνάιτ: «Μπορεί να αλλάξει πρόσωπο το κέντρο»

Της Μαρίας Βασιλείου, στα Νέα

Μια εικόνα της Ομόνοιαςαπό το μέλλον με σιντριβάνι, δέντρα και πεζόδρομος που θα δίνουν τη δυνατότητα για λειτουργία καφέ και εστιατορίων και θα ενισχύουν την κίνηση στο κέντρο της πλατείας

Μια εικόνα της Ομόνοιας από το μέλλον με σιντριβάνι, δέντρα και πεζόδρομος που θα δίνουν τη δυνατότητα για λειτουργία καφέ και εστιατορίων και θα ενισχύουν την κίνηση στο κέντρο της πλατείας

Ως καταλύτη για νέες δράσεις και παρεμβάσεις απαραίτητες για μια ευρύτερη ανάπλαση της Αθήνας βλέπει το σχέδιο που προκρίθηκε στον διαγωνισμό Rethink Athens ο ολλανδός αρχιτέκτονας αστικού τοπίου Μάρτιν Κνάιτ. Από το γραφείο του στο κανάλι Αουντεκραχ στην καρδιά της Ουτρέχτης, όπου ξεκίνησε ήδη απανωτές συναντήσεις με τους δώδεκα από τους είκοσι δύο συνεργάτες του με αντικείμενο την περαιτέρω επεξεργασία του σχεδίου – νικητή του διαγωνισμού του Ιδρύματος Ωνάση, ο κ. Κνάιτ δηλώνει ότι η ελληνική πρωτεύουσα μπορεί να αλλάξει πρόσωπο. Χρειάζεται  σειρά έργων, πρωτίστως δίκτυα πρασίνου, συστήματα διαχείρισης υδάτων αλλά κυρίως περιοχές ζωντανές και προσβάσιμες σε όλους. Ο ολλανδός αρχιτέκτονας με εμπειρία από παρόμοιες αναπλάσεις σε ευρωπαϊκές πόλεις (Λονδίνο, Ρότερνταμ, Κοπεγχάγη) θα έχει τους επόμενους μήνες την προσοχή του στραμμένη σχεδόν αποκλειστικά στην Αθήνα, την οποία θα επισκέπτεται τουλάχιστον δυο φορές τον μήνα, προκειμένου να ολοκληρώσει τις απαραίτητες διαδικασίες ώστε να διασφαλιστούν τα 80 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια για την υλοποίηση του έργου. Εχει, άλλωστε, αναρτήσει δυο εκτυπώσεις της ελληνικής σημαίας στη σοφίτα του διώροφου γραφείου της Okra, ενώ θα ήθελε να του δοθεί η ευκαιρία να συνεχίσει τη σύντομη κουβέντα που είχε με τον έλληνα Πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά κατά την τελετή ανακοίνωσης του νικητή του διαγωνισμού. «Μου είπε ότι είχε βρεθεί κοντά στην Ουτρέχτη, στα γήπεδα τένις στην Μπόσομ, πριν από σαράντα χρόνια. Ομως κλείσαμε γρήγορα την κουβέντα μας, καθώς άρχιζε η εκδήλωση» λέει.

Πώς βλέπετε την Αθήνα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις;

Υπάρχουν σαφώς διαφορές μεταξύ των βορειοευρωπαϊκών πόλεων και των πόλεων της Νότιας Ευρώπης. Δυο από τα χαρακτηριστικά που κάνουν την Αθήνα να ξεχωρίζει είναι η μακρά της ιστορία, αλλά και το γεγονός ότι έχει μετατραπεί σε μια μητρόπολη. Ο μισός ελληνικός πληθυσμός ζει στην Αθήνα και είναι κάτι που γίνεται αισθητό παντού. Υπάρχει συνεχώς κίνηση στους δρόμους, υπάρχει θόρυβος. Παράλληλα, υπάρχουν πολύ ενδιαφέρουσες, κρυμμένες ομορφιές, αλλά και προβλήματα. Πρόκειται για μια πόλη η οποία έχει τραυματιστεί σε αρκετές κοινωνικές και πολιτιστικές πτυχές της σύγχρονης ζωής. Υπάρχουν πολλά κτίρια κενά, πολλοί άνθρωποι συχνάζουν σε μη ασφαλείς περιοχές, όπως στην Ομόνοια. Η Αθήνα είναι μια πόλη με αντιθέσεις.

