Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Πειραιώς’

Της Μάχης Τράτσα, στο Βήμα

Το επονομαζόμενο «Μέγαρο Μυλλέρου» στην οδό Αγησιλάου, αποκαλούμενο «Chinatown» από τους ίδιους τους Κινέζους, καλύπτει ένα οικοδομικό τετράγωνο και συγκεντρώνει χρήσεις κατοικίας, αλλά και εμπορικές

Λίγο μετά τη μία το μεσημέρι, στην Chinatown του Μεταξουργείου, ένας νεαρός Κινέζος διανέμει πακέτα με φαγητό στα καταστήματα των συμπατριωτών του. Είναι η ώρα που τα κινεζικά μαγαζιά ρούχων, υποδημάτων, μικροεπίπλων, παιχνιδιών, ειδών σπιτιού κ.λπ., τα οποία κυριαρχούν σε μια έκταση 17 οικοδομικών τετραγώνων, μυρίζουν τζίντζερ και σησαμέλαιο. Η κινεζική γειτονιά της Αθήνας, η οποία περικλείεται από τις οδούς Θερμοπυλών, Λεωνίδου, Κολωνού και Πειραιώς, εμφανίζεται δυναμική, αν και σημαντικά «λαβωμένη» και αυτή από την οικονομική κρίση.

Περί τις 150 με 200 κινεζικές επιχειρήσεις συνολικά δραστηριοποιούνται σήμερα στην περιοχή της Ομόνοιας, ωστόσο όπως λέει στο «Βήμα» ο κ. Γουάνγκ Πενγκ, εκδότης της εβδομαδιαίας εφημερίδας «China-Greece Times», τον τελευταίο χρόνο έχει μπει λουκέτο σε περίπου 30% εξ αυτών. Οι Κινέζοι εγκαταλείπουν άρον-άρον την Αθήνα και επιστρέφουν στην Κίνα ή αναχωρούν για τη Νότια Αφρική ή τη Βραζιλία όπου υπάρχει ακόμη χώρος για επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Αν και η κινεζική μετανάστευση αποτελεί πολύ πρόσφατο φαινόμενο στον ελλαδικό χώρο, η πρώτη εθνοτική κινεζική γειτονιά στο Μεταξουργείο εμφανίζεται ομοιογενής και κινείται στα πρότυπα των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων Chinatowns.

Η παρουσία των κινέζων εμπόρων στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, γίνεται ιδιαίτερα αισθητή από τις αρχές του 2000 και εξής, όταν διαμορφώνονται οι πρώτοι αυτάρκεις εμπορικοί θύλακοι. Ωστόσο σήμερα «η οικονομική και κοινωνική «ισορροπία» των πρώτων χρόνων ανατρέπεται, καθώς η οικονομική κρίση δεν αφήνει ανεπηρέαστο ούτε αυτό το ιδιαίτερο μεταναστευτικό ρεύμα» αναφέρει η κοινωνιολόγος κυρία Ιρις Πολύζου, η οποία εκπονεί τη διδακτορική διατριβή της σχετικά με την κινεζική μετανάστευση στην Αθήνα. Η εργασία της αποτελεί μέρος του ερευνητικού προγράμματος «Μεταλλασσόμενοι χαρακτήρες και πολιτικές στα κέντρα πόλης Αθήνα και Πειραιά», με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή ΕΜΠ κ. Παναγιώτη Τουρνικιώτη.

Μέσα στο 2011 υπολογίζεται ότι τρεις στους δέκα Κινέζους εγκατέλειψαν τη χώρα μας είτε διότι έχασαν την εργασία τους είτε γιατί αναγκάστηκαν εξαιτίας της οικονομικής κρίσης να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους. «Στις αρχές του 2010, και ενώ η κρίση είχε ήδη πλήξει την Ελλάδα, οι κινεζικές επιχειρήσεις παρουσίαζαν αυξημένα κέρδη. Κι αυτό διότι τα προϊόντα ήταν φθηνά και οι Ελληνες στράφηκαν σε αυτά. Οσο όμως η κρίση βάθαινε οι πελάτες χάθηκαν και από τα κινεζικά καταστήματα» τονίζει ο κ. Πενγκ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), το διάστημα 2005 – 2010 στον Δήμο Αθηναίων προκύπτει αισθητή πτώση του αριθμού των νέων κινεζικών επιχειρήσεων, κυρίως μετά το 2008. Υστερα από περίπου μία δεκαετία στην Ελλάδα και ενώ οι πρώτοι κινέζοι μετανάστες άρχιζαν να ξεπερνούν τα πρώτα δύσκολα χρόνια της μετανάστευσης, «τους «χτύπησε» η οικονομική κρίση» υποστηρίζει ο κινέζος δημοσιογράφος.

Μη αναστρέψιμη

Περισσότερο έχουν πληγεί οι κινεζικές επιχειρήσεις που απευθύνονται πρωτίστως σε έλληνες λιανοπωλητές. Ο κ. Λιν Σέντζεν διατηρούσε από το 2004 κατάστημα χονδρεμπορίου υφασμάτων στην περιοχή. Το 2010 όμως πήρε τη δύσκολη απόφαση να κατεβάσει ρολά και να επιστρέψει στην Κίνα. Ο τζίρος του συρρικνώθηκε καθώς απευθυνόταν κυρίως σε έλληνες λιανεμπόρους. Παρά τη στήριξη των συμπατριωτών του η κατάσταση ήταν μη αναστρέψιμη.

Σε δυσμενή θέση όμως βρίσκονται και όσοι Κινέζοι ήρθαν στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία, δεν είχαν προλάβει να δημιουργήσουν τη δική τους δουλειά και εργάζονταν σε επιχείρηση ομοεθνούς τους. Οπως εξηγεί η κυρία Πολύζου, «λειτουργούν πολλαπλά εθνοτικά δίκτυα προσφέροντας άτυπη δανειοδότηση, χωρίς τη διαμεσολάβηση του τραπεζικού συστήματος».

Το ανδρόγυνο Σιάο και Λι εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα στο τέλος της «χρυσής» πενταετίας (2000-2005) για το κινεζικό εμπόριο. Τα πρώτα χρόνια εργάζονταν και οι δύο. Σήμερα η σύζυγος είναι συνιδιοκτήτρια καταστήματος λιανικής πώλησης ενώ ο κ. Λι βρίσκεται σε αναζήτηση νέας δουλειάς. Οπως αναφέρουν, θα παραμείνουν για άλλα ένα-δύο χρόνια στην Ελλάδα και αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση θα επιστρέψουν στην Κίνα.

Απογοητευμένο δηλώνει και άλλο ένα ζευγάρι Κινέζων που διατηρεί κατάστημα με ρούχα επί της πλατείας Κουμουνδούρου. Εφθασαν στην Ελλάδα προ εξαμήνου και η σύζυγος διανύει σήμερα το τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης της. «Δεν έχει κίνηση και το ενοίκιο είναι τεράστιο. Δίνουμε 1.600 ευρώ για ελάχιστα τετραγωνικά» λέει. Το ίδιο θέμα θίγει και ο γείτονάς της, ο οποίος διατηρεί κατάστημα γενικού εμπορίου και πληρώνει ενοίκιο 3.500 ευρώ τον μήνα. Οπως υπογραμμίζει, «είναι πολύ ακριβό το ενοίκιο για μια τέτοια περιοχή».

Δίχτυ ασφαλείας

Υπάρχουν ωστόσο και διαφορετικές ιστορίες. «Για την οικογένεια Σου, την οποία γνώρισα κατά τη διάρκεια της έρευνας, ο ισχυρός παράγοντας της κοινωνικής δικτύωσης λειτούργησε σταθεροποιητικά για την επιχείρησή τους» σημειώνει η κυρία Πολύζου.

Τα πρώτα μέλη της οικογένειας Σου ήρθαν στις αρχές του 2000 μέσω Ιταλίας και άνοιξαν δύο καταστήματα στην Αθήνα, το ένα με είδη ένδυσης και το άλλο με είδη αξεσουάρ, στις οδούς Αγησιλάου και Ιάσονος αντιστοίχως. «Σήμερα παραμένει ανοιχτό μόνο το πρώτο, χωρίς υπαλλήλους, λειτουργώντας αποκλειστικά με τα μέλη της διευρυμένης οικογένειας Σου. Η επιστροφή στην Κίνα δεν αποτέλεσε πιθανή διέξοδο» σημειώνει η κυρία Πολύζου. «Μοναδική προοπτική, η οποία γρήγορα εγκαταλείφθηκε, ήταν η εγκατάσταση της επιχείρησης στην Ιταλία, με την οποία συνεχίζουν να συνδέονται πολλά μέλη της οικογένειας» σημειώνει η κυρία Πολύζου.

