Πώς διαμορφώνεται η αγορά ακινήτων

Περιζήτητοι χώροι κατοικίας που πωλούνται έως και 8.000 ευρώ το τετραγωνικό στις άλλοτε εγκαταλελειμμένες περιοχές σε Γκάζι, Μεταξουργείο, Κεραμεικό

Το σπίτι μου, το εργοστάσιο σαπουνιών

Έκρηξη στην αγορά και ενοικίαση παλιών βιομηχανικών χώρων στο ιστορικό κέντρο, σε τιμές Εκάλης

Του Προκόπη Γιογιακά, στα Νέα

«Η δουλειά μου στον Πειραιά απέχει από την Πειραιώς μόλις 15 λεπτά. Για έναν άνθρωπο σαν καιεμένα που δεν οδηγεί και του αρέσει να κινείται στο Γκάζι, τον Κεραμεικό αλλά και στο κέντρο της πόλης, όπου έχεις τα πάντα δίπλα σου, η περιοχή και το σπίτι είναι ιδανικό». 

Η 30χρονη Ελληνοαυστραλη ναυλομεσίτρια Βίκυ Κουμή μένει από το περασμένο Πάσχα σε ένα loft 130 τετραγωνικών μέτρων σε διατηρητέο βιομηχανικό κτίριο επί της οδού Πειραιώς. Το υπό διαμόρφωση κτίριο (Τhission Lofts)- παλιό εργοστάσιο μακαρονιών και σαπουνοποιείο- περιλαμβάνει 19 lofts, από 80 έως 230 τετραγωνικά μέτρα, έναν χώρο πολλαπλών χρήσεων 718 τετραγωνικών μέτρων, 3 χώρους καταστημάτων και υπόγειο χώρο στάθμευσης 20 θέσεων. «Εκτός από το αισθητικό κομμάτι, αφού πρόκειται για έναν ιδιαίτερο χώρο, με το να μένω σε ένα παλιό διατηρητέο βιομηχανικό κτίριο έχω και ορισμένα οφέλη που δεν είχα στο προηγούμενο σπίτι μου στην Πειραϊκή: δεν πληρώνω για πετρέλαιο αφού χρησιμοποιούμε φυσικό αέριο, δεν νιώθω ανασφάλεια αφού υπάρχει θυρωρός επί 24ώρου βάσεως, έχω εξασφαλίσει θέση πάρκινγκ και υπάρχει εξοπλισμένο γυμναστήριο», συμπληρώνει η κ. Κουμή. «Μπορεί να ακούγεται παράξενο αλλά στο πίσω μέρος, αυτό που δεν βλέπει στην Πειραιώς, υπάρχει ακόμη και ένας μικρός κήπος 25 τετραγωνικών μέτρων». 

Τιμές Εκάλης. Τα παλιά εγκαταλελειμμένα βιομηχανικά κτίρια και αποθήκες έχουν μπει τα τελευταία χρόνια στο στόχαστρο των επενδυτών στην αγορά ακινήτων. Οι άλλοτε «εστίες μόλυνσης» των εγκαταλελειμμένων περιοχών του κέντρου της πρωτεύουσας- Γκάζι, Μεταξουργείο και Κεραμεικός- έχουν γίνει περιζήτητοι χώροι κατοικίας και έχουν φθάσει σήμερα να πωλούνται ακόμη και 8.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο (!). 

35άρηδες. Οι συγκάτοικοι της κ. Βίκυς Κουμή, σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό κ. Κωνσταντίνο Πολίτη, η εταιρεία του οποίου βρίσκεται πίσω από την ανακατασκευή του βιομηχανικού κτιρίου, «είναι κατά κύριο λόγο 35άρηδες με υψηλές αποδοχές που ζουν και εργάζονται γύρω από το κέντρο, αλλά και μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι, που αφού μεγάλωσαν τα παιδιά τους επιστρέφουν και πάλι στο κέντρο της πόλης. Όλα τα loft στο παλιό διατηρητέο πρώην εργοστάσιο της οδού Πειραιώς έχουν μόνο μία κρεβατοκάμαρα και γι΄ αυτό δεν τα προτιμούν ζευγάρια με παιδιά». Όπως επισημαίνει ο αρχιτέκτονας δρ πολεοδομος κ. Σπύρος Τσαγκαράτος, «η κατοικία σε παλιά εγκαταλελειμμένα κτίρια στο κέντρο της πόλης δεν είναι μόδα αλλά ανάγκη των καιρών. Πέρα από το γεγονός ότι με αυτά αναβιώνει η κατοικία στο κέντρο της πόλης, η χρήση τους είναι και οικολογική. Κι αυτό επειδή έχουμε νέες κατοικίες χωρίς κατασκευή νέων κτιρίων, ενώ δεν χρειάζεται να ανασκευαστούν τα μικρά σπίτια που υπάρχουν ακόμη στο κέντρο αφού πέρα από το γεγονός ότι είναι δύσκολο τεχνικά, δεν συμφέρει οικονομικά τους κατασκευαστές. Το μειονέκτημά τους είναι ότι δεν ενδείκνυνται για κλασικές οικογένειες, αφού συνήθως τα βιομηχανικά κτίρια είναι “τυφλά”, δεν διαθέτουν δηλαδή παράθυρο». 

