«Τάξη και ασφάλεια» στην πλατεία Θεάτρου, deal στην Κουμουνδούρου

Του Αχ. Χεκίμογλου, στο Βήμα.

Καύσωνας. Η άσφαλτος και οι πλάκες των πεζοδρομίων ζεματάνε. Από τις σκάλες του σταθμού Ομονοίας φαίνεται μια κοπέλα να κάθεται οκλαδόν μπροστά από τις θυρίδες και να μετρά ξανά και ξανά τα κέρματά της. «Ρε παιδιά, “παίζει” κανά ψιλό;» φωνάζει με ισχνή φωνή, αφού στο στόμα της κρατά μία βελόνα έτοιμη για χρήση. Εξω, στην άχρωμη πλατεία Ομονοίας, η ατμόσφαιρα της Μέσης Ανατολής, των Βαλκανίων και της Νεοκλασικής Ελλάδας μπολιάζεται με ανορθόδοξο τρόπο.

Τα κλιματιστικά των κτιρίων δουλεύουν στο «φουλ» και από τις εξωτερικές μονάδες τους πέφτουν στάλες νερού στους περαστικούς. Το κλίμα είναι αποπνικτικό. Μία όμορφη κοπέλα σπρώχνει ένα καρότσι μέσα στο οποίο βρίσκεται ένα μωρό με ασιατικά χαρακτηριστικά. Ισως η μόνη ωραία εικόνα σε μια πόλη που μετασχηματίζεται άγαρμπα και επικίνδυνα.

Ο κόσμος περνά βιαστικά και αποφεύγει να διασταυρώσει το βλέμμα του με πρεζάκια, άστεγους και παράνομους μικροπωλητές. Κάποιοι κρατούν σακούλες από δευτεροκλασάτες «φίρμες» που αγκομαχούν να επιβιώσουν οικονομικά μπροστά στον νέο ανταγωνισμό των πολυεθνικών. Ανθρωποι ταλαίπωροι και ντυμένοι με ρετάλια σέρνουν αυτοσχέδια χαρτόκουτα πάνω σε καρότσια. Δίπλα τους Κινέζοι και Αφρικανοί «αμπαλάρουν» κούτες και κάτι γιγάντιες πλαστικές σακούλες. Σε ορισμένα καταστήματα τα σημάδια των «Δεκεμβριανών» είναι ακόμη εμφανή. «Ή με τις γραβάτες ή με τις κουκούλες» γράφει ένα στένσιλ σε παρακείμενο τοίχο, αδιάφορο όμως για τους μόνιμους θαμώνες της πλατείας που δεν ανήκουν ούτε στη μία ούτε στην άλλη κατηγορία- ίσως και πουθενά.

Το κέντρο που αλλάζει

Τοξικομανείς σε μια γωνιά με τα «σύνεργα» σε ετοιμότητα. Αδιαφορούν για τους περαστικούς αφού η περιοχή μοιάζει «δική τους»

«Την αποτελειώνουν την πόλη μας για να την αγοράσουν κοψοχρονιά» λέει ένας «παλιός» επιτηδευματίας του κέντρου. Οι φήμες για αγοραπωλησίες κτιρίων και οικοδομικών τετραγώνων πάνε κι έρχονται, όμως είναι άγνωστο αν όλα αυτά αποτελούν μύθο ή πραγματικότητα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα ενοικιστήρια πληθαίνουν, μαγαζιά κλείνουν και οι συνταξιοδοτούμενοι δεν αντικαθίστανται.

Πιο κάτω, στη «μαύρη» πλατεία Θεάτρου, η τύχη επιφυλάσσει μια «έκπληξη» στον περαστικό. Τα πρεζάκια είναι εξαφανισμένα, έξω από τον ΟΚΑΝΑ επικρατεί «τάξη και ασφάλεια», ενώ οι παρίες της παγκοσμιοποίησης λάμπουν διά… της απουσίας τους. Η «αποκατάσταση» του τοπίου δείχνει και την πραγματική εικόνα της γειτονιάς. Στα εμπορικά καταστήματα των Ασιατών ήρθαν να προστεθούν οι αποθήκες και τα μαγαζιά των Κινέζων που «εκδίωξαν» φούρνους και μπακάλικα, αφού οι νέοι μέτοικοι πλήρωσαν όσο όσο για να νοικιάσουν τα ακίνητα. Μικρή λεπτομέρεια; Κάθε τετράγωνο φρουρείται από δύο- τρεις αστυνομικούς. «Και πού πήγαν όλοι;» ρωτάμε. «Σκορπίσανε εδώ κι εκεί. Ελάτε όμως μετά τις 11 το βράδυ να δείτε τι γίνεται» λέει ένας εργαζόμενος στην περιοχή.