Η πλειονότητα των Κινέζων που ζουν στην Ελλάδα – υπολογίζονται σε περίπου 20.000 άτομα – προέρχονται από τις παράκτιες ανατολικές επαρχίες Τζετζιάνγκ και Φουτζιάν. Οι περισσότεροι, όπως αναφέρει ο κ. Πενγκ, είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και μιλούν ελάχιστα ελληνικά. «Αυτό είναι και το κύριο πρόβλημά τους: η γλώσσα και κατ’ επέκταση η επικοινωνία. Τελευταία όμως οι εμπορικές επιχειρήσεις τους γίνονται και στόχος κακοποιών. Τα κρούσματα είναι πλέον καθημερινά. Γι’ αυτό αναγκάζονται να κλείνουν τα μαγαζιά τους προτού σουρουπώσει» καταγγέλλει ο δημοσιογράφος, ο οποίος επισημαίνει ότι υπάρχουν σκέψεις να απευθυνθούν σε ιδιωτικές εταιρείες φύλαξης.

Στον «σκληρό πυρήνα» της περιοχής

Η… περίκλειστη γειτονιά του «Μεγάρου Μυλλέρου»

Σε πείσμα της κρίσης διατηρείται ακόμη ένας δυνατός πυρήνας της κινεζικής κοινότητας κυρίως στις οδούς Πειραιώς (στο ύψος της πλατείας Κουμουνδούρου), Αγησιλάου και Κεραμεικού.

Επί της οδού Αγησιλάου βρίσκεται και το κεντρικό κτίριο της κινεζικής γειτονιάς, το «Chinatown», όπως το ονομάζουν οι ίδιοι οι Κινέζοι. Γνωστό παλαιότερα ως «Μέγαρο Μυλλέρου», καλύπτει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο και διαρθρώνεται γύρω από ένα κεντρικό αίθριο. Στην πλευρά τής Πειραιώς οι όροφοι του συγκροτήματος έχουν οικιστική χρήση, ενώ προς την Αγησιλάου συγκεντρώνουν κινεζικά καταστήματα χονδρικής πώλησης.

Παράλληλα το κτίριο στεγάζει και άλλες υπηρεσίες που απευθύνονται στα μέλη της κινεζικής κοινότητας, όπως ταξιδιωτικά, δικηγορικά, λογιστικά γραφεία, συλλόγους και τα γραφεία της εφημερίδας «China-Greece Times».

Εκεί βρίσκεται και ένα κινεζικό φροντιστήριο στο οποίο πηγαίνουν τα παιδιά της κοινότητας καθημερινά μετά το ελληνικό σχολείο ώστε να διατηρήσουν την επαφή με τη γλώσσα τους, όπως λέει η δασκάλα τους, η Αννα (είναι το δυτικό της όνομα, το οποίο χρησιμοποιεί για ευκολία αντί για το Λι Φα).

Οι χώροι εστίασης βρίσκονται συνήθως σε όροφο, μακριά από τα αδιάκριτα μάτια των Δυτικών, και είναι αποκλειστικά για… ντόπιους. Σερβίρουν κινεζικό τσάι, παραδοσιακά πιάτα της κινεζικής κουζίνας αλλά και… καπουτσίνο.

Από την περιοχή δεν λείπουν μικρές εμπορικές επιχειρήσεις και υπηρεσίες, όπως κομμωτήρια, καταστήματα τροφίμων ή αποστολής χρημάτων που απευθύνονται αποκλειστικά σε Κινέζους. Εξω από αυτά κινέζοι έμποροι, μικροπωλητές ή και περαστικοί συγκεντρώνονται για να κουβεντιάσουν ή για να παρακολουθήσουν επί… του πεζοδρομίου όπου βγάζουν τις τηλεοράσεις τους τις εκπομπές του CCTV (China Central Television).

Ορισμένες ημέρες της εβδομάδας οργανώνονται και υπαίθριες λαϊκές αγορές με κινεζικά λαχανικά τα οποία καλλιεργούν οι ίδιοι σε κήπους ή μικρά κτήματα.

Από την περιοχή απουσιάζει ωστόσο παντελώς η αναψυχή ή τουλάχιστον δεν είναι ορατή με την πρώτη ματιά, όπως επισημαίνει η κοινωνιολόγος κυρία Ιρις Πολύζου. Η «περίκλειστη» κοινωνικοοικονομική συγκρότηση της ελληνικής Chinatown προσομοιάζει με εκείνες που συναντάμε στον νοτιοευρωπαϊκό χώρο, όπως στη Ciutat Vella στη Βαρκελώνη.«Διαφοροποιείται όμως σημαντικά με πιο εδραιωμένες στον χρόνο κινεζικές εμπορικές συγκεντρώσεις, όπως είναι αυτές της Chinatown στο Λονδίνο ή του 13ου Διαμερίσματος στο Νότιο Παρίσι» τονίζει η κυρία Πολύζου.

Πάντως, ύστερα από μια δεκαετία εντατικής συγκρότησης, η κινεζική γειτονιά στο Μεταξουργείο έχει αποκτήσει σήμερα έναν διακριτό χαρακτήρα. Τα περισσότερα καταστήματα είναι χονδρικής πώλησης και εξειδικεύονται συνήθως σε ένα είδος.«Εξυπηρετούνται απευθείας από παρακείμενους αποθηκευτικούς χώρους. Είναι πολύ χαρακτηριστική η εικόνα τις βραδινές ώρες ή ακόμη και τις αργίες να μεταφέρονται εμπορεύματα προς πάσα κατεύθυνση σε μεγάλες συσκευασίες με φορτηγά αυτοκίνητα»αναφέρει η κοινωνιολόγος.

Advertisements

Read Full Post »

Του Αχιλλέα Χεκίμογλου, στο Βήμα

ΠΙΑΤΣΕΣ ΠΟΡΝΕΙΑΣ, στέκια ναρκομανών, πάρκα αστέγων, ερωτικά «στούντιο» με «καθαρές κοπέλες» και μαζί τους μια βρώμικη και αφιλόξενη πόλη. Είναι η άλλη Αθήνα: η Αθήνα του περιθωρίου, των απόκληρων, αυτών που ζουν λάθρα, έξω από τον «δικό μας» κόσμο. Είναι αναρίθμητοι, πληθαίνουν και δημιουργούν «αγορές», από τις οποίες καταναλώνουμε δίχως δεύτερη σκέψη. Γυναίκες θύματα του τράφικινγκ, πρεζάκια που τα έχουν χάσει όλα, μετανάστες που κινούνται στο οικονομικό περιθώριο, ανέστιοι, δίχως- στην κυριολεξία- ένα δωμάτιο για να ζήσουν, φοιτήτριες που εκδίδονται για 50-60 ευρώ στο κέντρο της Αθήνας, αλλά και κορίτσια «ημιπολυτελείας» που βάζουν τον εαυτό τους στο χρηματιστήριο του σεξ- από τα καθαρά «στούντιο» ως τις «βίζιτες» στα κοσμικά μαγαζιά. Αυτό το νέο «μείγμα» απόκληρων και ημιαπόκληρων εξαπλώνεται και κυριαρχεί στη νύχτα της πόλης. Και μαζί τους αναδύονται προστάτες και αφεντικά που ελέγχουν μικρές οικονομίες.

Νύχτα. Τα αυτοκίνητα κορνάρουν ασταμάτητα μέσα στο μποτιλιάρισμα της κεντρικής λεωφόρου. Τα περισσότερα καταστήματα έχουν κλείσει, ενώ άνθρωποι εμφανώς κουρασμένοι περιμένουν υπομονετικά τα τρόλεϊ και τα λεωφορεία. Οικονομικοί μετανάστες επιστρέφουν εξουθενωμένοι από τη δουλειά κουβαλώντας μπόγους. Παιδιά «σχολούν» από τα φροντιστήρια και μιλούν δυνατά στα κινητά, ενώ περίοικοι βγάζουν τα σκυλιά τους νυχτερινή βόλτα. Ολα δείχνουν φυσιολογικά, πλην μιας μικρής «καινοτομίας» που απασχολεί όλο και περισσότερο τους κατοίκους της περιοχής. Η λαϊκή, εμπορική και ιστορική Πατησίων από το ύψος της πλατείας Κολιάτσου έως σχεδόν την πλατεία Βικτωρίας έχει αποκτήσει μία ακόμη οικονομική δραστηριότητα: την πορνεία.