Αρκεί το σχέδιό σας, η ανάπλαση του άξονα Αμαλίας – Πανεπιστημίου – Πλατείας Αιγύπτου, για να ζωντανέψει την Αθήνα;

Το έργο μας είναι καταλύτης. Μπορεί να δώσει ώθηση σε μια κεντρική περιοχή της Αθήνας η οποία έχει νευραλγική θέση, προκαλώντας τη δημιουργία μιας σειράς παρεμβάσεων, δράσεων και δραστηριοτήτων, οι οποίες θα οδηγήσουν σταδιακά σε συνολικότερα αποτελέσματα. Με την παρέμβασή μας δεν δημιουργούμε απλά έναν ωραίο δημόσιο χώρο, αλλά βάζουμε τα θεμέλια για μια κοινωνική βελτίωση. Φυσικά τα προβλήματα στην ελληνική πρωτεύουσα είναι σημαντικά και δεν προσποιούμαστε ότι μπορούμε να τα λύσουμε όλα, όμως η αναζωογόνηση μιας κεντρικής περιοχής είναι σημαντική και δίνει μια κοινωνοικονομική ένεση.

Μπορεί η Αθήνα να γίνει μια ανθρώπινη πόλη; Μήπως χρειάζεται επαναστατικές παρεμβάσεις;

Η Αθήνα χρειάζεται ένα δίκτυο πράσινων χώρων. Υπάρχουν ήδη αρκετοί αλλά δεν συνιστούν συνολικά μια πράσινη υποδομή. Οι πράσινοι λόφοι θα πρέπει να συνδεθούν αφενός με τις λεωφόρους και αφετέρου με τους μεγαλύτερους δημόσιους χώρους όχι μόνο για περιβαλλοντικούς λόγους αλλά και για να γίνει πιο βιώσιμη η πόλη. Η θερμοκρασία θα πέσει και θα δημιουργηθούν χώροι σκίασης, ένα είδος πράσινων καταφυγίων, δροσερές διαδρομές όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να αισθάνονται άνετα, ενώ σε δεύτερη φάση μέσω του πράσινου θα μπορούσαν να λυθούν τα προβλήματα με το νερό. Είδαμε τις προάλλες τα δυσάρεστα αποτελέσματα που δημιούργησε η καταιγίδα. Ομως με τα κατάλληλα συστήματα το νερό της βροχής θα συγκεντρώνεται και θα χρησιμοποιείται για πότισμα, κάνοντας τη θερμή περίοδο πιο σύντομη. Θα πρέπει ακόμη η πόλη να αποκτήσει ζωντάνια και παλμό. Στη Βαρκελώνη το πρώτο βήμα προς την ανάπλαση ήταν η αναζωογόνηση μιας σειράς περιοχών που λειτούργησαν ως μικροί καταλύτες. Επειτα ακολούθησαν τα δυο μεγαλύτερα βήματα, της διασύνδεσης της πόλης με τον παραλιακό άξονα και το δίκτυο των ολυμπιακών υποδομών. Τα μικρότερα έργα ήταν αυτά που βελτίωσαν τους δημόσιους χώρους, δημιούργησαν εμπιστοσύνη στην πόλη, έδωσαν κίνητρα σε κατοίκους και επενδυτές. Μετατράπηκαν σε έναν μηχανισμό δημιουργίας νέων δραστηριοτήτων με ευρύτερα πολιτιστικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη. Αντίστοιχα στο Λονδίνο υλοποιούνται τριάντα έργα, εκ των οποίων δύο εκπονήθηκαν από το γραφείο μας. Ανάλογη στρατηγική μπορεί να χαράξει η Αθήνα με βάση τις δυνατότητες και τις ανάγκες της.

