Μελέτη για τη σωτηρία της Αθήνας

Του Γιώργου Λιάλιου, στην Καθημερινή.

Γενναία μέτρα για το μέλλον και την περιβαλλοντική σωτηρία του Λεκανοπεδίου και ευρύτερα της Αττικής προτείνει μελέτη επιστημόνων, με επίκεντρο την ανάσχεση της καλπάζουσας οικιστικής επέκτασης, τη θέσπιση αυστηρών όρων δόμησης, τη φραγή «εισόδου» στα σχέδια πόλης περιοχών αυθαιρέτων.

Τα συγκεκριμένα μέτρα, η υιοθέτηση των οποίων απαιτεί πολιτική τόλμη, περιλαμβάνονται στη μελέτη για το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας που, εάν υιοθετηθεί, θα αντικαταστήσει το ξεπερασμένο Σχέδιο του 1985, το οποίο εδώ και χρόνια έχει ακυρωθεί στην πράξη από τον υπερτροφισμό της πρωτεύουσας.

Οι επιστήμονες ζητούν τη διατήρηση της γεωργίας στην Αττική και τονίζουν την ανάγκη αυστηρής προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου, ως «απόθεμα» για τις επόμενες γενεές. Ταυτόχρονα, προτείνουν ως ελάχιστο όριο κατάτμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές τα 20 στρέμματα και τη μείωση των συντελεστών δόμησης, όπου είναι ιδιαίτερα υψηλοί.

Η μελέτη για το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας (κείμενο κατευθύνσεων και μέτρων που ορίζουν τον τρόπο που θα αναπτυχθεί η πόλη μέσα στα επόμενα χρόνια) εκπονήθηκε από ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με επικεφαλής τον καθηγητή Χωροταξίας κ. Δημήτρη Οικονόμου σε συνεργασία με επιστήμονες του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (ΟΡΣΑ). Η μελέτη βρίσκεται «ανάμεσα» στον ΟΡΣΑ και το ΥΠΕΧΩΔΕ για επεξεργασία και (πιθανές) τροποποιήσεις.

Δυσαναλογία

Οπως σημειώνεται στη μελέτη, η «δυσαναλογία της Αθήνας σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα έχει ενταθεί», καθώς στην Αττική βρίσκεται περίπου το 40% του πληθυσμού και το 50% της οικονομικής δραστηριότητας της Ελλάδας. Εχει αλλάξει όμως και ο τρόπος λειτουργίας της πόλης, καθώς μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων διαχέεται σε μιαν ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή, μια ζώνη ημερησίων μετακινήσεων που υπερβαίνει τα όρια της Αθήνας καθεαυτής, ακόμα και της περιφέρειας Αττικής.

Οσον αφορά την πολεοδομική εξέλιξη της Αττικής, η μελέτη προτείνει:

1. Μητροπολιτικό συγκρότημα Αθήνας – Πειραιά.

Παραμένει κύρια περιοχή συγκέντρωσης πληθυσμού και δραστηριοτήτων. Βασική προτεραιότητα, η αναγέννηση του υφιστάμενου ιστού με έμφαση στο ιστορικό κέντρο, τις περιοχές με γηρασμένα κτίρια και μεγάλες πυκνότητες και τις πολεοδομικά υποβαθμισμένες περιοχές

2. Δυτική Αττική

Προτείνει να αποτελέσει απόθεμα γης για τη μελλοντική εσωτερική αποκέντρωση της Αττικής. Η αποκέντρωση θα γίνει μέσω νέων μορφών χωρικής ανάπτυξης σε θέσεις με καλή προσπελασιμότητα.

3. Βόρεια Αττική

Θα παίξει ρόλο φυσικού αποθέματος της Αθήνας και στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να ληφθούν ισχυρά μέτρα προστασίας των φυσικών, παράκτιων και εκτός σχεδίου περιοχών. Οι διαδικασίες περαιτέρω ανάπτυξης θα έχουν αποδέκτες τους υφιστάμενους οικισμούς α΄ και β΄ κατοικίας.

4. Ανατολική Αττική

Η μελέτη ζητεί την απαγόρευση νέων επεκτάσεων των οικισμών. Η περιοχή εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνει σημαντικές οικονομικές και διαπεριφερειακές λειτουργίες, αποτελώντας τον δεύτερο πόλο ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Βασική επιλογή, ωστόσο, είναι οι πιέσεις να κατευθυνθούν στο εσωτερικό των υφισταμένων οικισμών. Η οργάνωσή τους και η οργάνωση των εκτός σχεδίου περιοχών της Ανατολικής Αττικής θα είναι μια από τις άμεσες προτεραιότητες του νέου ρυθμιστικού. Εξαίρεση στην απαγόρευση νέων επεκτάσεων θα είναι οι οργανωμένες περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων.