Με το κλείσιμο των καταστημάτων της Πατησίων σε μια ακτίνα χιλιομέτρων εξαπλώνονται δεκάδες κορίτσια και γυναίκες από την Αφρική, οι οποίες εκδίδονται αντί πινακίου φακής. Το φαινόμενο είναι καινοφανές, συζητείται όλο και περισσότερο και ουδείς γνωρίζει επακριβώς τις ρίζες και τους μηχανισμούς του.

Το ξημέρωμα τις δέρνουν

«Μόλις κλείσει η αγορά, τις βλέπω τις κοπέλες που εμφανίζονται. Είναι μικρές και τις λυπάμαι- είναι αμαρτία αυτό που γίνεται. Ακούω το ξημέρωμα που τις δέρνουν, αν δεν τους βγάλουν αρκετά λεφτά. Τις πετάνε κάτω στο πεζοδρόμιο, τις πατάνε και τις κλωτσάνε. Κλαίνε οι καημένες». Ετσι διηγείται την καθημερινότητα της νύχτας στην περιοχή ηλικιωμένη κάτοικος της πλατείας Κολιάτσου, η οποία, όπως λέει, φοβάται πια. «Γεννήθηκα το 1932 και θυμάμαι τη φτώχεια και την απανθρωπιά της Κατοχής. Δυστυχώς, τέτοιες εικόνες εξαθλίωσης βρίσκονται και πάλι έξω από τα σπίτια μας. Κάναμε μια καλή ζωή, μεγαλώσαμε και σπουδάσαμε τα παιδιά μας καιαν είναι δυνατόντώρα στα γεράματα να ξαναβλέπουμε τέτοιες εικόνες καταπίεσης» συμπληρώνει σχεδόν δακρύζοντας η παλαιά κάτοικος των Πατησίων.

Λίγο πιο κάτω, μπροστά από θρυλικές οικοδομές-μνημεία της αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα οι μαραμένοι φοίνικες προδίδουν ότι εκεί κάποτε υπήρχε μια δόση πολυτέλειας, αντίστοιχης με αυτήν που παρουσίαζε ο παλιός ελληνικός κινηματογράφος. Ωστόσο η παρακμή της περιοχής επιταχύνεται και από τα νέα φαινόμενα.

«Εδώ βλέπεις ό,τι θες πια. Ολα γίνονται. Και όταν λέμε όλα, εννοούμε όλα. Βλέπεις συχνά εσύ γέρους να “ψωνίζουν” 17χρονα; Εγώ το βλέπω. Αηδία με πιάνει κάθε φόρα που τους αντικρίζω» λέει διανυκτερεύων επαγγελματίας της Πατησίων. Σχεδόν σε κάθε γωνιά νεαρές Αφρικανές περιμένουν πελάτη. Οι περισσότερες περπατούν άλλοτε γρήγορα και άλλοτε αργά. Στην απέναντι πλευρά του πεζοδρομίου καταγράφονται αντίστοιχες κινήσεις από ομάδες ανδρών- και αυτοί Αφρικανοί.

Ο λόγος για τον οποίο οι γυναίκες κινούνται διαρκώς είναι για να αποκρύψουν την πραγματική τους ιδιότητα, αλλά και για να φαίνονται απλώς περαστικές. Μάλιστα, για τους γνωρίζοντες συχνά η «πιάτσα» γίνεται απευθείας από τη στάση των λεωφορείων. Η νύχτα μπορεί να παραπλανήσει. Ούτως ή άλλως, είναι καλά ντυμένες και σε τίποτε δεν θυμίζουν τις συντοπίτισσές τους νοτιότερα, στην Ευριπίδου και στη Σωκράτους.

Συνάντηση με το «αφεντικό»

Λίγο πιο κάτω, προς την πλατεία Αμερικής, γίνεται μια αναπάντεχη συνάντηση. Μέσα από τα στενά ξεπροβάλλει ένας βραχύσωμος, γεροδεμένος και μάλλον πλατυκέφαλος Αφρικανός. Φοράει σκούρο λαμέ κοστούμι, χρυσό βραχιόλι και καδένα, και λουστραρισμένα απαστράπτοντα σκαρπίνια. Φαίνεται ότι είναι το «αφεντικό», αφού περιστοιχίζεται από ψηλούς «φουσκωτούς», οι οποίοι κοιτούν απειλητικά.

Ανάβει πούρο, μιλάει γλώσσα ακαταλαβίστικη, δίνει εντολές και τα κορίτσια «αναδιατάσσονται» σε άλλα σημεία της Πατησίων, νοτιότερα. Οι «φουσκωτοί» περνούν το μήνυμα στους παρατρεχάμενους και αυτοί με τη σειρά τους φεύγουν με βήμα ταχύ προς τις γυναίκες. Ολοι κινούνται πάνω- κάτω. Επειτα από λίγο εμφανίζεται ένα περιπολικό της Αστυνομίας. Οι αστυνομικοί κόβουν ταχύτητα, βλέπουν (και προφανώς ξέρουν) τι γίνεται, όμως ουδέν μεμπτό συμβαίνει επί του παρόντος στην Πατησίων. Το περιπολικό επιταχύνει, ανάβει τη σειρήνα και φεύγει. Και η πιάτσα συνεχίζεται ως το πρωί και όποια δεν μαζέψει το χρήμα θα τιμωρηθεί με άγριο ξύλο. Από ένα διερχόμενο αυτοκίνητο ακούγεται δυνατά το ρεφρέν από τις Τρύπες: «Είναι παράξενη αυτή η πόλη». Επεσε μέσα.

Το βράδυ στο κέντρο της πόλης, μετά το κλείσιμο της αγοράς, εμφανίζονται σιγά σιγά στα πεζοδρόμια γυναίκες κάθε είδους: μετανάστριες, νεόπτωχες, φοιτήτριες, τοξικομανείς. Στο τέρμα της Σόλωνος γύρω στις 12 το βράδυ μια πολύ μικρή πιάτσα είναι γεμάτη από νεαρές κοπέλες. «Οι περισσότερες από αυτές είναι φοιτήτριες και χρεώνουν 50-60 ευρώ. Είναι Ελληνίδες, “καθαρές”- κάποιες πολύ όμορφες- και το κάνουν για τα λεφτά. Μάλιστα, έχουν και ανταγωνισμό με τις ξένες στην Καποδιστρίου, οι οποίες είναι αρκετά πιο οικονομικές και τους κλέβουν την πελατεία» σημειώνει τακτικός «επισκέπτης» των κοριτσιών. «Είναι καλά κορίτσια» συμπληρώνει.

Οι πιάτσες του νυχτοκάματου

Στη Σόλωνος, προς την πλευρά της Χαριλάου Τρικούπη, σποραδικά εμφανίζονται και μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, οι περισσότερες εκ των οποίων Ελληνίδες, οι οποίες και αυτές με τη σειρά τους κυνηγούν το «νυχτοκάματο». Αλλωστε, η οικονομική κρίση έχει αυξήσει κατακόρυφα τις σχετικές αιτήσεις στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αθηνών.

Λίγο πιο πάνω, στην κακόφημη Καποδιστρίου, από τη μία πλευρά του δρόμου εκδίδονται Αφρικανές, ενώ από την άλλη γυναίκες από τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη. Βορειότερα συγκεντρώνονται τοξικομανείς νεαρές, οι οποίες χρεώνουν ψίχουλα ίσα ίσα για να βρουν τα χρήματα για τη δόση. «Είναι οι αγαπημένες των φτωχών μεταναστών αυτές. Ολο βλέπω Πακιστανούςκαι Ασιάτες να τις ψωνίζουν» λέει «πελάτης» της περιοχής. Και φυσικά, κάποιοι εισπράττουν υπεραξίες, εκμεταλλευόμενες τις γυναίκες. Οι πιάτσες βρίσκονται διάσπαρτες σε όλο το αθηναϊκό κέντρο. Τις νύχτες πίσω και πάνω από την οδό Αισχύλου εκδίδονται νεαροί, οι οποίοι μετεγκαταστάθηκαν εκεί από την πλατεία Ελευθερίας (Κουμουνδούρου). Αρκετά πιο πίσω, στο ύψος του Μεταξουργείου, ανάμεσα σε μεταμοντέρνες γκαλερί, μπαράκια και συναυλιακούς χώρους, βρίσκεται παραδοσιακά εξαπλωμένη άλλη μια ζώνη του σεξ, η οποία μάλιστα εσχάτως έχει δει τις δουλειές της να πέφτουν. «Ασπίδα» προστασίας σε αυτή την κάμψη είναι ωστόσο οι μετανάστες, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρίσκονται μόνοι τους στη χώρα μας, με ό,τι αυτό σημαίνει. Το Σαββατοκύριακο, όταν η πόλη χαλαρώνει, μελαψοί Ασιάτες πηγαινοέρχονται με παντόφλες και ελαφρό ντύσιμο για να τσεκάρουν τα «σπίτια», να δουν τις τιμές, αλλά και τα κορίτσια.