Από πλατεία σε πλατεία
Λίγα στενά πιο κάτω αποκαλύπτεται τελικά «η σκόνη κάτω από το χαλί». Σύσσωμη η πιάτσα της πλατείας Θεάτρου μετακόμισε σε μία πλατεία δυτικότερα, στην Κουμουνδούρου. Εκεί, δεκάδες πρεζάκια, πασών των εθνικοτήτων, αράζουν, αγοράζουν, «πίνουν» και συχνά «έρχονται στα χέρια».

«Το μάζεμα ξεκινά γύρω στις 10 το πρωί ως τις 11.30. Τότε γίνονται και οι πρώτες “παραλαβές”. Στη συνέχεια γίνονται “σκούπες” από την Αστυνομία- οι περισσότεροι καταφεύγουν ως το κτίριο του ΟΑΕΔ- και κατά τις 4 το απόγευμα επανέρχονται δριμύτεροι» αναφέρει υπάλληλος που εργάζεται σε απόσταση αναπνοής από την πλατεία. «Οι περισσότεροι τοξικομανείς μαζεύονται πια εδώ» συμπληρώνει. Καίτοι είναι μεσημέρι, η αγορά δουλεύει κανονικά και η Πειραιώς σφύζει από ζωή, σε μια γωνία της πλατείας το «deal» δεν πάει καλά και αρχίζουν οι φασαρίες. Λίγο πιο πέρα, σε μια «καβάτζα» ανάμεσα στη Δημοτική Πινακοθήκη και στο διπλανό νηπιαγωγείο, ένας μεσήλικος κάθεται σε στάση προσευχής, ανοίγει το κουτάκι με τα «εργαλεία», βγάζει την «καλή» του σύριγγα, «χτυπάει» πρέζα ανάμεσα στους περαστικούς και ύστερα από λίγο πέφτει σε «ντάγκλα». Οι «συνοδοιπόροι» του περνάνε πού και πού για να δουν αν είναι εντάξει. Γύρω τους η κατάσταση δεν είναι διαφορετική. «Από την παραγωγή στην κατανάλωση» σχολιάζει ένας περαστικός.

Φόβος και εξαθλίωση
Πλησιάζει μεσημέρι και τα φαρμακεία «κλειδαμπαρώνονται». Κάποια περίπτερα έχουν εγκαταλειφθεί και «ενοικιάζονται». «Μας έκλεψαν δύο αυτοκίνητα προχθές. Εχουμε συνέχεια κρούσματα βίας και νιώθουμε υπό πολιορκία. Κυριαρχεί ο φόβος πια σε αυτό το χάλι. Και, δυστυχώς, η αλήθεια είναι ότι το έχουμε συνηθίσει πια και δεν μας κάνει αίσθηση. Το παράξενο θα ήταν να έρθουμε μια μέρα για δουλειά και να μην τους δούμε» σημειώνει μία ομάδα ατόμων που εργάζονται πολύ κοντά στο επίμαχο σημείο. «Τα ίδια και τα ίδια, έρχονται οι μπάτσοι, τους διώχνουν, και ύστερα από 15 λεπτά ξανάρχονται» συμπληρώνουν.

Και στην άλλη πλευρά της Πειραιώς, η αστυνόμευση είναι έντονη. Στον δρόμο για την Αγησιλάου, ένα πρεζάκι ψάχνει σε έναν ακάλυπτο «το πράμα», ενώ δίπλα του βαδίζει με τα χίλια ζόρια ένας ξερακιανός εξαθλιωμένος με σχισμένο παντελόνι, που φορά μπουφάν με 40 βαθμούς υπό σκιάν. Τα πρεζάκια βρέθηκαν, οι λαθρομετανάστες όμως πού έχουν πάει; «Πρώτα τους πήγαν στην Αγησιλάου, μετά όμως τους έδιωξαν και από εκεί. Παίζουν πλέον τη “γάτα με το ποντίκι”. Τους προώθησαν προς την πλατεία Αττικής και το Μεταξουργείο, αλλά γυρνάνε πίσω» λένε οι λιγοστοί κάτοικοι της περιοχής. Πίσω τους, τα ρετάλια που κρέμονται από τα παράθυρα του πρώην Εφετείου υπενθυμίζουν ότι η Αθήνα διαθέτει και μία άτυπη πρεσβεία του Τρίτου Κόσμου.