Το δικό σας σχέδιο πώς συμβάλλει προς την κατεύθυνση αυτή;

Πρώτα αναζωογονούμε τον δημόσιο χώρο στον άξονα όπου παρεμβαίνουμε. Με την πεζοδρόμηση 2,5 χιλιομέτρων κάνουμε τους χώρους προσβάσιμους για πεζούς και ποδηλάτες. Φυτεύουμε 300 δέντρα. Επιλέγουμε, μάλιστα, ελληνικά δέντρα και υλικά διότι το Genius Loci, το πνεύμα ενός τόπου, παίζει σημαντικό ρόλο. Επίσης δημιουργούμε ενεργές προσόψεις. Σήμερα στην οδό Πανεπιστημίου υπάρχουν κάποια ασφαλή σημεία, διότι υπάρχει εκεί δραστηριότητα με εστιατόρια, περίπτερα, ξενοδοχεία. Σε άλλα σημεία δεν συμβαίνει το ίδιο. Τίποτε δεν γίνεται στην πρόσοψη εγκαταλελειμμένων κτιρίων, κάτι που δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας. Η ιδέα του θεάτρου των 1.000 δωματίων θα αναζωογονήσει τα κενά κτίρια. Αυτή τη στιγμή ερευνούμε ποια κτίρια είναι άδεια και ποιοι ιδιοκτήτες ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν.

Η ιδέα των μικρών ζωντανών χώρων θα περιοριστεί στο πεδίο του θεάτρου και των εικαστικών δημιουργιών;

Θα μπορούσε να επεκταθεί σε διάφορες μορφές δραστηριοτήτων οι οποίες μάλιστα θα μεταφέρονται από τον έναν χώρο στον άλλον, από το ένα κτίριο στο άλλο. Θα μπορούσαμε να έχουμε νέα εργαστήρια, όπως στο Αμστερνταμ, όπου κτίρια γραφείων χρησιμοποιούνται προσωρινά από ομάδες που κάνουν έρευνες σε νέες εφαρμογές κινητών τηλεφώνων και τεχνολογίας. Τη λέξη θέατρο θα μπορούσαμε να τη δούμε με τη μεταφορική της έννοια για να εντάξουμε μια σειρά διαφορετικών δραστηριοτήτων. Εδώ στην Ουτρέχτη δίπλα στο γραφείο μας λειτουργεί σήμερα ένα μικρό ξενοδοχείο. Πριν ανακαινιστεί το κτίριο το διέθεταν ως προσωρινές κατοικίες με πολύ χαμηλό ενοίκιο. Στο Λονδίνο υπάρχει πρόγραμμα για τα άδεια μαγαζιά τα οποία νοικιάζουν με συμβολικό ενοίκιο μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Θα πρέπει να βρούμε τι θα αποδώσει στην Αθήνα. Στη Μόσχα στην περιοχή Sretenka εγκαταστάθηκαν πριν από δεκαπέντε χρόνια καλλιτέχνες. Δημιουργήθηκε, έτσι, μια κοινωνική κοιτίδα και σήμερα τα διαμερίσματα εκεί είναι εξαιρετικά ακριβά και η περιοχή δημοφιλής.