«Κερασάκι» στις πιάτσες της πορνείας είναι η τριτοκοσμική κατάσταση της Ευριπίδου, την οποία πια η πόλη έχει συνηθίσει. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί όλα αυτά τα χρόνια, πρόκειται για Νιγηριανές οι οποίες εκβιάζονται για να έρθουν στην Ελλάδα υπό την απειλή βουντού από υπερεθνικά δίκτυα trafficking. Η πρακτική του βουντού συναντάται ευρέως και στην Ισπανία και απασχολεί τις αρχές και εκεί. Αλλες χώρες ωστόσο, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία, οι οποίες είναι και άρτια οργανωμένες με ειδικές υπηρεσίες μετανάστευσης, απορρίπτουν τη θεωρία περί εκβιασμού μέσω βουντού ως υπερβολική.

Οι κοπέλες είναι αναρίθμητες, εκδίδονται με πολύ χαμηλές τιμές, ελάχιστες έχουν κάνει ιατρικές εξετάσεις και βρίσκονται «φυλακισμένες» από τους… προστάτες τους. Ωστόσο αυτό που ομολογούν οι λίγοι άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί με αυτή την υπόθεση είναι ότι ο φόβος τους να μιλήσουν και να καταδώσουν στις αρχές τη μαφία που τις εκμεταλλεύεται είναι απείρως μεγαλύτερος από την επιθυμία τους να απελευθερωθούν. Ετσι, λίγες μιλούν και ακόμη πιο λίγες αναγνωρίζονται ως θύματα του trafficking.

Οι απόκληροι της κοινωνίας

Μέρα. Οι πορείες έχουν αδειάσει το κέντρο από δραστηριότητες. Οι τουρίστες και οι επισκέπτες λιγοστοί. Στο Θησείο μια Αφρικανή απλώνει σε ένα ριχτάρι την πραμάτεια της: λίγα ρούχα και λίγα αξεσουάρ. Μια μικρή τσιγγάνα- περίπου 10 χρόνων- πηγαίνει κοντά της για να ζητιανέψει. «Από πού είσαι;» τη ρωτάει. «Από την Αλβανία» απαντά η μικρή. «Και πού είναι οι γονείςσου;» συνεχίζει η Αφρικανή. «Είμαι μόνη μου εδώ και δουλεύω» λέει η μικρή. Η Αφρικανή την παίρνει στο πλάι της και την αγκαλιάζει. Σιωπούν. Ζουν στην ίδια κατάσταση, παγιδευμένες και εγκλωβισμένες ποιος ξέρει από ποιον.

Στην περιοχή του Ψυρρή η ανθρωπογεωγραφία αλλάζει ριζικά. Οι φήμες που ακούγονταν ευρύτατα το καλοκαίρι περί αγοραπωλησιών γης και ακινήτων φαίνεται τελικώς να ευσταθούν. Δρόμοι που ήταν «άβατοι» στο παρελθόν ξαφνικά βρίσκονται καθαροί και φωταγωγημένοι. Το «πρόβλημα» όμως; Απλώς μετατίθεται δυο-τρεις δρόμους πιο κάτω, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Στη Μενάνδρου πολιορκημένοι από τόνους απορρίμματα, που συσσωρεύτηκαν λόγω της απεργίας των υπαλλήλων στην καθαριότητα, εκατοντάδες μετανάστες στήνουν παράνομα παζάρια και πωλούν εν μέσω σκουπιδιών από ζαρζαβατικά έως αρώματα και γυαλιά. Τα προϊόντα είναι τοποθετημένα επάνω σε ρετάλια, ούτως ώστε η «έξοδος» να μπορεί να γίνει εύκολα σε περίπτωση που έρθει η Αστυνομία. Με τόσο πολύ κόσμο επικρατεί πανδαινόμιο.

Πίσω τους τα μικροσκοπικά καταστήματα με τα κινητά είναι ασφυκτικά γεμάτα- η τοποθεσία είναι σημείο αναφοράς των κλεπταποδόχων -, ενώ δεν λείπουν οι βρισιές και οι αντεγκλήσεις. Ανδρες της ομάδας Δέλτα κάνουν την εμφάνισή τους και κάποιοι προλαβαίνουν να μαζέψουν τα πράγματά τους και να φύγουν, ενώ άλλοι μένουν εκεί και τα «ακούνε» από την Αστυνομία, η οποίαπαρά την έντονη παρουσία της, αλλά και τις «σκούπες» της προηγούμενης κυβέρνησης- μάλλον δεν είναι ο κατάλληλος φορέας για να λύσει το πρόβλημα.

Ολα αυτά διαδραματίζονται έξω από το Αmaryllis Ιn, ένα ξενοδοχείο στην οδό Μενάνδρου, σε απόσταση αναπνοής από την ιστορική Διπλάρειο Σχολή της πλατείας Θεάτρου. Δύο αστέρων, μέσα στην ψυχή του κέντρου, με 60 δωμάτια και με ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές, είναι ιδανικό για τους χιλιάδες ανθρώπους του λεγόμενου city break, μιας ταξιδιωτικής συνήθειας που εξαπλώνεται ραγδαία στην Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: το Αmaryllis Ιn έβαλε «λουκέτο» και παραπέμπει για κρατήσεις σε άλλο ξενοδοχείο του ομίλου, το οποίο βρίσκεται στη Βερανζέρου. Διόλου τυχαίο, λοιπόν, το ότι- όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο ξενοδοχειακός κλάδος- οι διανυκτερεύσεις έχουν μειωθεί στο μισό από το 1980!

Στην ευρύτερη περιοχή παλαιές βιοτεχνικές επιχειρήσεις έχουν μετατραπεί σε κανονικά εργαστήρια ναρκωτικών. Παρά τη μετεγκατάσταση της Δ΄ Θεραπευτικής Μονάδας του ΟΚΑΝΑ (Σοφοκλέους) στο Νοσοκομείο «Σωτηρία», το εμπόριο συνεχίζεται κανονικά, αφού οι άμεσα ενδιαφερόμενοι γνωρίζουν καλά τις πόρτες που πρέπει να χτυπήσουν. Η απάντηση του κράτους σε όλα αυτά είναι ράθυμη και βραδεία. Το συντονιστικό εκείνο όργανο που θα επιχειρούσε να αναγεννήσει το αθηναϊκό κέντρο απουσιάζει, ενώ η μόνη καλή είδηση έρχεται από αλλού. Σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Νομαρχίας Αθηνών και της Διπλαρείου Σχολής για τη μακροχρόνια ενοικίαση του ιστορικού κτιρίου της πλατείας Θεάτρου από πλευράς Νομαρχίας. Ισως η εγκατάσταση του κράτους στην πιο «διάσημη» πλατεία της Αθήνας σημάνει και μια αρχή για την περιοχή.

Τα «ευυπόληπτα» studio

ΤΑ «ΣΤΟΥΝΤΙΟ» είναι μικρά σπίτια, χωρίς κόκκινο φως στην είσοδό τους, τα οποία «παρέχουν υπηρεσίες»σχεδόν αποκλειστικά σε Ελληνες, με αρκετά υψηλότερες τιμές από τις πιάτσες, αλλά και υπό καλύτερεςσυνθήκες. «Η Α.Σ. (επαγγελματικό ψευδώνυμο) είναι η πιο γνωστή στην πιάτσα. Ολοι πηγαίνουν σε αυτήν. Πλέον χρεώνει 500 ευρώ την ώρα. Εμείς τους λέμε (στο Διαδίκτυο):Μην πηγαίνετε εκεί.Πεντακόσια ευρώ για ένα γαμ…;» σημειώνει τακτικός θαμώνας των «στούντιο».