Η Βαβέλ της πρέζας

Τη «διάχυση» των εξαθλιωμένων επιβεβαιώνει και η πρόεδρος του Συλλόγου «Παναθήναια» κυρία Βάσω Νικολακοπούλου. «Απλώς έγινε μία μετατόπιση από τη μία πλατεία στην άλλη. Τώρα βρίσκονται δίπλα στον 3ο Παιδικό Σταθμό και την Τετάρτη βγήκαν ξανά τσεκούρια και σπαθιά. Ο κόσμος είναι αγανακτισμένος. Τις προάλλες, άλλο ένα κατάστημα έκλεισε. Ο ιδιοκτήτης του δεν άντεχε άλλο» σημειώνει. Σύμφωνα με όσα λέει «πολλοί αλλοδαποίόχι μόνο παραμένουν στα παλιά, εγκαταλειμμένα βιοτεχνικά κτίρια του κέντρου, όχι μόνο παραμένουν μπλεγμένοι στο κύκλωμα των ναρκωτικών, αλλά δυστυχώςδεκάδες νέα παιδιά έχουν μπει στη χρήση». «Βγαίνουν και λένε ότι το πρόβλημα λύθηκε. Δεν λύθηκε! Απλώς μεταφέρθηκε. Κάθε ημέρα οι έμποροι κατεβαίνουν στην πλατεία, μοιράζουν την πρέζα και φεύγουν σαν κύριοι» συμπληρώνει. Η εξαθλίωση φτάνει σε τέτοιον βαθμό που όταν το Μικροβιολογικό Τμήμα των ιατρείων του ΙΚΑ της περιοχής κατεβάζει τα σκουπίδια, μέσα στα οποία υπάρχουν σε αφθονία σύριγγες από τις καθημερινές αιμοληψίες, οι ναρκομανείς τις παίρνουν για να τις χρησιμοποιήσουν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται!

Για τον αρχιτέκτονα κ. Α. Κωστίκα που έγινε ακτιβιστής στα εβδομήντα του, το ζητούμενο είναι να εφαρμοστεί και στο ιστορικό κέντρο το μοντέλο που «έσωσε» την Πλάκα. «Χρειάζεται ξεκαθάρισμα των χρήσεων γης και επικαιροποίηση των μελετών ανάπλασης της περιοχής. Εκατομμύρια ευρώ από τα ΠΕΠ που έχουν δεσμευθεί για την ανάπλαση του κέντρου της πόλης είναι αναξιοποίητα» σημειώνει, και επικαλείται παραδείγματα από τη διεθνή εμπειρία, όπως το Κόβεντ Γκάρντεν και το Λε Μαρέ.

Ο ίδιος και άλλα αρχιτεκτονικά γραφεία του κέντρου, και όχι μόνο, εκπονούν μελέτη για τη μετατροπή της πλατείας Θεάτρου σε βιοκλιματική. Μάλιστα η μελέτη αναμένεται να είναι έτοιμη στα τέλη Νοεμβρίου και, όπως λένε οι ίδιοι, «θα την προσφέρουμε στους “αρμοδίους” με τηνπροσδοκία να την υλοποιήσουν».

Γράμμα από τα παλιά

«Τη στιγμή που όλοι καυχώνται για την “αναβάθμιση” του κέντρου της Αθήνας και μιλούν για επανεγκατάσταση όσων το είχαν εγκαταλείψει κατά το προηγούμενο διάστημα, η αδιαφορία των φορέων θα μας διώξει κι εμάς από τη συνοικία που γεννηθήκαμε και στην οποία πολλοί επιλέξαμε να κάνουμε τα μαγαζιά μας. Ελπίζουμε ότι δεν θα τους περάσει!». Ετσι καταλήγει ανοιχτή επιστολή των κατοίκων και επαγγελματιών του ιστορικού κέντρου. Η ημερομηνία της όμως προδίδει τη διαχρονική αδυναμία της πολιτείας να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα:

9 Φεβρουαρίου 1999!

Τώρα φεύγει ο ΟΚΑΝΑ που το 2004 έλεγαν ότι έπρεπε να μείνει

Oλο φεύγει και όλο μένει στη θέση του ο ΟΚΑΝΑ της πλατείας Θεάτρου. Κατά την υπηρεσία Δημοσίων Σχέσεων του οργανισμού, η Δ Δ Θεραπευτική Μονάδα Αποκατάστασης της οδού Σοφοκλέους ιδρύθηκε στα τέλη του 2003 και σύμφωνα με το οργανόγραμμά της εξυπηρετεί περίπου 300 τοξικομανείς χορηγώντας τους μεθαδόνη και βουπρενορφίνη.