Πώς θα γίνουν, όμως, ασφαλείς οι δρόμοι στη γύρω περιοχή και ειδικά τη νύχτα;

Η ύπαρξη δραστηριοτήτων νωρίς το βράδυ με εστιατόρια, θεατρικές παραστάσεις εξασφαλίζει ότι υπάρχει κίνηση. Θα πρέπει φυσικά να διευκολυνθεί η πρόσβαση στους γειτονικούς δρόμους που τέμνουν τον βασικό άξονα της παρέμβασής μας. Επίσης, μια σημαντική παράμετρος είναι η ύπαρξη καλού φωτισμού. Στο κέντρο της Αθήνας αρκετοί δρόμοι είναι σκοτεινοί όχι μόνο διότι δεν υπάρχει δημόσιος φωτισμός, αλλά και γιατί οι προσόψεις των κτιρίων είναι σκοτεινές. Αντίθετα, στην Ερμού τα μαγαζιά είναι φωτισμένα και ρίχνουν φως στον δρόμο κατά τη διάρκεια της νύχτας, κάνοντας εύκολη και ευχάριστη την πρόσβαση. Αλλά δυο με τρεις δρόμους πιο κάτω οι μεταλλικές προσόψεις τούς κάνουν απρόσιτους τη νύχτα. Μεταλλικές προσόψεις είχαμε και εδώ στην Ουτρέχτη, αλλά απαγορεύτηκαν και η ασφάλεια βελτιώθηκε στους εμπορικούς δρόμους τη νύχτα. Οταν περπατάς ανάμεσα σε μεταλλικές προσόψεις αισθάνεσαι ανασφάλεια.

Η Ομόνοια έχει περάσει διάφορες φάσεις. Πριν από τους Ολυμπιακούς είχε αποκτήσει ζωντάνια και εμπορική κίνηση.
Η οικονομική κρίση άλλαξε άρδην την κατάσταση. Πώς θα εξασφαλίσετε ότι η αλλαγή αυτή θα διατηρηθεί;

Οι διάφορες φάσεις κοινωνικών αλλαγών δεν μπορούν να ελεγχθούν. Αλλά αν δημιουργήσεις καλό δημόσιο χώρο, τότε οι άνθρωποι φροντίζουν την περιοχή τους, οι ιδιοκτήτες κτιρίων ενδιαφέρονται για τη συντήρησή τους. Η δεντροφύτευση θα ενδυναμώσει το αίσθημα προσβασιμότητας αλλά και το σιντριβάνι με έντονο το στοιχείο του νερού θα μειώσει τη θερμοκρασία. Οι εκτενείς χώροι σκίασης με τα κιόσκια τα οποία δίνουν τη δυνατότητα για λειτουργία καφέ και εστιατορίων θα ενισχύσουν την κίνηση στο κέντρο της πλατείας.

Ποια νομίζετε ότι θα είναι τα οικονομικά πλεονεκτήματα της παρέμβασης;
Στην Ολλανδία, στην πόλη Φλίσινχεν σχεδιάσαμε την περιοχή Μπελάμιπαρκ με στόχο να γίνει πιο προσιτή στους πεζούς. Οι ιδιοκτήτες των μαγαζιών ήταν αρχικά αντίθετοι, αλλά μετά την ολοκλήρωση του έργου το εισόδημά τους αυξήθηκε κατά 30%. Στην Αφρικανπλαϊν στο Ρότερνταμ οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν μετά τις παρεμβάσεις.

Με στόχο το κέντρο

Του Χρήστου Φιάφκου, στην Ελευθεροτυπία

Το ωραιότερο τμήμα της Αθήνας, το ιστορικό της κέντρο, τελεί υπό καθεστώς ομηρίας.