Τα «στούντιο» εξαπλώνονται σαν τα μανιτάρια σε ολόκληρο το κέντρο, αλλά και στα προάστια. Στο Γκαζοχώρι, κοντά στις γραμμές του τρένου, στην Κωνσταντινουπόλεως, αλλά και στα στενά της Ιεράς οδού, στη Μεγάλου Αλεξάνδρου και στην Κασσάνδρας, αλλά και στην Πειραιώς, όλο και περισσότερα εγκαινιάζουν τη λειτουργία τους, δείχνοντας μάλιστα τις τάσεις αλλαγής της «αγοράς». Αντίστοιχα, παρόμοια «στούντιο» άνοιξαν εσχάτως στο Κουκάκι, στη Γλυφάδα, στη Φιλαδέλφεια και αλλού.

Ανθρωποι και ποντίκια

ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ Κουμουνδούρου εδώ και χρόνια ζει μαζί με άλλους απόκληρους ένα άστεγος, τα πόδια του οποίου είναι γεμάτα πληγές. Ο ίδιος τα τυλίγει με πανιά, ενώ οι λιγοστοί κάτοικοι της περιοχής τού κατεβάζουν φαγητό και κουβέρτες. Σύλλογος της περιοχής ζήτησε τη συνδρομή του υπουργείου Υγείας για αυτούς τους ανθρώπους, πολλοί εκ των οποίων έχουν ασθένειες και καμία δυνατότητα να τις θεραπεύσουν. Το υπουργείο (επί του κ. Δ. Αβραμόπουλου) τους απάντησε με μια καθησυχαστική επιστολή και δεν έγινε τίποτε απολύτως. Στο μεταξύ, τα φρεάτια της περιοχής είναι βουλωμένα και τα ποντίκια κυκλοφορούν ευρέως. Τα ίδια συμβαίνουν και στην πλατεία Κλαυθμώνος, όπου δεκάδες άστεγοι έχουν βρει καταφύγιο στο πάρκο και κάτω από τα δέντρα. Η δυσοσμία από τα ούρα και τα κόπρανα προδίδει και τη σκληρή πραγματικότητα που επικρατεί κάτω από την πλατεία Κοραή.

Read Full Post »

Του Δημητρη Ρηγοπουλου, στην Καθημερινή

Ο χειμώνας που έρχεται πρόκειται να ενισχύσει τις πολιτιστικές υποδομές της πρωτεύουσας με τρία νέα κτίρια, συγκεντρωμένα όλα στην «κάτω-από-την-Ομόνοια» Αθήνα, κατά μήκος ή στα πέριξ της οδού Πειραιώς. Αμέσως μετά τις εκλογές, εγκαινιάζεται η νέα στέγη της Ταινιοθήκης της Ελλάδος στην Ιερά Οδό. Για τα τέλη Νοεμβρίου προγραμματίζεται το επίσημο αίνιγμα του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης» στον Ταύρο ενώ μέσα στο 2010 θα είναι έτοιμη η ολοκαίνουργια έδρα της Δημοτικής Πινακοθήκης στο ανακαινισμένο κέλυφος του παλιού Μεταξουργείου στην πλατεία Αυδή.

Στις μεγάλες πόλεις, χειρονομίες αυτής της κλίμακας έχουν τη δύναμη να προκαλούν τους δικούς τους παφλασμούς, ευεργετικούς συνήθως για τον δρόμο, την «ευρύτερη» γειτονιά. Πόσω μάλλον που στην περίπτωσή μας η χωροταξική και χρονική σύμπτωση αναβιώνει παλιές ελπίδες. Ελπίδες που μας πάνε πίσω στις αρχές της δεκαετίας του ’90 όταν η ανακατασκευή του εργοστασίου του φωταερίου στο Γκάζι εγκαινίασε μια ολόκληρη φιλολογία για το μέλλον της Πειραιώς και το αρχιτεκτονικό της δυναμικό. Τα παλιά εργοστάσια θα μπορούσαν να μεταμορφωθούν από εγκαταλελειμμένα κουφάρια σε κυψέλες νεανικής/εναλλακτικής/πειραματικής έκφρασης.

Η εικόνα παραμένει

Λίγα χρόνια μετά, η βασική εικόνα δεν έχει αλλάξει. Με εξαίρεση την τομή του Μουσείου Μπενάκη, το πολιτιστικό πάρκο του Ιδρύματος Μείζονος Πολιτισμού και τις θερινές «παρεμβολές» του Φεστιβάλ Aθηνών στο «260», η Πειραιώς πήρε τον γνωστό δρόμο. Μια νέα πιάτσα της νυχτερινής Αθήνας με ελάχιστο «πολιτισμό», κι αυτός κρυμμένος σε κάποια παρακείμενα σοκάκια της συμφοράς. Τα βράδια η Πειραιώς και η Ιερά Οδός, βασίλισσες της νύχτας, παραδίδονται στην αγκαλιά της Μέσης Ανατολής σ’ ένα ξέφρενο αλαλούμ με κέντρα-υπερπαραγωγές, επιγραφές που βγάζουν μάτι, σπασμένα πεζοδρόμια, λακκούβες, παρκαδόρους, απελπισμένους οδηγούς και μπράβους.

«Υπερ-συγκρότημα»

Και δίπλα σε όσα ήδη γνωρίζαμε προσθέστε ένα «υπερ-συγκρότημα» πίσω από το υπό κατασκευή πάρκινγκ στη συμβολή της Πειραιώς με την Ιερά Οδό. Υψώθηκε σε χρόνο ρεκόρ, ο όγκος του κυριαρχεί στο Γκάζι και, σύμφωνα με πληροφορίες, θα έχει μεικτή χρήση, χώρους γραφείων και διασκέδασης. Συνέβη, λοιπόν, το ακριβώς αντίθετο. Την «εναλλακτική» Πειραιώς ορίζουν σήμερα τα ξενυχτάδικα και οι φυλές τους, τουλάχιστον στο «φιλέτο» της, με όριο τον κόμβο της Χαμοστέρνας. Από εκεί και πέρα τα ηνία παίρνει το εμπόριο και οι υποσχέσεις για μια νέα Κηφισίας, δύο βήματα από την Ομόνοια.

Λιγότερη προστυχιά, χωρίς αμφιβολία, αλλά κι εδώ όλα αφημένα στις δυνάμεις του τυχαίου. Με ένα τέτοιο φόντο πόσα περιθώρια υπάρχουν για να επιζήσουν δημιουργικά και να συγκροτήσουν ένα αξιόπιστο αντίβαρο πολιτιστικές υποδομές σαν κι αυτές που προετοιμάζονται για τον φετινό χειμώνα; Αλήθεια, υπάρχει χώρος;

Το Ιδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη

Στη σκιά άλλων πιο προβεβλημένων project, το κτίριο του Ιδρύματος Μιχάλη Κακογιάννη έγινε πραγματικότητα, σιωπηρά, χωρίς πολύ θόρυβο για το τι είναι και τι ακριβώς θέλει να κάνει. Βρίσκεται πάνω στην οδό Πειραιώς, λίγο μετά τον κόμβο της Χαμοστέρνας, στο δεξί σας χέρι με πορεία προς τον Πειραιά. Η αγορά του οικοπέδου και οι προκαταρκτικές εργασίες χρηματοδοτήθηκαν από τον ίδιο τον Μιχάλη Κακογιάννη. Στην κατασκευή του (με βάση σχέδια του αρχιτεκτονικού γραφείου Σγούτα) συνεισέφεραν εθνικοί και κοινοτικοί πόρο, αλλά η λειτουργία του θα υποστηριχθεί αποκλειστικά με χρήματα του ιδρυτή του και άλλων ιδιωτών. Η συγκυρία της οικονομικής κρίσης δεν βοηθάει, αλλά αυτό δεν αλλάζει τη φιλοσοφία των ανθρώπων του Ιδρύματος που είναι υποχρεωμένοι να «κυνηγήσουν» χορηγίες και δωρεές. Μια πρώτη γνωριμία με τον χώρο θα γίνει κατά τη διάρκεια του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου τον Οκτώβριο, ενώ τα επίσημα εγκαίνια προγραμματίζονται για το τέλος Νοεμβρίου. Το νέο κτίριο διαθέτει μια αίθουσα προβολών 120 θέσεων που θα φιλοξενεί και ταινίες πρώτης προβολής σινεφίλ περιεχομένου Την κατάρτιση του καλλιτεχνικού προγράμματος έχει αναλάβει ο ίδιος ο Ελληνοκύπριος δημιουργός, υποστηριζόμενος από ομάδα συνεργατών. Ως προς την ταυτότητα του χώρου, οι προθέσεις είναι φιλόδοξες. Πληροφορίες θέλουν το Ιδρυμα να πλησιάζει τις άστεγες κοινότητες του σύγχρονου χορού και να έχει ανοίξει ένα πολλά υποσχόμενο κανάλι επικοινωνίας. Το θέατρο και το σινεμά, τομείς με τους οποίους έχει ταυτιστεί ο Μιχάλης Κακογιάννης, θα έχουν επίσης τη θέση τους ενώ ισχυρή θα είναι και η εκπαιδευτική διάσταση του όλου εγχειρήματος με σεμινάρια, συμπράξεις, συμπαραγωγές.