5. Νότια Αττική

Η περιοχή θα παίξει ρόλο φυσικού αποθέματος και υποδοχής δραστηριοτήτων α΄ και β΄ κατοικίας και αναψυχής. Οι οικιστικές πιέσεις θα πρέπει να κατευθυνθούν στο εσωτερικό των υφισταμένων οικισμών. Η οργάνωσή τους και η οργάνωση των εκτός σχεδίου περιοχών θα είναι και αυτή στις απόλυτες προτεραιότητες του νέου ρυθμιστικού.

6. Νησιωτικό τμήμα

Η μελέτη προτείνει την ήπια ανάπτυξη των νησιών της Περιφέρειας Αττικής, με σεβασμό σε νησιωτικό και παράκτιο τοπίο.

Οσον αφορά στην οργάνωση του χώρου στην Αττική, προτείνονται μια σειρά από παρεμβάσεις που θα κλείσουν «πληγές» του παρελθόντος. Πιο συγκεκριμένα:

– Να καλυφθεί όλος ο εξωαστικός χώρος (περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως και ορίων οικισμών) από σχέδια χρήσεων γης και καθεστώτα προστασίας (λ.χ. ΖΟΕ) μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, λ.χ. δύο έτη από την έγκριση του νέου ρυθμιστικού.

– Ο εξωαστικός χώρος να χωριστεί σε τρεις κατηγορίες: αναπτυξιακές ζώνες (με επιλεκτική εντατικοποίηση της ανάπτυξης), ζώνες ήπιας ανάπτυξης (με διατήρηση του υπαίθριου χαρακτήρα, αποφυγή διάσπαρτης δόμησης) και ζώνες προστασίας (απαγόρευση δόμησης, προστασία περιβάλλοντος και τοπίου η άμεση προτεραιότητα).

– Ελάχιστο όριο κατάτμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές να είναι τα 20 στρ. (εκτός από τα Κύθηρα, όπου θα είναι τα 10 στρ.).

– Ολες οι παρεκκλίσεις στην αρτιότητα να καταργηθούν.

– Σε διάστημα ενός έτους να καθοριστούν οι ζώνες γεωργικής προτεραιότητας.

– Να προωθηθούν μεγάλης κλίμακας αναπλάσεις, με προτεραιότητα στην ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, την αναγέννηση των ιστορικών κέντρων της Αθήνας και του Πειραιά, την ανάκτηση θαλάσσιου μετώπου, τις αναπλάσεις Ελαιώνα και Ελληνικού.

Οσον αφορά το μοντέλο οικιστικής ανάπτυξης στην Αττική, η μελέτη είναι κατηγορηματική: η οικιστική ανάπτυξη πρέπει να διοχετεύεται μέσα στους υφιστάμενους οικισμούς και τις πόλεις, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω διάχυση της πόλης, ενώ ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4,0 και όπου το υπερβαίνει πρέπει να μειωθεί.

Αναλογική μείωση πρέπει να υπάρξει στους συντελεστές μεταξύ 2,0 και 4,0.

Μέτρα για την αντιμετώπηση της αυθαίρετης δόμησης στην Αττική

Ιδιαίτερα «αυστηρή» είναι η αναφορά που γίνεται στη μελέτη για την αυθαίρετη δόμηση στην Αττική, καθώς ζητείται να μην επιτρέπεται για κανένα λόγο η σύνδεση των αυθαιρέτων με τα δίκτυα κοινής ωφελείας και να καταργηθούν όλες οι αντίθετες διατάξεις. Ταυτόχρονα, προβλέπει τη δημιουργία -στο ΥΠΕΧΩΔΕ ή στην Περιφέρεια- ειδικής υπηρεσίας κατεδάφισης αυθαιρέτων. Επίσης προτείνει:

– Τη διατήρηση της γεωργίας στην Αττική, σε δύο άξονες: με καλλιέργειες βιώσιμες και ανταγωνιστικές ή καλλιέργειες που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος και τοπίου.

– Τον εκσυγχρονισμό της βιοτεχνίας και της βιομηχανίας, με έμφαση στη βελτίωση των περιβαλλοντικών παραμέτρων. Πιο συγκεκριμένα, ζητεί τη δημιουργία νέων οργανωμένων υποδοχέων των παραγωγικών δραστηριοτήτων για τη μετεγκατάσταση των οχλουσών. Ταυτόχρονα, ζητεί τη λήψη μέτρων για την αποθάρρυνση της διάσπαρτης εγκατάστασης βιοτεχνιών/βιομηχανιών.

– Την εντατικοποίηση των αναπλάσεων σε περιοχές με έντονα προβλήματα, ιδίως σε όσες μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες βελτίωσης ευρύτερων ζωνών.

– Την αναβάθμιση και την οργάνωση σε ενιαία βάση του συστήματος μέσων μαζικής μεταφοράς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s