Η μετεγκατάσταση των κατοίκων αρχικά και η παραβατικότητα, στη συνέχεια, δημιούργησαν ένα νέο άβατο. Με εξαίρεση τη σχετικά «αποστειρωμένη» Πλάκα, ο Βοτανικός, το Μεταξουργείο, η περιοχή γύρω από την Ομόνοια, η Κυψέλη πάσχουν. Από την Ιουλιανού ως τις παρυφές της Ακρόπολης, που ορίζεται η παλιά Αθήνα, το πρόβλημα είναι υπαρκτό. Παρά ταύτα η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, ακόμα και στα σχετικά υπουργεία και τον Δήμο Αθηναίων και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Ο κεντρικός στόχος είναι η επανακατοίκηση του κέντρου, σε πόλη ανθρώπινη, πολυσυλλεκτική, με τις γειτονιές της, τα γραφεία, τα καταστήματα. Μια πόλη όμως όχι αποστειρωμένη. Τα σχέδια για τον κεντρικό της άξονα αφορούν την Πανεπιστημίου, που υποτίθεται πως μέχρι το 2013 θα αλλάξει εντελώς όψη. Θα είναι ένας δρόμος για τους πεζούς, με δυο γραμμές του τραμ να διασχίζουν το κέντρο του, με νέες δενδροφυτεύσεις, με υπαίθρια καφέ, με ανοικτά τα κλειστά κτίρια που τώρα τη στοιχειώνουν.

«Ο μηχανισμός σοκ τον οποίο εμείς έχουμε προτείνει και ο οποίος προφανώς δεν αποτελεί πανάκεια από μόνος του είναι η ολοκλήρωση ενός ευρύτερου δακτυλίου στο κέντρο της Αθήνας, στην ουσία η συνέχεια μιας ήδη κατοχυρωμένης πεζής πορείας από το σημείο όπου η Διονυσίου Αρεοπαγίτου συναντά την Αμαλίας. Θέλουμε αυτός ο δακτύλιος να παραλάβει την πεζή κίνηση και να την προωθήσει προς την Πανεπιστημίου που θα γυρίζει στην Πατησίων και θ’ ανοίγεται στην Ομόνοια με μοναδική συγκοινωνία το τραμ, που θα συνεχίζει από την Αμαλίας μέχρι τα Ανω Πατήσια» λέει ο Παναγιώτης Τουρνικιώτης, καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Ο καθηγητής έχει την επιστημονική ευθύνη του ερευνητικού προγράμματος το οποίο ανέθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στη σχολή, με θέμα «Μεταλλασσόμενοι χαρακτήρες και πολιτικές στα κέντρα πόλης Αθήνα-Πειραιά». Ενα πρόγραμμα το οποίο ζητεί να διαμορφωθούν στρατηγικές προτάσεις, ερευνώντας την ποιότητα ή τις ποιότητες των διαφορετικών κέντρων στο λεκανοπέδιο.

Στους κάθετους δρόμους της νέας Πανεπιστημίου θα ενισχυθεί επίσης η κίνηση των πεζών. Το τραμ θα στρίβει στην Πατησίων, η Ομόνοια θα πεζοδρομηθεί από την Πανεπιστημίου ως την 3ης Σεπτεμβρίου, η Αγίου Κωνσταντίνου θα γίνει άνοδος που στρίβει στην 3ης Σεπτεμβρίου, ενώ η Πειραιώς θα λειτουργεί όπως πάντα προς τη Σταδίου. Είναι έτσι φυσικό να γίνει κάθοδος η Ακαδημίας.

Το σκεπτικό της πεζοδρόμησης βασίζεται στο ότι το κέντρο έχει γίνει διαπερατό από αυτοκίνητα που κατά κύριο λόγο μεταφέρουν τους επιβάτες τους παντού στο λεκανοπέδιο, ενώ αντιθέτως με το τραμ, το μετρό και τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, ο κάτοικος του Χολαργού που εργάζεται στον Πειραιά μπορεί να εξυπηρετηθεί εύκολα και γρήγορα.

Η 12μελής επιστημονική ομάδα καταγράφει πολλά στοιχεία που αφορούν την ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος. Λέει ο Π. Τουρνικιώτης: «Μας ενδιαφέρουν και τα μικρά κτίρια τα οποία έχουν περάσει σε καθεστώς προστασίας από την πολιτεία αλλά έχουν εγκαταλειφθεί από τους ιδιοκτήτες τους. Κι ακόμα, τα κλειστά του κέντρου της Αθήνας, στη Σταδίου, την Πανεπιστημίου και την Ομόνοια, που ανήκουν σε φορείς ή έχουν ήδη καπαρωθεί από επιχειρηματίες, οι οποίοι αναμένουν την αντιστροφή των αξιών προκειμένου να επωφεληθούν».