Read Full Post »

Οι περιοχές γύρω από την Ομόνοια και την οδό Πειραιώς μαγνητίζουν τους Αθηναίους που σιγά σιγά επιστρέφουν στο κέντρο.

Του Προκόπη Γιογιακά, στα Νέα

«Πουθενά αλλού στο κέντρο της Αθήνας δεν μπορείς να βρεις τόσο μεγάλους χώρους σε λογικές τιμές. Εδώ υπάρχει ακόμη η έννοια της γειτονιάς και έχεις τα πάντα στα πόδια σου χωρίς να χρειάζεσαι να χρησιμοποιείς αυτοκίνητο». Η 43χρονη Ρεβέκκα Καμχή διατηρεί γκαλερί επί της οδού Λεωνίδου 9 στο Μεταξουργείο. Στον ίδιο χώρο τού παλιού νεοκλασικού στεγάζεται και ο χώρος όπου μένει. «Μου αρέσει ο φοίνικας που υπάρχει στην εσωτερική αυλή όπου παίζει η 5χρονη κόρη μου, τα κεραμίδια στη σκεπή. Το Μεταξουργείο έχει πολλά άδεια ανεκμετάλλευτα κτίρια, έχει καλή ρυμοτομία και δεν είναι μπουκωμένο, όπως άλλες περιοχές της Αθήνας. Βέβαια, δεν είναι όλα ρόδινα. Υπάρχουν πολλοί οίκοι ανοχής με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αλλά και πολλοί άνεργοι…». 

tanea1

Στην περιοχή, η αξία των ακινήτων εκτινάχθηκε στα ύψη την τελευταία πενταετία. Από 1.700 έως 1.800 ευρώ το τετραγωνικό που πωλούνταν τα διαμερίσματα το 2003 σήμερα έφτασαν τα 2.500- 4.000. «Αντίφαση» είναι η λέξη που χαρακτηρίζει το σύγχρονο Μεταξουργείο. Τα παλιά σπίτια με τις αυλές μπερδεύονται με τις μαρκίζες των θεάτρων, τους οίκους ανοχής, τα κινέζικα εστιατόρια και μαγαζιά, που δίνουν το δικό τους ιδιαίτερο στίγμα στην περιοχή και, τις υπερσύγχρονες κατοικίες. Λίγα μέτρα πιο κάτω από την γκαλερί της κ. Καμχή, στο τετράγωνο που περικλείεται από τους δρόμους Μυλλέρου-Γερμανικού- Μαραθώνος- Λεωνίδου, σε απόσταση 800 μέτρων από την Ομόνοια, κατασκευάζεται ένα τετραώροφο συγκρότημα με 40 διαμερίσματα (από 60 έως 195 τετραγωνικά μέτρα) που κοστίζουν από 230.000 έως 850.000 ευρώ. Το συγκρότημα διαθέτει μεταξύ άλλων βιοκλιματική στέγη, αυτόνομη θέρμανση με φυσικό αέριο και αίθριο. 

Τo Μεταξουργείο και ο Κεραμεικός είναι ένα κράμα φτώχειας, εναλλακτικής κουλτούρας και ελιτίστικης αισθητικής. Κι αυτό, πέρα από τους ανθρώπους, φαίνεται στις κατασκευές. Για την ανέγερση του συγκροτήματος έγινε, όπως λέει στα «ΝΕΑ» η αρχιτέκτων (εκπρόσωπος της εταιρείας στην επιτροπή αξιολόγησης) κ. Μαρία- Ρίτα Κάμπα, «για πρώτη φορά σε ιδιωτικό έργο ευρωπαϊκός αρχιτεκτονικός διαγωνισμός με 102 συμμετοχές». 

Ένας από αυτούς που αγόρασαν κατοικία στο συγκρότημα είναι και ο 70χρονος αρχιτέκτονας κ. Κυριάκος Κυριακίδης που μένει στο Χαλάνδρι. «Έχει ανοίξει πλέον ο δρόμος για την επιστροφή στο κέντρο. Εδώ υπάρχει η αίσθηση της γειτονιάς», λέει. «Το κέντρο ποτέ του δεν έχασε την αισθητική και την κουλτούρα του».

«Κρυφός χάρτης». Τον νέο κρυφό χάρτη της κτηματαγοράς διαμορφώνουν σήμερα το Μεταξουργείο, του Ψυρή, ο Βοτανικός, το Γκάζι, ο Κεραμεικός. Την εξάδα συμπληρώνει δειλά δειλά και η Ακαδημία Πλάτωνος, με μεγάλο ατού την εδώ και χρόνια σχεδιαζόμενη ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων που αναμένεται να δώσει το περισσότερο πράσινο από τις υπόλοιπες πέντε περιοχές. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι στην Ακαδημία Πλάτωνος πριν από 5 χρόνια τα διαμερίσματα πωλούνταν γύρω στα 2.200 ευρώ το τετραγωνικό και σήμερα πωλούνται από 2.800 έως 3.000. Πόλο έλξης για την ανάπτυξη της κατοικίας σε αυτές τις περιοχές αποτελούν και οι σταθμοί του Μετρό. Όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» η επικεφαλής της Μονάδας Υποστήριξης και Αξιολόγησης (ΜΥΑ) του Δήμου Αθηναίων τοπογράφος κ. Τασία Λαγουδάκη, «οι νέες περιοχές του κέντρου που έχουν όλες τις προοπτικές για τη δημιουργία κατοικίας απλώνονται μεταξύ των δυο κέντρων της Αθήνας: του νέου επιχειρηματικού που δημιουργείται στον Ελαιώνα και του ιστορικού που θα αλληλοσυμπληρώνονται. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η σχεδιαζόμενη από τον δήμο πεζοδρόμηση της οδού Αθηνάς, αλλά και η χρησιμοποίηση υλικών στους υπό ανάπλαση δρόμους με μικρή απορροφητικότητα της ηλιακής ενέργειας προκειμένου να αλλάξει το μικροκλίμα της περιοχής». 

Σχέδιο αξιοποίησης. Την ίδια ώρα, στον Δήμο Αθηναίων επεξεργάζονται σχέδιο (θα ανακοινωθεί τον ερχόμενο μήνα) για την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων στο Μεταξουργείο και του Ψυρρή ελαχιστοποιώντας έτσι την γραφειοκρατία που αποτρέπει τώρα τους ιδιοκτήτες να κάνουν την παραμικρή επένδυση για την ανακαίνισή τους. Σήμερα, έχουν καταγραφεί 211 εγκαταλελειμμένα σπίτια στο Μεταξουργείο και 110 στου Ψυρρή. 

Η ανασφάλεια έδιωξε τους κατοίκους

O κ. Παναγιώτης Γεωργακόπουλος, πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Ελλάδας, επισημαίνει ότι «εξαιτίας της ανασφάλειας που υπάρχει από την ελλιπή αστυνόμευση σε πολλές περιοχές του κέντρου, το πρώτο κύμα της επιστροφής σταμάτησε πριν από περίπου 4 χρόνια. Τότε, πολλές κατασκευαστικές εταιρείες αγόρασαν πολύ φθηνά οικόπεδα και κτίρια, με συνέπεια σήμερα να πωλούν πολύ ακριβά». Όπως υποστηρίζει η αρχιτέκτων και μέλος του Δικτύου Νομαδικής Αρχιτεκτονικής κ. Ελένη Τζιρτζιλάκη, «η φυσιογνωμία του κέντρου αλλάζει βίαια από τα παιχνίδια του real estate, με συνέπεια να μετατρέπεται περιοχή για λίγους. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και όλη η ιστορία για το αν είναι επικίνδυνο ή όχι το κέντρο τη νύχτα από μετανάστες και τοξικομανείς που αποτελούν τις κύριες αιτίες απομάκρυνσης πολλών κατοίκων».   