Η ιστορία. Σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό κ. Κωνσταντίνο Πολίτη, η εξέλιξη του μοντέρνου loft άρχισε στα τέλη της δεκαετίας του ΄50, από το Μανχάταν. Τότε, κυρίως καλλιτέχνες, άρχισαν να μετακομίζουν σε εγκαταλελειμμένα βιομηχανικά κτίρια- υφαντουργίες, επιπλοποιίες, τυπογραφεία, αποθήκες κ.ά.- αναζητώντας φθηνούς ενιαίους ψηλοτάβανους χώρους όπου μπορούσαν να χωρέσουν οι τεράστιοι καμβάδες τους. Τα loft ως κατασκευές είναι ταυτισμένα με ενιαίους χώρους ψηλοτάβανους- πάνω από 3,80 μέτρα- με εμφανείς σωληνώσεις, ξύλινα δοκάρια και υπερμεγέθη παράθυρα. 

Στην Ελλάδα η νέα τάση, όπως εξηγεί ο αρχιτέκτονας δρ πολεοδόμος κ. Σπύρος Τσαγκαράτος, άρχισε να εξαπλώνεται τα τελευταία 8-10 χρόνια, κυρίως με ανακατασκευές παλιών αποθηκών στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, πάνω από εμπορικά καταστήματα, που κατά κύριο λόγο προτιμούσαν φοιτητές και διαζευγμένοι. 

Σήμερα οι τιμές έχουν εκτοξευτεί στα υψη. «Από 2.000 ευρώ που κόστιζε το τετραγωνικό το 2000, σήμερα το τετραγωνικό ξεπερνά τις 4.000 ευρώ», λέει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθήνας κ. Γιάννης Ρεβύθης. «Μάλιστα, όσα είναι στον τελευταίο όροφο, διαθέτουν roof garden και έχουν θέα στον Λυκαβηττό και την Ακρόπολη κοστίζουν 8.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Η ζήτηση είναι μεγάλη, γεγονός που δείχνει ότι ο κόσμος ψάχνει έξυπνες λύσεις για να επιστρέψει στο κέντρο της πόλης», προσθέτει. 

«Πρόκληση». Σύμφωνα με τον αντιπρύτανη του ΕΜΠ, καθηγητή Πολεοδομίας κ. Γιάννη Πολύζο, «η επαναχρησιμοποίηση των παλιών βιομηχανικών κτιρίων γίνεται σε όλες τις πρωτεύουσες της Ευρώπης, κυρίως στο Λονδίνο και το Παρίσι. Και αποτελεί μια πρόκληση για όλους τους αρχιτέκτονες, αφού διατηρώντας το κέλυφος του κτιρίου έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν μεγάλους ενιαίους χώρους με ιδιαίτερο χαρακτήρα». 

Εμπόδιο το θέμα της ασφάλειας

Όπως υποστηρίζει ο πρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Ελλάδας κ. Παναγιώτης Γεωργακόπουλος, «η επιστροφή στο κέντρο είναι πλέον πραγματικότητα για πολύ κόσμο εξαιτίας των κυκλοφοριακών προβλημάτων αλλά και της αύξησης των τιμών στα καύσιμα που κάνουν τις μακρινές διαδρομές απαγορευτικές». 

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, «εμπόδιο στη μαζική επιστροφή εξακολουθεί να παραμένει το θέμα της ασφάλειας σε πολλές περιοχές του κέντρου, όπου όταν βραδιάσει η αστυνόμευση είναι ανύπαρκτη. Παράδειγμα προς μίμηση αποτέλεσε η Πλάκα. 

Όμως επειδή την περιοχή επέλεξαν για κατοικία κυρίως πλούσιοι, όσοι δεν είχαν τα απαιτούμενα χρήματα για να αγοράσουν στην Πλάκα άρχισαν να στρέφονται στις γύρω περιοχές». Την ίδια άποψη έχει και ο αρχιτέκτονας κ. Θωμάς Τσιρόπουλος. «Η ανάγκη στην Αθήνα για ανακατασκευασμένα πρώην βιομηχανικά κτίρια και αποθήκες ξεκίνησε πρώτα για χώρους γραφείων», λέει. «Όταν πριν από μερικά χρόνια έλεγες ότι θα ανοίξεις γραφείο στο Γκάζι ή το Μεταξουργείο, σε κοίταζαν περίεργα. 

Όσοι ωστόσο το τόλμησαν, εκ των υστέρων αποδείχθηκε ότι έπραξαν σωστά». 

Ερωτηματικά για αντισεισμική καταλληλότητα και επικίνδυνες ουσίες

Σύμφωνα με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), «οι συνθήκες ανακαίνισης αυτών των κτιρίων, κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, δεν είναι γνωστές. Και σε μερικές περιπτώσεις είναι δυστυχώς πιθανόν η μελέτη και η εκτέλεση των παρεμβάσεων να μην εγγυώνται την αντισεισμική ασφάλεια… Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει συνολική καταγραφή για τα πρώην βιομηχανικά κτίρια και τις αποθήκες που υπάρχουν και προορίζονται για κατασκευή lofts». 

Όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδας κ. Δημήτρης Παπαγιαννίδης, «πολλά από αυτά τα κτίρια ήταν αποθήκες όπου- κυρίως στη δεκαετία του ΄50- αποθηκεύονταν επικίνδυνες τοξικές ουσίες, αφού δεν υπήρχαν περιορισμοί από τη νομοθεσία. Αυτές οι ουσίες έχουν εμποτίσει τους τοίχους και αν δεν προηγηθεί ειδική μελέτη και καθαρισμός- συνήθως με αμμοβολή- τότε τα κτίρια είναι επικίνδυνα για τους ενοίκους». Σύμφωνα με τον ίδιο, «άλλη είναι η φιλοσοφία για την κατασκευή μιας αποθήκης ή εργοστασίου και άλλη για την κατασκευή ενός κτιρίου για κατοικία. Όσα από αυτά τα παλιά κτίρια είναι διατηρητέα, να παραμένουν ως έχουν και τα υπόλοιπα δεν υπάρχει λόγος να παραμένουν, και πρέπει να κατεδαφίζονται».