Το ενδιαφέρον γι’ αυτά τα κτίρια που συμβάλλουν στη νυχτερινή εικόνα ερημιάς των δύο κεντρικών αρτηριών της Αθήνας και της πλατεία Ομονοίας έχει εκφράσει και η νέα δημοτική αρχή. Προσπάθειά της είναι τα κλειστά πλέον ξενοδοχεία της Ομόνοιας να μετατραπούν σε φοιτητικούς ξενώνες, ώστε να γίνουν οι νέοι ο καταλύτης για τη νέα ζωή στο ιστορικό κέντρο. Και στα αντίμετρα τα οποία προτείνονται για να ανοίξουν τα κλειστά κτίρια είναι η υψηλή φορολόγησή τους.

Να ένα παράδειγμα διά στόματος Π. Τουρνικιώτη: «Απέναντι από το Αρσάκειο, υπάρχει η παλιά Κτηματική Τράπεζα, που μετασκευάστηκε διατηρώντας το νεοκλασικό διώροφο ενώ προστέθηκαν νέοι όροφοι λοξοί προς τα πίσω. Τώρα το κτίριο παραμένει κλειστό στα χέρια ιδιώτη. Διαθέτοντας ενδιαφέροντες χώρους πολλών δυνατοτήτων θα μπορούσε να αποτελέσει κτίριο πολλαπλών πολιτιστικών δραστηριοτήτων, που να λειτουργεί από το πρωί ως αργά το βράδυ. Ενώ στη γωνία Χαριλάου Τρικούπη και Πανεπιστημίου βρίσκεται το ωραίο μέγαρο Τσίλερ, πρακτικά εγκαταλειμμένο στο σύνολό του».

Φαίνεται ωστόσο ότι κάποιοι επιχειρηματίες έχουν πάρει ήδη το μήνυμα, αφού έχει κατατεθεί ήδη στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων αίτηση για την ανάπλαση και τη λειτουργία του, ερειπωμένου σήμερα, παλαιού ξενοδοχείου «Εμπορικό» απέναντι από την Αγία Ειρήνη στην οδό Αιόλου.

«Είμαστε μαθημένοι σε μια Αθήνα που τα αναμόχλευε όλα. Που ήταν κοντά η αγορά με το Χρηματιστήριο, με την Πανεπιστημίου των θεάτρων και το Κολωνάκι. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπήρχε ταξική διαφορά, υπήρχε σίγουρα επικοινωνία. Αυτή τη στιγμή όμως υπάρχει τάση απόκλισης που συμβάλλει στη δημιουργία στεγανών» λέει ο Κώστας Κάρης, υπεύθυνος από το γραφείο του δημάρχου Γιώργου Καμίνη για τον σχεδιασμό του ιστορικού κέντρου. Αναφέρεται σε περιοχές οι οποίες οδηγούνται σε μονομερείς χρήσεις, π.χ. εμπορικές, και τη νύχτα χάνουν κάθε ίχνος ζωής. Αντιθέτως επισημαίνει πως, όπου υπάρχουν κατοικίες, επιβάλλονται διαφορετικοί κανόνες ζωής. Ελλοχεύει, βέβαια, και πάλι, ο κίνδυνος από τις «επιθετικές» χρήσεις, π.χ. θορυβωδών καταστημάτων, οι οποίες διώχνουν τους κατοίκους, όπως στην Πλάκα και στου Ψυρρή.

«Αν συμβεί στο εμπορικό τρίγωνο κάτι αντίστοιχο με ό,τι συνέβη στου Ψυρρή, όπως τείνει να αναπτυχθεί στην πλατεία Καρίτση και κάτω από την Αριστείδου η βραδινή διασκέδαση, θα έχουμε αποτύχει» λέει ο Π. Τουρνικιώτης.