Από τον Δήμο Αθηναίων επισημαίνουν ότι οι μετανάστες ήρθαν στο κέντρο με τη μαζική έξοδο- κυρίως τη δεκαετία του ΄90-των Αθηναίων προς τα προάστια, αφού βρήκαν φθηνά σπίτια. «Η μόνη λύση να λυθεί η παραβατικότητα είναι να γυρίσει ο κόσμος στο κέντρο και να φωταγωγηθούν οι γειτονιές», συμπληρώνει η κ. Τασία Λαγουδάκη. 

Η οικονομία προδιαγράφει το πολεοδομικό μοντέλο

Σύμφωνα με τον αντιπρύτανη του ΕΜΠ, καθηγητή Πολεοδομίας κ. Γιάννη Πολύζο, «η οικονομία είναι αυτή που σήμερα δημιουργεί τις κατάλληλες- ή αναγκαίες συνθήκες- για την επιστροφή της κατοικίας στην πόλη». Όπως λέει: «Τη δεκαετία τού ΄80, που όλοι έφευγαν για τα προάστια, χρειαζόμουν 15 λεπτά για να φθάσω από το Σύνταγμα στα Μελίσσια, όπου μένω.   

Σήμερα, θέλω τουλάχιστον μία ώρα. Έτσι, ο κόσμος λαμβάνει υπόψη του την απώλεια χρόνου, τα ατελείωτα μποτιλιαρίσματα, την αύξηση της τιμής της βενζίνης και βρίσκει πιο συμφέρον να μένει στο κέντρο και να κινείται με τα πόδια». 

Η αρχή έγινε από τα παλιά βιομηχανικά κτίρια- και αποθήκες- που μπήκαν στο στόχαστρο των επενδυτών στην αγορά ακινήτων. 

Μετράπηκαν σε σύγχρονα loft και μοσχοπουλιούνταιακόμη και έως 8.000 το τετραγωνικό (!)- κυρίως σε εργένηδες, ζευγάρια χωρίς παιδιά- επειδή διαθέτουν μόνο ένα υπνοδωμάτιο- και καλλιτέχνες. Τώρα, η επιστροφή αρχίζει σιγά σιγά να αφορά και οικογένειες, γι΄ αυτό και κατασκευάζονται συγκροτήματα με κλασικές κατοικίες και όχι μόνο με lofts, όπως γινόταν μέχρι πρότινος. Όπως εξηγούν στελέχη κατασκευαστικών εταιρειών «για να προσελκύσεις κόσμο και να έχεις κέρδος πρέπει να πουλήσεις ένα ιδιαίτερο προϊόν. Έτσι εξηγούνται οι υπερκατασκευές μέσα στις φτωχές γειτονιές. Όμως η… τρέλα κοστίζει, γι΄ αυτό και είναι τόσο ακριβά». Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Μεσιτών Αθήνας κ. Γιάννη Ρεβύθη «οι τιμές πλέον είναι εξωπραγματικά υψηλές και, παρά το γεγονός ότι όλοι φωνάζουν, δεν πέφτουν». 

Read Full Post »

Ο χάρτης της πόλης επανασχεδιάζεται και μια νέα γειτονιά, που περικλείει κομμάτια του Μεταξουργείου και του Κεραμεικού, αναδύεται. Πλάι στα μπουρδέλα και τους μετανάστες καταφθάνουν σημαντικοί γκαλερίστες και όσοι αντέχουν να επενδύσουν στα lofts που χτίζονται τώρα.

Του Δημήτρη Ρηγόπουλου, στη LIFO

Το Μεταξουργείο δεν έγινε Ψυρρή εξαιτίας των πολλών οίκων ανοχής που εξακολουθούν να λειτουργούν, κυρίως δυτικά της πλατείας Αυδή.

Κεραμεικός! Όχι, Μεταξουργείο! Καλά, και Κεραμεικός και Μεταξουργείο. Μα εδώ δεν είναι μόνο Μεταξουργείο; Και τι σημασία έχει;

Σωστά. Υπάρχει μία ωραία φέτα, κάπως στριμωγμένη στις παλιές-καινούργιες γειτονιές της Αθήνας: Αρχίζει από την πλάτη του Θησείου, διασχίζει την Αγίων Ασωμάτων, βλέπει από ψηλά το αρχαίο νεκροταφείο, περνάει την Πειραιώς και φτάνει μέχρι την Αχιλλέως, στην πλατεία Καραϊσκάκη και στον σταθμό του μετρό.

Δύο αυτόνομες Δημοκρατίες, Κεραμεικός και Μεταξουργείο, Μεταξουργείο και Κεραμεικός, η μια στην αγκαλιά της άλλης, όχι μόνο από ανάγκη. Και οι δύο περήφανα μέλη του αστικού μύθου που θέλει όλες τις παλιές συνοικίες δυτικά και νότια της Ομόνοιας να προσχωρούν πρόθυμα στη μεγάλη Δημοκρατία της Νύχτας φαίνεται πως σηκώνουν δικό τους μπαϊράκι, μένοντας, προς το παρόν, εκτός παιχνιδιού. Όπου «παιχνίδι» διαβάστε μπαρ, εστιατόρια, καφέ, μεζεδοπωλεία, βιομηχανία της νύχτας με λίγα λόγια.

Και υπάρχουν πολλοί και στον Κεραμεικό και στο Μεταξουργείο που κάνουν το σταυρό τους. Παρακολουθούν από μακριά τις ορδές να κατεβαίνουν στο Γκάζικαι ξεφυσάνε με ανακούφιση. «Προς το παρόν, τη γλυτώσαμε». Αυτή η χαμηλόφωνη επικράτεια που το περσινό σλόγκαν του ReMap της Μπιενάλε τη βάφτισε ΚΜ δίνει τη στιγμή που μιλάμε έναν πραγματικό αγώνα: να τραβήξει έναν άλλο δρόμο που θα την ξεχωρίζει από την «ανάπτυξη» τύπου Ψυρρή και Γκάζι. Κι αν η λέξη «αγώνας» σας ακούγεται κάπως μελοδραματική, διαβάστε παρακάτω.

ΜΠΟΥΡΔΕΛΑ ΚΑΙ «ΨΕΙΡΙΑΡΗΔΕΣ»

Κεραμεικός και Μεταξουργείο άρχισαν να ακούγονται ξανά στα τέλη της δεκαετίας του ’90, στα απόνερα της θεαματικής αλλαγής σκηνικού στου Ψυρρή. Το άνοιγμα κάποιων θεάτρων (όπως το Από μηχανής θέατρο του ζεύγουςΒαλαβανίδη-Κράλλη και το Μεταξουργείο της Άννας Βαγενά) και του Bios ήταν σταθμός για να εξοικειωθεί περισσότερος κόσμος με τη γειτονιά. Γρήγορα, στη συνείδηση των Αθηναίων το Κ.Μ. συνδέθηκε με πιο καλλιτεχνικά πράγματα. Ακόμα και τα μπαρ ή τα εστιατόρια (τουλάχιστον η μεγάλη πλειοψηφία) δεν είχαν μαζικό χαρακτήρα.

Πολλοί αναρωτιούνται πώς τη «γλύτωσε», ενώ δίπλα (Γκάζι) το πανηγύρι μαίνεται ανεξέλεγκτο. Μιλώντας με κόσμο, πήρα την πιο λογική και τη λιγότερο προφανή απάντηση. Το Μεταξουργείο δεν έγινε Ψυρρή εξαιτίας των πολλών οίκων ανοχής που εξακολουθούν να λειτουργούν, κυρίως δυτικά της πλατείας Αυδή. Ποιος λογικός επιχειρηματίας θα επένδυε σ’ ένα μαγαζί περικυκλωμένο από οίκους ανοχής; «Τα μπουρδέλα κρατάνε σε απόσταση τα τζάνκι και τους «ψειριάρηδες»» μου λέει άνθρωπος που ξέρει την περιοχή καλύτερα κι από το σπίτι του. Τους δεύτερους σίγουρα, αλλά και τα τζάνκι; Στο Μεταξουργείο, και κυρίως στην πλατεία Αυδή, η παρουσία των εξαρτημένων από ναρκωτικά δεν φτάνει στα επίπεδα άλλων κοντινών περιοχών, αλλά η γειτνίαση με τουςσκληρούς πυρήνες της Ομόνοιας και της πλατείας Κουμουνδούρου επηρεάζει όσο να ‘ναι την κατάσταση. Προσθέστε και τα πολλά εγκαταλελειμμένα σπίτια κι έχετε την εικόνα. Η λογική λέει ότι όσο θα «γεμίζει» η γειτονιά με καινούργιους κατοίκους τόσο λιγότεροι τοξικομανείς θα βρίσκουν καταφύγιο στους δρόμους του Μεταξουργείου.