Ωστόσο, παρά τις αρχικές φιλοδοξίες που δημιουργούσε η ύπαρξη μιας ακόμη προνοιακής δομής στα σπλάχνα της πόλης, τα πράγματα εξελίχθηκαν τελείως διαφορετικά απ΄ ό,τι είχαν στο μυαλό τους οι αρμόδιοι. Η θεραπευτική μονάδα κατέστη το κεντρικότερο σημείο έλξης για το εμπόριο των ναρκωτικών, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες- ίσως και τη μεγαλύτερηπιάτσα ναρκωτικών των Βαλκανίων.

Τα συνεχή και απειλητικά κρούσματα βίας των τελευταίων μηνών υποχρέωσαν την κυβέρνηση να εξαγγείλει εκ νέου τη μετεγκατάστασή της. Στα μέσα Ιουνίου ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών κ. Χρ.Μαρκογιαννάκης τόνισε ότι ο ΟΚΑΝΑ φεύγει από το κέντρο, σε χώρο που θα υποδείξει το υπουργείο Υγείας. Ο ίδιος έναν μήνα πριν είχε δηλώσει: «Ο ΟΚΑΝΑ απομακρύνεται από την περιοχή. Πηγαίνει σε άλλον χώρο αυτές τις ημέρες,αν δεν έχει ήδη φύγει. Θα μεταφερθεί σε άλλη περιοχή που εκτιμώ ότι κάτι μπορεί να γίνει… Στο “Σωτηρία” και στο “Γεννηματάς”θα δημιουργηθούν εγκαταστάσεις ή δημιουργήθηκαν ήδη ή υπάρχουν εγκαταστάσεις, απ΄ όπου θα γίνεται η χορήγηση. Να φύγουν από το κέντρο εν πάση περιπτώσει».

Αρκετούς μήνες νωρίτερα, στις 17 Σεπτεμβρίου 2008, σε συνάντηση του υπουργού Υγείας κ. Δ. Αβραμόπουλου και του δημάρχου Αθηναίων κ. Ν. Κακλαμάνη, είχε αποφασιστεί η άμεση μετακίνηση των τεσσάρων μονάδων του ΟΚΑΝΑ από το κέντρο σε αντίστοιχα νοσοκομεία. Η μονάδα της Σοφοκλέους θα μεταφερόταν στο Ασκληπιείο της Βούλας, αναμενόταν μάλιστα η όλη διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του παρελθόντος έτους. Τόσο το 2005 όσο και το 2006 το θέμα της απομάκρυνσης των μονάδων απεξάρτησης από το κέντρο και της εγκατάστασής τους στα νοσοκομεία μπαινόβγαινε στην ατζέντα.

Για την κυβέρνηση η ιστορία εκδικήθηκε σαν φάρσα καθώς τον Ιούλιο του 2004, όταν η Ενωση Ξενοδόχων Αττικής είχε ζητήσει την απομάκρυνση των μονάδων του ΟΚΑΝΑ από το κέντρο της Αθήνας, ο ίδιος ο κ. Μαρκογιαννάκης (ως υπουργός Δημόσιας Τάξης τότε) είχε πει: «Εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων, οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Δημόσιας Τάξης θα επιληφθούν των προβλημάτων αυτών, ώστε να δρομολογηθούν ενέργειες επίλυσής τους». Ωστόσο ο νυν δήμαρχος και τότε υπουργός Υγείας κ. Κακλαμάνηςείχε σημειώσει ότι «για το συγκεκριμένο θέμα, η συμπαθής τάξη των ξενοδόχων λογαριάζει χωρίς τον ξενοδόχο», ενώ «πυρά» είχαν δεχθεί οι ξενοδόχοι και από την τότε δήμαρχο κυρία Ντόρα Μπακογιάννη.

«Η δημιουργία ενός τρίτου κέντρου του ΟΚΑΝΑ σε ακτίνα ενός χιλιομέτρουστο εμπορικό κέντρο της πόλης μπορεί να αποτελεί λύση για το υπουργείο Υγείας, αλλά επιβαρύνει σημαντικά το ήδη βεβαρημένο κέντρο της πόλης, και μάλιστα χωρίς να βασίζεται σε καμία μελέτη ή εθνικό σχεδιασμό» είχαν πει προφητικά οι ξενοδόχοι της πόλης την περίοδο που δημιουργούνταν η μονάδα της Σοφοκλέους, επί υπουργίας Κ. Στεφανή και κυβερνήσεως κ. Κ. Σημίτη.

One thought on “«Τάξη και ασφάλεια» στην πλατεία Θεάτρου, deal στην Κουμουνδούρου

  1. Παράθεμα: The… 2 « Μεταξουργειο, Κεραμεικος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s