Πάντως κάποια σχέδια έχουν αρχίσει να βαδίζουν προς την υλοποίησή τους. Είναι αυτά που αφορούν την ανάπλαση τεσσάρων πλατειών, με πρώτη ανάμεσά τους τη Θεάτρου, στο υποβαθμισμένο Γεράνι, το τρίγωνο που περικλείεται από τις οδούς Αθηνάς, Ευριπίδου και Πειραιώς. Η Ντόρα Γαλάνη, αρχιτέκτων πολεοδόμος και πρόεδρος της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, θα πει: «Δεν έχω την ψευδαίσθηση ότι μόνο με την αρχιτεκτονική λύση στην πλατεία Θεάτρου και την επικράτηση κάποιας τάξης θα λυθούν όλα τα προβλήματα. Παρά ταύτα, η ανάπλαση συχνά από μόνη μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η διαπλάτυνση π.χ. των πεζοδρομίων της Κολοκοτρώνη, εις βάρος του οδοστρώματος, την έκανε ξανά εμπορική οδό».

Αυτό είναι και το σκεπτικό της Αγγελικής Αντωνοπούλου, αντιδημάρχου αναπλάσεων και σχεδίου πόλεως, για ό,τι αφορά τις αναπλάσεις τριών συνεχιζόμενων πλατειών από το ΥΠΕΚΑ, Αγίου Παντελεήμονος, Αττικής και Αγίου Νικολάου, των οποίων όμως την ευθύνη της συντήρησης θα έχει στη συνέχεια ο δήμος. «Ουσιαστικά», λέει, «με την ανάπλασή τους θα δημιουργηθεί ένας νοητός άξονας, με στόχο την αναβάθμιση της περιοχής». «Πιστεύω, ωστόσο», συνεχίζει, «πως οι παρεμβάσεις έπρεπε να είναι και άλλου είδους, με περισσότερο πράσινο, με πολιτιστικά γεγονότα, με δράσεις για να αποφορτιστεί η υπάρχουσα κατάσταση».

Μία ακόμα ευκαιρία για ό,τι αφορά το ιστορικό κέντρο αναδύεται από τον διαγωνισμό «Αθήναx4», που οργάνωσε η Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων με στόχο να δώσει τη δυνατότητα σε νέους αρχιτέκτονες να προτείνουν λύσεις και δράσεις στον σταυρό που σχηματίζεται από τέσσερα οικοδομικά τετράγωνα. Υπήρξαν 120 προτάσεις (σε έκθεση τώρα στο Μουσείο Μπενάκη), ενώ έγιναν και γίνονται συναντήσεις με τις βραβευμένες ομάδες για την υλοποίηση άμεσα ή μακροπρόθεσμα κάποιων από αυτές. Και, για να φτάσουμε στο επίμαχο θέμα της παραβατικότητας, από πλευράς του ο δήμος προτείνει άπλετο ηλεκτροφωτισμό αλλά και μεικτές περιπολίες της ΕΛΑΣ και της δημοτικής αστυνομίας.

Αντιθέτως, ο Π. Τουρνικιώτης θα πει: «Η λογική του φωτισμού των δημόσιων χώρων με τις προδιαγραφές του Νταχάου, προκειμένου να μην υπάρξει κανένα πρόβλημα και καμία παράβαση στους κανόνες, μας βρίσκει αντίθετους. Αντιλαμβάνομαι ότι σε πυρήνες οι οποίοι αντιμετωπίζουν όξυνση κοινωνικής παραβατικότητας θα χρειαστεί σε έναν βαθμό η πολιτεία να κάνει την παρουσία της αισθητή. Αισθητή όμως όχι σώνει και καλά με συνθήκες στρατοπέδου συγκέντρωσης. Αισθητή σημαίνει να γίνεται αντιληπτό ότι η πολιτεία είναι παρούσα και έχει γνώση των πραγμάτων».