ΤΟ ΝΕΟ «ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΟΡΑΜΑ»

Και τα περιθώρια για να γεμίσει είναι πολλά. Μια έρευνα στις αρχές της δεκαετίας έδειξε κάτι μοναδικό σε όλη την Αθήνα: Το ποσοστό των άδειων σπιτιών και διαμερισμάτων στο Μεταξουργείο άγγιζε το εξωπραγματικό 90%. Σήμερα υπολογίζεται ότι θα έχει πέσει στο 70%, νούμερο επίσης αδιανόητο. Και σε ποιον ανήκουν όλα αυτά τα σπίτια, κάποια πολύ συμπαθητικά νεοκλασικά με αυλές και χαγιάτια, και ορισμένα ’70s τερατάκια διάσπαρτα εδώ κι εκεί; Ένα καθόλου αμελητέο ποσοστό φαίνεται να έχει περάσει σε χέρια νέων επενδυτών που δείχνουν αποφασισμένοι να περιφρουρήσουν το χαρακτήρα της περιοχής, με έμφαση στην κατοικία. Υπάρχουν προσδοκίες και γιααρχιτεκτονική αξιώσεων, μια ιστορία που εγκαινίασε η κατασκευαστική εταιρεία ΓΕΚ όταν αποφάσισε να ανεγείρει ένα συγκρότημα κατοικιών απέναντι από το κτίριο του Μεταξουργείου, που σήμερα ο Δήμος Αθηναίων μετασκευάζει σε νέα έδρα της Δημοτικής Πινακοθήκης. Ο αγώνας λοιπόν που γράφαμε στην εισαγωγή διεξάγεται ανάμεσα σε αυτούς που πιστεύουν σ’ ένα πιο residential, πιο καλλιτεχνικό K.M., και σ’ αυτούς οι οποίοι θέλουν να εξάγουν εκεί το πρότυπο του Ψυρρή και του Γκαζιού. Προς το παρόν, η μάχη κερδίζεται από τους πρώτους. Μέσα σε διάστημα λίγων μηνών μετακόμισαν ή ανοίγουν καινούργιους χώρους τρεις από τις αθηναϊκές γκαλερί με το μεγαλύτερο κύρος: η Bernier/Eliades (στη Σαλαμίνος, πολύ κοντά σε Bios και Nixon), η The Breeder  (στην Ιάσωνος) και η Ρεβέκκα Καμχή (στη Λεωνίδου). Σύντομα ανοίγει ένα φιλόδοξο Meditation Center, ενώ σε εκκρεμότητα βρίσκεται το project του Χάρρυ Κλυνν, στην ιδιοκτησία του οποίου βρίσκεται ένα μεγαλοπρεπές νεοκλασικό πάνω στην πλατεία. Σε εκκρεμότητα και το οικόπεδο του παλιού κινηματογράφου «Του Λαού», που κάποτε ήθελε να χτίσει εκεί το θέατρό της η Άννα Βίσση. Αν όμως προχωρήσουν τα πράγματα κατ’ ευχήν και γεμίσουν το Μεταξουργείο και ο Κεραμεικός με σοφιστικέ λοφτ, προχωρημένα γραφεία και καλλιτεχνικά στούντιο, ποιο μπορεί να είναι το μέλλον των μεταναστών της περιοχής; Οι νέοι κάτοικοι μπορεί να θέλουν τους μετανάστες, αλλά οι τελευταίοι θα είναι σε θέση να αντέξουν τις ανεβασμένες τιμές; «Στο Μεταξουργείο υπάρχει θέση για όλους» ακούω από το στόμα ενός επιχειρηματία στο χώρο του real estate. Kαι χαίρομαι. Αλλα όσο καλές κι αν είναι οι προθέσεις δύσκολα θα αποφευχθούν οι θυσίες. Και σήμερα οι μετανάστες αποτελούν συστατικό στοιχείο του Κ.Μ., κομμάτι μιας ανθρωπογεωγραφίας που κάνει τη γειτονιά το επόμενο μεγάλο στοίχημα της Αθήνας.

ΟΙ ΓΚΑΛΕΡΙΣΤΕΣ

«Το Μεταξουργείο ήταν η πρώτη μας επιλογή από τη στιγμή που αποφασίσαμε να εγκαταλείψουμε την περιοχή του Ψυρρή» λέει ο Στάθης Παναγούλης με φόντο τους λευκούς τοίχους της νέας στέγης των Breeders στην οδό Ιάσωνος, που εγκαινιάζεται σήμερα με την πρώτη έκθεση του Daniel Sinsel στην Ελλάδα. Είναι ένα ’70’s τετραώροφο, πρώην εργοστάσιο παγωτού, το οποίο έγινε αγνώριστο από τα χέρια του αρχιτέκτονα Άρη Ζαμπίκου. Έχουν κρατηθεί οι μοντερνίστικοι όγκοι, εξωτερικά δεσπόζει η βαριά πόρτα από ακατέργαστο σίδερο, και προς το παρόν είναι σαν τη μύγα μέσα στο γάλα, ανάμεσα σε καφενεία, μικρά καταστήματα και (άφθονους) οίκους ανοχής. Η ιστορία του Ψυρρή είχε τελειώσει για τους Breeders πολύ πριν ανακαλύψουν το παλιό εργοστάσιο. Δεν ήταν μόνο η αίσθηση της αποξένωσης σε μια γειτονιά που για πολλούς καλλιτέχνες «έχει τελειώσει», εξαιτίας της επέλασης των μεζεδοπωλείων, των μπαρ και των καφέ. «Τελευταία, η περιοχή του Ψυρρή είναι ο παράδεισος των τζάνκι» λέει ο Στάθης.

Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΣ

Η Κατερίνα Κανά μετακόμισε στη γειτονιά πριν από τρία χρόνια. «Γύρευα μια περιοχή κι ένα δρόμο που να μην προσδιορίζεται από ένα συγκεκριμένο lifestyle, να προσφέρει ιδιωτικότητα και φθηνά ενοίκια για ένα στούντιο. Έτσι σήμερα ζω κι εργάζομαι στον ίδιο χώρο. Η περιοχή έχει αλλάξει πολύ, ιδιαίτερα μετά την Μπιενάλε. Καινούργια κτίσματα, αναπαλαιωμένα παλιά αρχοντικά, νέες γκαλερί, νέα μπαρ και κέντρα, όλα αλλάζουν. Αυτό που είναι ευχάριστο είναι ότι η γειτονιά αυτή εξακολουθεί να προσελκύει νέο κόσμο, κάπως εναλλακτικό και καλλιτεχνικό, χωρίς να χάνει την ιδιαιτερότητά της».

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ

«Ήταν μία συνειδητή επιλογή μου» δηλώνει ο Γιώργος Ελευθεριάδης, ο οποίος εγκατέλειψε το Κολωνάκι ύστερα από δέκα χρόνια για να εγκατασταθεί στο Μεταξουργείο «διότι, ως άνθρωπος του κέντρου, μου πρόσφερε την ευκολία του να παραμείνω σε αυτό.

Επιλέγοντας όμως μια περιοχή πιο ανθρώπινη, όχι αποστασιοποιημένη ως σημείο δημιουργίας (αφού είναι επιλογή πολλών καλλιτεχνών – δημιουργικών και γενικά ανθρώπων με νέα αντίληψη) και με έντονη την αίσθηση ελευθερίας που έχουν σε όλες τις μητροπόλεις του κόσμου οι περιοχές όπου κατοικούνται και από μετανάστες.

Είναι εξαιρετικό το συναίσθημα του να φεύγεις το πρωί και να επιστρέφεις κάπου που οι ανάγκες και η ζωή στους δρόμους και τους ανθρώπους είναι πιο ουσιαστική, στο κέντρο μιας πόλης που ζει κάτω από την αγωνία του Life Style made in no where, είναι ανακουφιστικό. Τα τρία χρόνια που μετοίκησα εδώ δεν υπήρξε μια στιγμή που να νοσταλγήσω ή να μου λείψει η ζωή μου πριν. Έγινα πιο ανοιχτός, κατανόησα ότι το παραμύθι είναι εδώ, εκνευρίζομαι πιο ουσιαστικά με το χάος, την εθνική μας ξεφτίλα και ζω σε γειτονιές όπου τα πράγματα είναι φτιαγμένα απλά για όλους. Και αυτό σε κάνει να αισθάνεσαι ζωντανός και ενεργός. Νομίζω ότι είμαι ευχαριστημένος με την επιλογή μου».

Read Full Post »